Pollinator Crisis Impact: જો પૃથ્વી પર મધમાખી ઘટી જાય તો શું થાય?
મધમાખી = નેચરનો “ફ્રી પોલિનેશન વર્કર”. 1/3 ખોરાક પરોક્ષ રીતે એના પર આધારિત છે.
1. કૃષિ / ખેતી પર અસર:
લોસ / નુકસાન:
1. ઉત્પાદન 30-70% ઘટે: બદામ, સફરજન, ચેરી, તરબૂચ, કાકડી, કોળા, સૂરજમુખી, સરસવ જેવા 70+ પાકો મધમાખી વગર ટકે નહીં. આ પાકોને “કીટ પોલિનેશન” જોઈએ.
2. ભાવ વધે: ઉત્પાદન ઘટે એટલે બદામ, ફળ, શાકભાજી મોંઘા થાય. દૂધ પણ મોંઘું કારણ કે ગાય-ભેંસના ઘાસચારામાં અલ્ફાલ્ફા છે જે મધમાખી પર નિર્ભર.
3. *પાકની ગુણવત્તા ઘટે: પોલિનેશન નબળું થાય તો ફળ નાનું, વાંકું, બીજ ઓછા થાય.
બેનિફિટ / જે બચે:
ઘઉં, ચોખા, મકાઈ, બાજરી જેવા અનાજ “પવન પોલિનેશન” વાળા છે. એના પર સીધી અસર ઓછી. ભૂખે ન મરીએ, પણ પૌષ્ટિક આહાર ઓછો થાય.
2. વૃક્ષો / ઇકોસિસ્ટમ પર અસર:
લોસ / નુકસાન:
1. જંગલ-બાયોડાયવર્સિટી ઘટે: 80% ફૂલવાળા છોડ + વૃક્ષો પોલિનેશન માટે મધમાખી-જીવજંતુ પર નિર્ભર. બીજ ન બને તો નવા છોડ ન ઉગે.
2. *પક્ષી-પ્રાણીની ચેઇન તૂટે: જે પક્ષીઓ ફળ-બીજ ખાય એમનું ખોરાક ઘટે. સાંકળ તૂટે.
3. મધ-મીણ બંધ: મધ, પ્રોપોલિસ, મીણનું ઉત્પાદન બંધ. આયુર્વેદ-કોસ્મેટિક ઉદ્યોગ પર અસર.
બેનિફિટ / વિકલ્પ:
પતંગિયા, ભમરા, પવન, મનુષ્ય દ્વારા હાથથી પોલિનેશન થોડું કામ કરે. પણ મધમાખી જેટલું એફિશિયન્ટ કોઈ નહીં. ચીનમાં કેટલીક જગ્યાએ ખેડૂતો “હાથથી પોલિનેશન” કરે છે – ખર્ચ 10 ગણો વધે.
નિષ્કર્ષ:
મધમાખી ગાયબ = “ભૂખમરો” નહીં, પણ “પૌષ્ટિક ખોરાકની ક્રાઇસિસ”. ફળ, શાક, બદામ, કોફી, કપાસ બધું શોર્ટેજમાં.
આને “પોલિનેટર ક્રાઇસિસ” કહે છે. કારણ: જંતુનાશક, આબોહવા બદલાવ, રહેઠાણનો નાશ.
