SKU protests mundka septic tank deaths: દિલ્હીના મુન્ડકા ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં સેપ્ટિક ટેન્કની સફાઈ દરમિયાન ત્રણ સફાઈ કર્મચારીઓના મોત થવાના વિરોધમાં શુક્રવારે સફાઈ કામગાર યુનિયન (SKU) એ પ્રદર્શન કર્યું. પ્રદર્શનમાં આંબેડકર યુનિવર્સિટી દિલ્હી (AUD), ઈન્દિરા ગાંધી દિલ્હી મહિલા ટેકનિકલ યુનિવર્સિટી (IGDTUW), દિલ્હી યુનિવર્સિટી (DU) સહિત વિવિધ સંસ્થાઓમાં કાર્યરત સફાઈ કર્મચારીઓ સામેલ થયા હતા.
પ્રદર્શન દરમિયાન SKU એ દિલ્હી સરકાર અને કેન્દ્ર સરકારને આ ઘટના માટે જવાબદાર ઠેરવતા કહ્યું કે કાયદા અને અદાલતોના સ્પષ્ટ નિર્દેશો છતાં સીવર અને સેપ્ટિક ટેન્કોમાં સફાઈ કર્મચારીઓના મોત અટકી રહ્યા નથી.
યુનિયને કહ્યું, ‘સીવર અને સેપ્ટિક ટેન્કમાં થતા મોત માત્ર અકસ્માત નથી, પરંતુ સરકારોની નિષ્ફળતાનું પરિણામ છે. તમામ નિયમ-કાયદા હોવા છતાં સફાઈ કર્મચારીઓના જીવ બચાવવામાં આવી રહ્યા નથી.’
SKU નું કહેવું છે કે મુન્ડકાની ઘટના કોઈ એકલી ઘટના નથી. દેશભરમાં દર વર્ષે ઘણા સફાઈ કર્મચારીઓના ઝેરી ગેસની ઝપેટમાં આવવાથી મોત થઈ જાય છે, જ્યારે હાથેથી મેલું અને સીવર સાફ કરાવવું કાયદેસર રીતે પ્રતિબંધિત છે.
યુનિયને આરોપ લગાવ્યો કે સફાઈ કર્મચારીઓની સુરક્ષાની અવગણના પાછળ જાતિગત ભેદભાવ, સામાજિક અસમાનતા અને કોન્ટ્રાક્ટ પ્રથા જેવી સમસ્યાઓ જવાબદાર છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું, ‘મોટાભાગના સફાઈ કર્મચારીઓ દલિત સમુદાયમાંથી આવે છે. આર્થિક અને સામાજિક રીતે નબળા હોવાને કારણે તેઓ સરકારોની ઉદાસીનતા અને કોન્ટ્રાક્ટરોના શોષણનો સૌથી વધુ શિકાર બને છે.’
SKU એ એ પણ કહ્યું કે સફાઈ કાર્યોના વધતા ખાનગીકરણને કારણે ફેક્ટરી માલિક અને કોન્ટ્રાક્ટરો કર્મચારીઓને પૂરતા સુરક્ષા સાધનો અને ઈંતજામો વિના જોખમી કામ કરવા માટે મજબૂર કરે છે. શ્રમ કાયદાઓના અસરકારક ક્રિયાન્વયનના અભાવમાં ખાનગી કોન્ટ્રાક્ટરોને મનમાની કરવાની છૂટ મળી જાય છે, જેનું ખમિયાજું કામદારોએ પોતાનો જીવ આપીને ભોગવવું પડે છે.
યુનિયને માંગ કરી કે મુન્ડકા દુર્ઘટના માટે જવાબદાર અધિકારીઓની સાથે-સાથે સંબંધિત ફેક્ટરી માલિક અને કોન્ટ્રાક્ટર વિરુદ્ધ હત્યાનો કેસ નોંધીને સખત કાર્યવાહી કરવામાં આવે. આ ઉપરાંત દરેક મૃતકના પરિવારજનોને 50 લાખ રૂપિયાનું વળતર અને પરિવારના એક સભ્યને સરકારી નોકરી આપવાની માંગ પણ કરવામાં આવી.
SKU એ દિલ્હી સરકારથી રાજ્યના તમામ કાર્યસ્થળોનું વ્યાપક સુરક્ષા ઓડિટ કરાવવાની માંગ કરતા કહ્યું કે જો સુરક્ષા માનકોનું સખ્તીથી પાલન નહીં કરાવવામાં આવે, તો આવી ઘટનાઓ આગળ પણ થતી રહેશે.
