Young Corporate Boards: NSE લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં ઘટી રહી છે ડિરેક્ટરોની સરેરાશ ઉંમર, 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સભ્યોની સંખ્યા ત્રણગણી
Young Corporate Boards: નવી દિલ્હી: કોર્પોરેટ ઇન્ડિયાના બોર્ડરૂમ હવે યુવા બની રહ્યા છે. પરંતુ દેશની મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓ હજુ પણ આ મામલે પાછળ છે. Primeinfobase.com ના આંકડા અનુસાર, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE)માં લિસ્ટેડ કંપનીઓના ડિરેક્ટરોની સરેરાશ ઉંમર આ વર્ષે 4 ઑગસ્ટ સુધી ઘટીને 56.54 વર્ષ થઈ ગઈ છે. 10 વર્ષ પહેલાં, 31 માર્ચ 2017 સુધી આ સરેરાશ ઉંમર 58.92 વર્ષ હતી. બીજી તરફ બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સમાં 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સભ્યોની બેઠકોની સંખ્યા પણ ત્રણ ગણીથી વધુ વધી ગઈ છે.
મોટી કંપનીઓમાં અનુભવને પ્રાધાન્ય
મોટી કંપનીઓ એટલે કે નિફ્ટી 100 અને નિફ્ટી 500 કંપનીઓના બોર્ડ પર નજર કરીએ તો ત્યાં સ્થિતિ થોડી અલગ છે. આવી કંપનીઓના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સના સભ્યોની ઉંમર સરેરાશ વધુ છે. આ વર્ષે 4 ઑગસ્ટ સુધી તેમની સરેરાશ ઉંમર અનુક્રમે 61.28 વર્ષ અને 60.5 વર્ષ રહી હતી. તે દર્શાવે છે કે મોટી કંપનીઓ હજુ પણ વધુ અનુભવી ડિરેક્ટરોને જ પ્રાધાન્ય આપી રહી છે.
ઓછી ઉંમરના લોકો પાસે કેટલી બેઠકો?
NSEમાં લિસ્ટેડ તમામ 3,003 કંપનીઓ પર નજર કરીએ તો આ વર્ષે 4 ઑગસ્ટ સુધી તેમાં 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ડિરેક્ટરો પાસે 2,261 બેઠકો હતી. જ્યારે 31 માર્ચ 2017 સુધી 1,577 કંપનીઓમાં આ સંખ્યા માત્ર 750 હતી. ફેરફાર ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ડિરેક્ટરોના મામલે તો વધુ સ્પષ્ટ જોવા મળે છે. NSEની કંપનીઓમાં 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ડિરેક્ટરોની સંખ્યા 230 (31 માર્ચ 2017)થી ચાર ગણીથી વધુ વધીને 1,040 (4 ઑગસ્ટ સુધી) થઈ ગઈ છે.
વધી ભાગીદારી
કુલ મળીને જોવામાં આવે તો NSEમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ડિરેક્ટરોની ભાગીદારી હવે 10 ટકા કરતાં વધુ થઈ ગઈ છે. એક દાયકાં પહેલાં તે માત્ર 6 ટકા હતી. તે જ રીતે 45 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સભ્યોની ભાગીદારી 11 ટકાથી વધીને લગભગ 17 ટકા થઈ ગઈ છે. નિફ્ટી 100 કંપનીઓમાં 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના માત્ર 19 ડિરેક્ટરો છે, જે કુલ 959 બેઠકોના અંદાજે 2 ટકા જેટલા છે. 10 વર્ષ પહેલાં 1,082 બેઠકોમાંથી આવી માત્ર 12 બેઠકો હતી, જે 1.1 ટકા હતી.
આ તફાવતનું કારણ શું?
વૈશ્વિક કન્સલ્ટન્સી ફીલ્ડ હૉવની ચેરપર્સન અને ઇન્ડિયા હેડ મોનિકા અગ્રવાલે જણાવ્યું કે આ ભારતીય કંપનીઓના અનુભવના સ્તરને દર્શાવે છે. તેમણે કહ્યું કે નિફ્ટી 100 અને નિફ્ટી 500માં સામેલ કંપનીઓ ઘણી જૂની અને મજબૂત રીતે સ્થાપિત કંપનીઓ છે, તેથી તેમના બોર્ડમાં વધુ અનુભવી લોકો છે. જ્યારે નવા યુગની કંપનીઓ એવા બોર્ડ સભ્યોની શોધમાં રહે છે, જેઓ AI, ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ માર્કેટિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં નવી વિચારસરણી સાથે માર્ગદર્શન આપી શકે. યુવા લીડર્સની માંગ ખાસ કરીને ટેક્નોલોજી, માર્કેટિંગ અને ડિજિટલ જેવા વિશેષ ક્ષેત્રોમાં વધી રહી છે. Prime Database Groupના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર પ્રણવ હલ્દિયાનું કહેવું છે કે આ તફાવતનું મુખ્ય કારણ કંપનીઓનું માળખું છે.
