Ex military Quota For Disabled Cadets: ટ્રેનિંગ દરમિયાન દિવ્યાંગ બનેલા કેડેટ્સને રોજગાર માટે મોટી રાહત, સુપ્રીમ કોર્ટની રાજ્યોને મહત્વપૂર્ણ સૂચના
Ex military Quota For Disabled Cadets: સુપ્રીમ કોર્ટે સૈન્ય ટ્રેનિંગ દરમિયાન દિવ્યાંગ બનવાના કારણે સર્વિસમાંથી બહાર (આઉટ-બોર્ડેડ) કરાયેલા કેડેટ્સના પુનર્વસન અને રોજગારની તકો વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ આપી છે. કોર્ટે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કહ્યું છે કે 40 ટકા અથવા તેથી વધુ બેન્ચમાર્ક દિવ્યાંગતા ધરાવતા આવા કેડેટ્સને પૂર્વ સૈનિક (Ex-Military Personnel/Ex-MP) કોટામાં અનામત આપવાના મુદ્દે વિચાર કરવામાં આવે. સાથે જ સ્પષ્ટ કર્યું કે આવા કેડેટ્સને દિવ્યાંગજન અધિકાર અધિનિયમ, 2016ની કલમ 34 હેઠળ અનામતનો લાભ મેળવવાનો પણ અધિકાર છે.
લોકોને મળવો જોઈએ આ અધિકાર
જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ મનમોહનની બેન્ચે સ્વયં સંજ્ઞાન લઈને કેસની સુનાવણી દરમિયાન જણાવ્યું કે ટ્રેનિંગ દરમિયાન દિવ્યાંગ બનીને સર્વિસમાંથી બહાર કરાયેલા કેડેટ્સને કલમ 34 હેઠળ અનામત શ્રેણીમાં સરકારી નોકરીઓ માટે અરજી કરવાનો અધિકાર મળવો જોઈએ. કોર્ટે જણાવ્યું કે રાજ્યો આવા કેડેટ્સને પૂર્વ સૈનિક કોટામાં પણ સામેલ કરવા અંગે વિચાર કરે, જેથી તેમની રોજગારની તકો વધે.
સુપ્રીમ કોર્ટે આપી સૂચના
બેન્ચે પોતાના આદેશની નકલ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને મોકલવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મુદ્દે વિચાર કરતી વખતે કેન્દ્ર સરકારના કાર્મિક અને તાલીમ વિભાગ (DoPT) દ્વારા આપવામાં આવેલી “પૂર્વ સૈનિક”ની વ્યાખ્યા અવરોધરૂપ નહીં બને. સુપ્રીમ કોર્ટે એવા કેડેટ્સના મામલે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી, જેમની દિવ્યાંગતા 40 ટકાથી ઓછી છે.
સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્રને કહી આ વાત
કોર્ટે જણાવ્યું કે આવા કેડેટ્સ દિવ્યાંગજન અધિકાર અધિનિયમ હેઠળ અનામત માટે પાત્ર બની શકતા નથી, જ્યારે તેઓ ટ્રેનિંગ દરમિયાન થયેલી ઇજાના કારણે સર્વિસમાંથી બહાર કરવામાં આવે છે. તેથી કેન્દ્ર સરકારને આવા કેડેટ્સ માટે અલગથી યોગ્ય કલ્યાણકારી યોજના તૈયાર કરવાની શક્યતા પર વિચાર કરવા જણાવાયું છે. કેન્દ્ર સરકારના વકીલને આ અંગે જરૂરી સૂચનાઓ મેળવી કોર્ટને માહિતગાર કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.
કેસની આગામી સુનાવણી ક્યારે?
કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સુઓ મોટો કેસની બાકી રહેલી સુનાવણીના કારણે કોઈપણ કેડેટના વ્યક્તિગત અધિકારો પર અસર નહીં થાય. જો કોઈ કેડેટે રાહત માટે સંબંધિત હાઈ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હોય, તો તેની સ્વતંત્ર રીતે સુનાવણી ચાલુ રહી શકે છે. જે અરજીઓનો નિકાલ માત્ર આ આધારે કરવામાં આવ્યો હતો કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુઓ મોટો કેસ બાકી છે, તેમના અરજદારો સંબંધિત હાઈ કોર્ટમાં ફરી સુનાવણી (રિવાઇવલ)ની માંગ કરી શકે છે. કેસની આગામી સુનાવણી 8 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ થશે.
