Desert Sand Bricks: અત્યાર સુધી રણની રેતીને ઘર અથવા ઇમારતો બનાવવા માટે યોગ્ય માનવામાં આવતી ન હતી. તેનું કારણ એ છે કે રણની રેતીના બારીક કણો મજબૂત કૉંક્રીટ બનાવી શકતા નથી. જોકે હવે આ બદલાવા જઈ રહ્યું છે, કારણ કે UAEની યુનિવર્સિટી ઑફ શારજાહના સંશોધકોએ રણની રેતી અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વેસ્ટમાંથી ટકાઉ ચણતરવાળી ઈંટો તૈયાર કરી લીધી છે. આ ટેક્નિકથી માત્ર સિમેન્ટ પરની નિર્ભરતા જ ઘટશે નહીં, પરંતુ નકામી માનવામાં આવતી રણની રેતીને પર્યાવરણને નુકસાન ન પહોંચાડતી બાંધકામ સામગ્રીમાં પણ ફેરવી શકાશે.
રેતીમાંથી કેવી રીતે તૈયાર થઈ ઈંટ?
- સામાન્ય રણની રેતીમાં સિમેન્ટ ભેળવવું મુશ્કેલ હોય છે, તેથી સંશોધકોએ રેતીને અલ્કાલી-ઍક્ટિવેટેડ બાઇન્ડર્સ સાથે ભેળવીને ઈંટો તૈયાર કરી છે. આ બાઇન્ડર્સ રણની રેતીના કણોને એકબીજા સાથે જોડવામાં મદદ કરે છે.
- આ બાઇન્ડર સિસ્ટમમાં ફ્લાય ઍશ અને બ્લાસ્ટ-ફર્નેસ સ્લૅગ જેવા ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વેસ્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેના કારણે રેતીમાંથી ઈંટો બનાવવામાં સિમેન્ટની જરૂર પડતી નથી.
- આ રીતે આ ઈંટો રણની રેતીને ઉપયોગી બનાવવાની સાથે ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વેસ્ટને પણ નકામો જવા દેતી નથી.
ભઠ્ઠી વિના થાય છે તૈયાર
આ ટેક્નિકથી તૈયાર થતી ઈંટોની ખાસિયત એ છે કે તેમને કઠોર બનાવવા માટે કોઈ ભઠ્ઠી અથવા હીટિંગની જરૂર પડતી નથી. આ ઈંટો રૂમ ટેમ્પરેચર પર જ સંપૂર્ણપણે સુકાઈને મજબૂત બની જાય છે.
આનાથી ઈંટોના ઉત્પાદન દરમિયાન વપરાતી ભારે ઊર્જા અને બળતણની મોટી બચત થાય છે. સાથે જ પર્યાવરણમાં પ્રદૂષણ પણ ફેલાતું નથી.
રણની રેતીની ઈંટો કેટલી મજબૂત છે?
સંશોધનમાં ઈંટોની મિકેનિકલ સ્ટ્રેન્થ, પાણી શોષવાની ક્ષમતા અને ટકાઉપણાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર આ ઈંટો સલ્ફેટ એટેકનો સામનો કરવામાં ઘણી સક્ષમ છે. તેનો અર્થ એ છે કે માટી અથવા ભૂગર્ભમાં રહેલા સલ્ફેટ કેમિકલ્સના કારણે આ ઈંટો સડતી અથવા નષ્ટ થતી નથી.
આવી સ્થિતિમાં આ ઈંટો ઇમારતોને લાંબું આયુષ્ય આપવા માટે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ છે. જોકે હાલમાં આ ટેક્નિક ટેસ્ટિંગ અને રિસર્ચના સ્તરે છે. તેને બજારમાં રજૂ કરતા પહેલાં મોટા પાયે ઉત્પાદન કરવાની, ખર્ચનું મૂલ્યાંકન કરવાની અને પર્યાવરણ પર પડતી અસરનું પરીક્ષણ કરવાની પડકારો હજુ સામે છે.
