ભારતીય વાયુસેનાના ખતરનાક ફાઇટર પ્લેન વિશે જાણો, જેનાથી દુશ્મન ખાય છે ડર

એરફોર્સ ડે 2022: ભારતીય વાયુસેનાના ખતરનાક ફાઇટર પ્લેન વિશે જાણો, જેનાથી દુશ્મન ખાય છે ડર

• 
  Saturday, 08 October 2022

એરફોર્સ ડે 2022: 01 એપ્રિલ 1933ના રોજ, એરફોર્સની પ્રથમ ટુકડીની રચના કરવામાં આવી હતી, જેમાં 6 IF-પ્રશિક્ષિત અધિકારીઓ અને 19 સૈનિકોનો સમાવેશ થતો હતો. ભારતીય વાયુસેનાના પ્રથમ કમાન્ડર-ઇન-ચીફ એર માર્શલ સર થોમસ ડબલ્યુ. એલમહર્સ્ટ હતા.

એરફોર્સ ડે 2022: આજે, 08 ઓક્ટોબર, 2022, દેશ તેને એરફોર્સ ડે તરીકે ઉજવે છે. વાયુસેનાએ તેના સૂત્ર ‘નભઃ સ્પ્રુષણ દીપમ’ સાથે રાષ્ટ્રની સેવા કરતી વખતે ઘણી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે. આ સૂત્ર ભગવદ ગીતાના 11મા અધ્યાયમાંથી લેવામાં આવ્યું છે. ભારતીય વાયુસેના અમેરિકા, રશિયા અને ચીન પછી વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી વાયુસેના છે. આ વર્ષે તે તેની સ્થાપનાની 90મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, ચાલો જાણીએ વાયુસેના વિશે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ વાતો અને ખતરનાક વિમાનોની યાદી …

તેની સ્થાપના ક્યારે થઈ?

ભારતીય વાયુસેનાની સ્થાપના ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલા પહેલા કરવામાં આવી હતી. વાયુસેનાની સ્થાપના 8 ઓક્ટોબર, 1932ના રોજ અવિભાજિત ભારતમાં સંસ્થાનવાદી શાસન હેઠળ કરવામાં આવી હતી. ભારતીય વાયુસેના બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં સામેલ થઈ, જેના માટે કિંગ જ્યોર્જ VI એ સેનાને ‘રોયલ’ ઉપસર્ગથી નવાજ્યા. દેશની આઝાદી પહેલા, એરફોર્સને રોયલ ઈન્ડિયન એર ફોર્સ (RIAF) કહેવામાં આવતું હતું. આઝાદી પછી, “રોયલ” શબ્દ એરફોર્સના નામમાંથી કાઢીને “ભારતીય વાયુસેના” કરવામાં આવ્યો.

થોમસ ડબલ્યુ. એલ્મહર્સ્ટ, એરફોર્સના પ્રથમ ચીફ,

01 એપ્રિલ 1933ના રોજ એરફોર્સની પ્રથમ ટુકડી બની, જેમાં 6 IF-પ્રશિક્ષિત અધિકારીઓ અને 19 માણસોનો સમાવેશ થતો હતો. ભારતીય વાયુસેનાના પ્રથમ કમાન્ડર-ઇન-ચીફ એર માર્શલ સર થોમસ ડબલ્યુ. એલમહર્સ્ટ હતા. આઝાદી પછી, સર થોમસ ડબલ્યુ. એલ્મહર્સ્ટને ભારતીય વાયુસેનાના પ્રથમ વડા, એર માર્શલ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેઓ 15 ઓગસ્ટ 1947 થી 22 ફેબ્રુઆરી 1950 સુધી આ પદ પર રહ્યા.

વાયુસેનાની તાકાત કેટલી છે?

ભારતીય વાયુસેના પાસે 42 ફાઇટર સ્ક્વોડ્રનની અધિકૃત તાકાત છે. હાલમાં, એરફોર્સ પાસે નિશ્ચિત સ્ક્વોડ્રન કરતાં 10 ઓછા એટલે કે 31 ફાઇટર સ્ક્વોડ્રન છે. સુખોઈ-30ની 12, જગુઆરની છ, મિગ-21ની ચાર, મિરાજ-2000ની ત્રણ, મિગ-29ની ત્રણ, એલસીએની બે અને રાફેલની બે સ્ક્વોડ્રન છે. આ સિવાય વાયુસેના પાસે અન્ય ઘણા કાર્ગો એરક્રાફ્ટ, એટેક હેલિકોપ્ટર, એવોક્સ એરક્રાફ્ટ પણ છે. 

દસોલ્ટ રાફેલ એરફોર્સનું ગૌરવ છે

ભારતીય વાયુસેના પાસે હાલમાં 36 રાફેલ વિમાન છે. ફ્રાન્સ પાસેથી ખરીદાયેલું આ 4.5 જનરેશનનું એરક્રાફ્ટ વિશ્વની સૌથી આધુનિક ટેક્નોલોજીમાં સામેલ છે અને યુદ્ધના કોઈપણ મોરચે દુશ્મનને કચડી નાખવાની શક્તિ ધરાવે છે. રાફેલને મલ્ટી રોલ ફાઈટર એરક્રાફ્ટ પણ કહેવામાં આવે છે. એટલે કે તે હવાથી હવા અને હવાથી જમીન પર હુમલો કરી શકે છે. 

સુખોઈ 30 એમકેઆઈ

સુખોઈ 30 એમકેઆઈ એ ભારતીય વાયુસેનાની કરોડરજ્જુ હોવાનું કહેવાય છે. આ એરક્રાફ્ટ વાયુસેના પાસે 250 થી વધુ સંખ્યામાં ઉપલબ્ધ છે. રશિયન ટેક્નોલોજીથી બનેલું આ એરક્રાફ્ટ રાત કે દિવસે કોઈપણ હવામાનમાં હુમલો કરવા સક્ષમ છે. તે ભારતીય કંપની હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ દ્વારા રશિયા સાથે મળીને બનાવવામાં આવે છે. આ એરક્રાફ્ટ બ્રહ્મોસ મિસાઈલને ફાયર કરવામાં પણ સક્ષમ છે.

મિગ-29 

રશિયાની મિકોયાંગ કંપની દ્વારા નિર્મિત મિગ-29 મિગ-29 એરક્રાફ્ટ ભારતીય સેનામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. એરફોર્સમાં તેની સંખ્યા 70ની નજીક છે. વાયુસેનાની સાથે ભારતીય નેવી પણ આ વિમાનનો ઉપયોગ કરે છે. 

મિરાજ-2000

ફ્રેન્ચ કંપની ડેસોલ્ટ દ્વારા નિર્મિત આ એરક્રાફ્ટ ભારતના સૌથી ભરોસાપાત્ર એરક્રાફ્ટમાંનું એક છે. 1999નું કારગિલ યુદ્ધ હોય કે 2019નું બાલાકોટ એરસ્ટ્રાઈક હોય, વાયુસેનાએ હંમેશા આમાં વિશ્વાસ દર્શાવ્યો છે. વાયુસેના લગભગ 50 ની સંખ્યામાં તેનો ઉપયોગ કરે છે. આ એરક્રાફ્ટને 1980ની આસપાસ એરફોર્સમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. 

તેજસ 

તેજસ એ ભારતીય વાયુસેનામાં સામેલ કરાયેલું પ્રથમ સ્વદેશી ફાઇટર એરક્રાફ્ટ છે. આ એરક્રાફ્ટ તેના વર્ગની સૌથી અદ્યતન ટેકનોલોજી પૈકી એક છે. ભારતીય કંપની હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ આ વિમાનનું નિર્માણ કરે છે. હાલમાં જ ભારતીય વાયુસેનાએ કંપનીને 83 તેજસ માર્ક-1એ એરક્રાફ્ટ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. હાલમાં પણ એરફોર્સ દ્વારા તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

જગુઆર

આ એરક્રાફ્ટ બ્રિટિશ અને ફ્રેન્ચ બંને કંપનીઓ દ્વારા સંયુક્ત રીતે બનાવવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય વાયુસેનાએ આને 1980માં ખરીદ્યું હતું. હજુ પણ તેની સારી સંખ્યા ભારતીય સેના પાસે છે. આ એરક્રાફ્ટ દુશ્મનના વિસ્તારમાં ઘૂસીને હુમલો કરવામાં માહિર છે. 

1960ના દાયકામાં એરફોર્સમાં સામેલ કરાયેલા આ એરક્રાફ્ટને લઈને હજુ પણ ઘણો વિવાદ છે . પરંતુ વાયુસેનાને હંમેશા તેની ક્ષમતામાં વિશ્વાસ રહ્યો છે. તેનો ઈતિહાસ પણ એટલો જ ભવ્ય છે. મિગ-21 એ દરેક યુદ્ધમાં દેશની રક્ષા માટે ઘણું યોગદાન આપ્યું છે. આ એરક્રાફ્ટ સાથે, વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્ધમાને ફેબ્રુઆરી 2019માં પાકિસ્તાનના F-16 ફાઈટર એરક્રાફ્ટને તોડી પાડ્યું હતું. એટલે કે, આ વિમાન હજુ પણ દુશ્મનોની અંદર ડર પેદા કરવા માટે સક્ષમ છે. એરફોર્સ પાસે હાલમાં મિગ-21ની ત્રણ સ્ક્વોડ્રન છે. તેઓ 2025 સુધીમાં નિવૃત્ત થઈ જશે.