India UAE Trade Relations: યુનાઇટેડ આરબ અમીરાત (UAE) ના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ બિન જાયદની સોમવાર સાંજની નવી દિલ્હીની ત્રણ કલાકની મુલાકાત વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ કરાર પર કેન્દ્રિત હતી. સાથે જ યુરેશિયા અને આફ્રિકામાં ત્રીજા દેશોમાં વિસ્તરણના મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય સાથે એક મજબૂત આર્થિક પાસું પણ હતી. ભારત અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતે દ્વિપક્ષીય વેપારને ૨૦૩૨ સુધીમાં બમણો કરીને ૨૦૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.
- ભારત અને યુએઈ MSME માટે કરશે કામ
- આફ્રિકા-યુરેશિયામાં ખુલશે ‘ભારત માર્ટ’
- યુએઈ એ રશિયા સાથે આર્થિક ભાગીદારી વધારી
- બીજા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ માટે યુએઈ ને આમંત્રણ
- ભારત-યુએઈ ના પેમેન્ટ સિસ્ટમ પણ જોડાશે
- ભારત-યુએઈ વચ્ચે અત્યારે ૧૦૦ અબજ ડોલરનો કારોબાર
- રોકાણ સંધિ અને ધોલેરા પ્રોજેક્ટ પર સહમતિ
- વ્યૂહાત્મક માળખાગત વિકાસની યોજના
ભારત અને યુએઈ MSME માટે કરશે કામ
બેઠક દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને બિન જાયદે પોતાની ટીમોને બંને પક્ષોના સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) ને જોડવાની દિશામાં કામ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો, જે નવી દિલ્હી અને અબુ ધાબી વચ્ચે આ પ્રકારની પ્રથમ પહેલ હશે.
આફ્રિકા-યુરેશિયામાં ખુલશે ‘ભારત માર્ટ’
મુલાકાત બાદ જાહેર કરવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર, બંને નેતાઓએ મધ્ય પૂર્વ, પશ્ચિમ એશિયા, આફ્રિકા અને યુરેશિયા ક્ષેત્રમાં MSME ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ‘ભારત માર્ટ’, ‘વર્ચ્યુઅલ ટ્રેડ કોરિડોર’ અને ‘ભારત-આફ્રિકા સેતુ’ જેવી મુખ્ય પહેલોના વહેલા અમલીકરણ માટે આહવાન કર્યું હતું.
યુએઈ એ રશિયા સાથે આર્થિક ભાગીદારી વધારી
અહીં એ ઉલ્લેખનીય છે કે યુએઈ એ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેના આર્થિક જોડાણના ભાગરૂપે આફ્રિકાના દરિયાકાંઠાના રાજ્યો સાથે બંદરો પર કામ કરવા ઉપરાંત સમગ્ર આફ્રિકામાં તેની વ્યાપારી હાજરી વધારી છે. આ સાથે જ, યુએઈ ના રાષ્ટ્રપતિ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચેના વ્યક્તિગત સંબંધોની પૃષ્ઠભૂમિમાં યુએઈ એ રશિયા સાથે તેની આર્થિક ભાગીદારીનું વિસ્તરણ કર્યું છે. ઇસ્લામિક સહકાર સંગઠન સાથે જોડાયેલા કેટલાક અન્ય દેશોથી વિપરીત યુએઈ પણ કોઈ પણ રાજકીય લક્ષ્ય વિના મધ્ય એશિયામાં તેની વ્યાપારી હાજરી વિસ્તારી રહ્યું છે.
બીજા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ માટે યુએઈ ને આમંત્રણ
પીએમ મોદીએ આ વર્ષના અંતમાં લોન્ચ થનારા બીજા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડમાં ભાગ લેવા માટે યુએઈ સોવરિન વેલ્થ ફંડને પણ આમંત્રિત કર્યું હતું. બંને નેતાઓએ ગુજરાતના ગિફ્ટ સિટીમાં ડીપી વર્લ્ડ અને ફર્સ્ટ અબુ ધાબી બેંક (FAB) ની શાખાઓની સ્થાપનાનું પણ સ્વાગત કર્યું હતું. FAB ની GIFT સિટી શાખા એક મુખ્ય બ્રિજ તરીકે કામ કરશે, જે ભારતીય કોર્પોરેટ્સ અને રોકાણકારોને ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC), અને મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકા (MENA) એટલે કે ‘મીના’ બજારો સાથે જોડશે.
ભારત-યુએઈ ના પેમેન્ટ સિસ્ટમ પણ જોડાશે
મોદી અને બિન જાયદે પોતાની ટીમોને પોતપોતાના રાષ્ટ્રીય પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મને પરસ્પર જોડવાની દિશામાં કામ કરવા પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો. પીએમ મોદીએ સંયુક્ત આરબ અમીરાતના સોવરિન વેલ્થ ફંડને બીજા ઇન્ફ્રા ફંડમાં ભાગ લેવા આમંત્રણ આપ્યું હતું.
ભારત-યુએઈ વચ્ચે અત્યારે ૧૦૦ અબજ ડોલરનો કારોબાર
બંને નેતાઓએ ૨૦૨૨ માં વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી સમજૂતી (CEPA) પર હસ્તાક્ષર થયા બાદ વેપાર અને આર્થિક સહયોગમાં આવેલી મજબૂત વૃદ્ધિનું સ્વાગત કર્યું હતું. સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં ભારત-યુએઈ દ્વિપક્ષીય વેપાર ૧૦૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે.
રોકાણ સંધિ અને ધોલેરા પ્રોજેક્ટ પર સહમતિ
નેતાઓએ ૨૦૨૪ માં હસ્તાક્ષર કરાયેલ દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિથી બંને દેશોમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં રોકાણનો પ્રવાહ મજબૂત થવા પર સંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે. ગુજરાતના ધોલેરામાં વિશેષ રોકાણ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે સંભવિત યુએઈ ભાગીદારી પર થયેલી ચર્ચાઓનું પણ સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.
વ્યૂહાત્મક માળખાગત વિકાસની યોજના
પ્રસ્તાવિત ભાગીદારી હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ, પાયલોટ ટ્રેનિંગ સ્કૂલ, મેન્ટેનન્સ-રિપેર-ઓવરહોલ (MRO) સુવિધા, ગ્રીનફિલ્ડ બંદર, સ્માર્ટ અર્બન ટાઉનશિપ, રેલવે કનેક્ટિવિટી અને એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા વ્યૂહાત્મક માળખા વિકસિત કરવાની પરિકલ્પના કરવામાં આવી છે.
