Salary Saving Tips: કમાણી તો બધા કરી રહ્યા છે, પરંતુ તમારી સેલરી ગમે તેટલી હોય, તેમાંથી બચત કરવી મોટાભાગના લોકો માટે ખૂબ પડકારજનક હોય છે. અનેક લોકો સાથે એવું થાય છે કે આ વખતેની સેલરીમાંથી કંઈ બચાવી શક્યા નહીં, કોઈ વાત નહીં, આવતા મહિનાની સેલરીમાંથી ચોક્કસ કંઈક બચાવીશું. જ્યારે આવતા મહિનાની સેલરી આવે છે ત્યારે ખર્ચા પહેલેથી જ મોં ખોલીને ઊભા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ છે કે પોતાની સેલરીમાંથી બચત કેવી રીતે કરવી.
અહીં અમે કોઈ મોટી અને ઊંચી સેલરીની વાત નથી કરી રહ્યા, પરંતુ માત્ર 15 હજાર રૂપિયા મહિનાની સેલરીમાંથી બચત કરવાની રીત જાણીશું. જોકે, ઉદાહરણમાં અમે 30 હજાર રૂપિયા અને 50 હજાર રૂપિયાની સેલરીને પણ સમજીશું. આ રીત એટલી ઉપયોગી હોઈ શકે છે કે તમારી સેલરી ઓછી હોય કે વધારે, જો તમે આ બચતના નિયમનું પાલન કરો છો તો બની શકે કે એક સમય બાદ તમે પણ સારી એવી રકમ બચાવી લો અને સમૃદ્ધ બની જાઓ. ચાલો હવે તેના વિશે જાણીએ.
15000ની સેલરીમાં પૈસા કેવી રીતે બચાવવા?
અહીં સવાલ એ છે કે 15000ની સેલરીમાં પૈસા કેવી રીતે બચાવવા? તમે સરળતાથી પોતાની આ સેલરીમાંથી દર મહિને 1500થી 3000 રૂપિયાની બચત કરી શકો છો. તેના માટે તમારે કેટલીક ખાસ બાબતો પર ધ્યાન આપવું પડશે. પહેલા આપણે આ બાબતોને સમજીએ, ત્યારબાદ સેલરીના ખર્ચ અને બચત માટેના ’50:30:20 નિયમ’ને પણ સરળતાથી સમજીશું.
ઓછી સેલરીમાં પૈસા બચાવવાની કઈ રીતો છે?
ઓછી સેલરીમાં પૈસા બચાવવાની અનેક રીતો છે, જે આ પ્રમાણે છે.
- બજેટ બનાવો: સૌથી પહેલા તમે દર મહિનાનું પોતાનું બજેટ બનાવો. તમને ખબર હોવી જોઈએ કે આ મહિને તમારા કયા મોટા અને તેમાંથી કયા જરૂરી ખર્ચા છે. આ ખર્ચામાં મકાનના ભાડા સહિત અન્ય ભાડું, રાશન, વીજળીનું બિલ વગેરે હોઈ શકે છે.
- ફિજુલખર્ચથી બચો: તમારી સેલરી ઓછી છે, તેથી જરૂરી છે કે તમે ફિજુલખર્ચથી બચો. એટલે કે જ્યાં પૈસા ખર્ચવાની જરૂર નથી અથવા જે વસ્તુઓ ખરીદવાની જરૂર નથી, તેના પર પૈસા ખર્ચશો નહીં. તમે ફિજુલખર્ચ ઓછો કરીને પોતાની સેલરી તો વધારી શકતા નથી, પરંતુ પોતાની બચત ચોક્કસ વધારી શકો છો. અમે કહી શકીએ કે કોઈપણ પ્રકારની શોપિંગ, ખાસ કરીને ઓનલાઈન ખરીદી, વિચાર્યા વગર કરવાથી બચો.
- બહારનું ભોજન: આમ તો શહેરમાં ભાડાના મકાનમાં અને ખાસ કરીને બેચલર તરીકે રહેતા લોકો માટે બહારનું ભોજન સામાન્ય બાબત છે. પરંતુ તેમાં ઘણો વધુ ખર્ચ થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ધ્યાન રાખવાનું છે કે તમે શક્ય તેટલું ઓછું બહારનું ભોજન લો. તમે પોતાના ઘર અથવા રૂમમાં જાતે જ ભોજન બનાવવાનું શરૂ કરો. શરૂઆતમાં થોડી મુશ્કેલી આવે છે, પરંતુ જ્યારે આદત પડી જાય છે ત્યારે તમે પોતે જ ભોજન બનાવીને ખાવાનું પસંદ કરો છો. તેનાથી બે મોટા ફાયદા થાય છે. પહેલો એ કે તમારી સેલરીના ખર્ચા પર નિયંત્રણ આવી જાય છે અને બીજો એ કે તમારું હેલ્થ એટલે કે સ્વાસ્થ્ય પણ ખરાબ થવાથી બચી જાય છે.
- કેટલાક પૈસાની બચત: પોતાના બજેટ અનુસાર સેલરીમાંથી ખર્ચ માટેના પૈસા કાઢીને કેટલાક પૈસા બચત માટે રાખો. એટલે કે જો તમારી સેલરી મહિને 15 હજાર રૂપિયા છે તો તમે પ્રયાસ કરો કે તેમાંથી દર મહિને 1500થી 3000 રૂપિયા સુધીની બચત કરો. તેનાથી ધીમે-ધીમે બચત વધતી જશે અને એક દિવસ આ રકમ ઘણી મોટી થઈ શકે છે.
50:30:20 નિયમ શું છે?
સેલરીના ખર્ચ ઉપરાંત સારી બચત માટે 50:30:20 નિયમને ખૂબ સારો માનવામાં આવે છે. ઘણા લોકો તેને ગોલ્ડન રૂલ પણ કહે છે. ચાલો આ નિયમ વિશે જાણીએ. આ નિયમ તમારી સેલરીને ત્રણ ભાગમાં વહેંચે છે.
- 50% હિસ્સો: જરૂરી ખર્ચાઓને કેવી રીતે મેનેજ કરવા?
ધારો કે તમારી સેલરી 15 હજાર રૂપિયા છે એટલે કે 100%. તેમાંથી 50% હિસ્સો તમે પોતાના જરૂરી ખર્ચાઓ માટે રાખી શકો છો. એટલે કે 15 હજારના 50% એટલે કે 7500 રૂપિયાથી તમે જરૂરી ખર્ચ કરી શકો છો. તેમાં ભાડું, મુસાફરી, રાશન, વીજળીનું બિલ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
- 30% હિસ્સો: શોખ અને લાઇફસ્ટાઇલ પર કેટલો ખર્ચ કરવો?
હવે તમે પોતાની સેલરીના 30% હિસ્સાને પોતાના શોખ અને લાઇફસ્ટાઇલ માટે ખર્ચ કરી શકો છો. એટલે કે 15 હજાર રૂપિયાની સેલરીમાંથી 4500 રૂપિયા શોખ અને લાઇફસ્ટાઇલ પર ખર્ચ કરી શકો છો.
- 20% હિસ્સો: રોકાણ અને બચતની શરૂઆત ક્યાંથી કરવી?
સેલરીના 20% હિસ્સાને દર મહિને બચાવો. આ બચત રોકાણના રૂપમાં પણ હોઈ શકે છે અથવા તમે રોકડ પણ રાખી શકો છો. પરંતુ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ SIP વગેરેમાં રોકાણ કરવાથી પૈસા વધતા પણ રહેશે, તેથી રોકડ રાખવા કરતાં તમે તેને રોકાણમાં લગાવી શકો છો.
15 હજાર રૂપિયાના 20% એટલે કે 3000 રૂપિયા તમે પોતાની બચત અને રોકાણ માટે ઉપયોગ કરી શકો છો. તમે તેમાં એવું પણ કરી શકો છો કે કેટલાક પૈસા રોકાણ કરો અને કેટલાક રોકડ અથવા પોતાના બેંક ખાતામાં રાખી લો.
₹15, 30 અને 50 હજારની સેલરી પર 50:30:20 નિયમ
ઉદાહરણ તરીકે અહીં અમે 15 હજાર, 30 હજાર અને 50 હજાર રૂપિયાની સેલરીને 50:30:20 નિયમ હેઠળ ખર્ચ અને બચતના સંદર્ભમાં સમજીએ છીએ.
| મન્થલી સેલરી | 50% (જરૂરી ખર્ચા) | 30% (શોખ/લાઇફસ્ટાઇલ) | 20% (બચત/રોકાણ) |
|---|---|---|---|
| ₹15,000 | ₹7500 | ₹4500 | ₹3000 |
| ₹30,000 | ₹15,000 | ₹9,000 | ₹6,000 |
| ₹50,000 | ₹25,000 | ₹15,000 | ₹10,000 |
1. 15 હજાર રૂપિયાની સેલરીમાંથી જરૂરી કાર્યો માટે કેટલો ખર્ચ કરવો જોઈએ?
15 હજાર રૂપિયાની સેલરીમાંથી જરૂરી કાર્યો પર તમે 7 હજારથી 7500 રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ કરી શકો છો.
2. 15 હજારની સેલરીમાંથી કેટલા હિસ્સાની બચત કરી શકો છો?
15 હજારની સેલરીમાંથી તેના 20% હિસ્સા એટલે કે 3 હજાર રૂપિયાની બચત કરી શકો છો.
3. 50-30-20નો નિયમ શું છે?
આ એક બજેટ નિયમ છે, જેમાં તમારી ટેક-હોમ સેલરીને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે: 50% રોજિંદી જરૂરિયાતો માટે, 30% લાઇફસ્ટાઇલ અને શોખ માટે અને 20% બચત તથા રોકાણ માટે.
4. 50-30-20 નિયમ હેઠળ 20% પૈસાનું રોકાણ ક્યાં કરવું?
50-30-20 નિયમ હેઠળ તમે 20% હિસ્સાને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (SIP), બેંક FD, પોસ્ટ ઓફિસ સ્કીમ્સ અથવા ઇમરજન્સી ફંડ બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લઈ શકો છો.
5. શું 50-30-20 નિયમ ઓછી સેલરી ધરાવતા લોકો માટે ફાયદાકારક છે?
હા, ઓછી સેલરી ધરાવતા લોકો માટે આ એક ઉપયોગી નિયમ છે. તેનાથી તમે પોતાની બિનજરૂરી ઇચ્છાઓ (30%)માં ઘટાડો કરીને પોતાની બચત (20%) સુનિશ્ચિત કરી શકો છો.
