CBSE Third Language Rules: 9મા ધોરણ માટે ત્રણ ભાષાની નીતિ 1 જુલાઈથી લાગુ કરવામાં આવી ચૂકી છે અને સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE બોર્ડ) એ ત્રીજી ભાષા (R3) ના મૂલ્યાંકનનું એક માળખું તૈયાર કરી લીધું છે. ‘લેંગ્વેજ અસેસમેન્ટ ફ્રેમવર્ક’ માં ‘ઓરલ-ફર્સ્ટ પેડાગોજી’ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, એટલે કે વાંચવા અને લખવા કરતા પહેલા વિદ્યાર્થીઓના સાંભળવા અને બોલવાના કૌશલ્યના વિકાસને પ્રાથમિકતા આપવા પર.
ત્રીજી ભાષાની બોર્ડ પરીક્ષા નહીં, શાળા કરશે મૂલ્યાંકન
ત્રણ ભાષાની નીતિ 9મા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ સત્ર 2026-27 થી લાગુ થઈ ચૂકી છે. સ્કીમ હેઠળ ત્રણ ભાષામાંથી બે ભારતીય હોવી જરૂરી છે, પરંતુ આ વર્ષ માટે CBSE એ આ શરતમાંથી એક વખતની છૂટ આપી છે. જે વિદ્યાર્થીઓ બે વિદેશી ભાષા (ઇંગ્લિશ અને કોઈ વિદેશી ભાષા) ભણી રહ્યા છે, તેમને 10મા ધોરણ સુધી પહોંચવા સુધી આ ભાષાઓને ચાલુ રાખવાની પરવાનગી હશે, સાથે જ ત્રીજી ભાષા તરીકે એક ભારતીય ભાષા પસંદ કરવી પડશે. ત્રીજી ભાષાની બોર્ડ પરીક્ષા નહીં હોય, શાળા સ્તરે તેનું મૂલ્યાંકન થશે.
ત્રીજી ભાષા લાગુ, સિલેબસની તૈયારી શરૂ
ત્રીજી ભાષા આ મહિનાથી લાગુ ચોક્કસ થઈ ચૂકી છે, પરંતુ તેનો સિલેબસ સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર નથી. NCERT (નેશનલ કાઉન્સિલ ઓફ એજ્યુકેશનલ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ) સિલેબસ તૈયાર કરી રહી છે અને અત્યાર સુધી હિન્દી અને સંસ્કૃત માટે જ રિસોર્સ મટીરિયલ બનાવ્યું છે, બાકી ભાષાઓ માટે રાહ જોવાની છે. 6ઠ્ઠા ધોરણ માટે પણ આ વર્ષે જ આ નીતિ લાગુ થઈ છે, ત્રીજી ભાષાનો સિલેબસ 9 ભાષાઓનો તૈયાર કરવામાં આવી ચૂક્યો છે.
ત્રીજી ભાષા સાંભળવા અને બોલવા માટે મળશે 40 માર્કસ
બીજી તરફ, ‘લેંગ્વેજ અસેસમેન્ટ ફ્રેમવર્ક’ હેઠળ 100 અંકનું શાળા આધારિત મૂલ્યાંકન થશે. સાંભળવા અને બોલવાના કૌશલ્યને સૌથી વધુ 40 અંક. ક્લાસમાં ભણાવવામાં આવેલા લર્નિંગ રિસોર્સ પર આધારિત ભાષા મૂલ્યાંકન માટે 30 અંક. રીડિંગ સ્કિલ માટે 20 અંક. ક્રિએટિવ રાઈટિંગ (રચનાત્મક લેખન) માટે 10 અંક.
15 નંબરનું હશે પ્રોજેક્ટ વર્ક
આ ઉપરાંત પ્રોજેક્ટ વર્ક 15 અંકનું હશે. સાંભળવા અને બોલવાની સ્કીમનું મૂલ્યાંકન આખા સત્ર દરમિયાન અલગ-અલગ ગતિવિધિઓ દ્વારા કરવામાં આવશે. રચનાત્મક લેખનમાં અનૌપચારિક આમંત્રણ અથવા સંદેશ, ચિત્ર વર્ણન, 100 શબ્દો સુધીની વાર્તા લેખન, સંવાદ લખવાનો સમાવેશ થશે. રીડિંગ સ્કિલનું મૂલ્યાંકન ક્લાસમાં ભણાવવામાં આવેલા લર્નિંગ રિસોર્સ પર કરવામાં આવશે, જ્યારે રાઈટિંગ સ્કિલમાં શોર્ટ અને લોન્ગ આન્સર પૂછવામાં આવશે.
CBSE થર્ડ લેંગ્વેજ પ્રોજેક્ટ વર્કમાં શું-શું હશે?
પ્રોજેક્ટ વર્ક માટે સ્થાનિક રીત-રિવાજો, તહેવાર, લોકકળા, લોકગીત, ટેકનિક અને ઈનોવેશન, હાલની રાષ્ટ્રીય પહેલ અને સ્થાનિક સાહિત્યકારો અને ભાષા સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિત્વો જેવા વિષયો સૂચવવામાં આવ્યા છે. CBSE નું કહેવું છે કે આ નવા મૂલ્યાંકન માળખાનો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓમાં ભાષા શીખવાની વ્યવહારિક ક્ષમતાની સાથે-સાથે સતત અસેસમેન્ટના કલ્ચરને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
