Dr Manmohan Singh: ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન અને વિદ્વાન અર્થશાસ્ત્રી ડૉ.મનમોહન સિંહનું ગુરુવારે રાત્રે નિધન થયું છે. પરંતુ તેમનું નામ હંમેશા ઈતિહાસના પાનામાં નોંધાયેલ રહેશે. મનમોહન સિંહજીને માત્ર પીએમ તરીકે જ નહીં પરંતુ એક આશાસ્પદ વ્યક્તિત્વ અને ભારતમાં આર્થિક સુધારાના પ્રણેતા તરીકે પણ યાદ કરવામાં આવશે. વાંચન અને અધ્યાપન પ્રત્યેનો તેમનો શોખ અને અપાર જ્ઞાનના કારણે તેઓ વિદ્યાર્થીઓના પ્રિય બન્યા.
મનમોહન સિંહનો યુનિવર્સિટીઓ સાથેનો સંબંધ
મનમોહન સિંહનો દિલ્હી યુનિવર્સિટી સાથે પણ ખાસ સંબંધ છે. તેમણે પ્રતિષ્ઠિત દિલ્હી સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સમાં પણ ભણાવ્યું છે.
પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી અભ્યાસ કર્યો અને ત્યાં પણ ભણાવ્યું.
વિશ્વ વિખ્યાત કેમ્બ્રિજ અને ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી પણ ડિગ્રી મેળવી.
તેમણે ડીયુના ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈકોનોમિક ગ્રોથમાં પણ ભણાવ્યું છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે તેઓ વિદ્યાર્થીઓમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય હતા અને તેમની ભણાવવાની રીતને ખૂબ પસંદ કરવામાં આવી હતી.
પુસ્તકાલય અને કાફેટેરિયા સાથે જોડાણ
ડૉ. સિંહે 1969 થી 1971 સુધી દિલ્હી યુનિવર્સિટી (DU)માં ભણાવ્યું. તેના વર્ગો લીધા પછી, તે પુસ્તકાલયમાં બેસીને ઘણા કલાકો સુધી વાંચતા હતા. દિલ્હી સ્કૂલ ઑફ ઈકોનોમિક્સમાં એટલે કે ડી-સ્કૂલના કાફેટેરિયામાં તેમના સાથી પ્રોફેસરો સાથે તેમની ચર્ચાની ઘણી વાર્તાઓ સાંભળવામાં આવતી હતી.
ડૉ.સિંહે થોડા સમય માટે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (યુજીસી)ના અધ્યક્ષનું પદ પણ સંભાળ્યું હતું. પ્રો. યશપાલ 1991 સુધી UGCના અધ્યક્ષ રહ્યા અને ત્યાર બાદ ડૉ. સિંહે 1991માં જ થોડા સમય માટે UGC અધ્યક્ષની જવાબદારી સંભાળી. જે બાદ તેઓ દેશના નાણામંત્રી બન્યા.
ડૉ. મનમોહન સિંહ 7 ઓગસ્ટ 2023ના રોજ વ્હીલ ચેર પર બેસીને ગૃહમાં પહોંચ્યા હતા. રાજ્યસભાએ સાત કલાકથી વધુની ચર્ચા બાદ ‘દિલ્હી નેશનલ કેપિટલ ટેરિટરી ગવર્નન્સ એમેન્ડમેન્ટ બિલ 2023’ને મંજૂરી આપી હતી. વિપક્ષની મતદાનની માંગ પર મતદાન થયું અને પૂર્વ વડાપ્રધાન ડૉ.મનમોહન સિંહ વ્હીલ ચેર પર બેસીને ગૃહમાં પહોંચ્યા અને બિમારીની સ્થિતિમાં પણ પોતાની સંસદીય ફરજો નિભાવી.
