GK Indian Cities: ભારત પોતાની સાંસ્કૃતિક વિરાસત, અલગ-અલગ ભૂગોળ અને ખાસ ખેતીવાડી માટે જાણીતું છે. આ જ કારણ છે કે કેટલાક ભારતીય રાજ્યો અને તેમના શહેરોના ઉપનામ અથવા અલગ નામ છે. એવું જ એક શહેર છે પંપોર, જેને ‘કેસરની રાજધાની’ કહેવામાં આવે છે. ભારતના કેસરની રાજધાની તરીકે મશહૂર આ શહેર કેસરની ખેતી અને પ્રોડક્શનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આવા શહેરો સાથે જોડાયેલા GK ના સવાલ UPSC સહિત અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ અને ઇન્ટરવ્યુ માટે મહત્વના હોય છે. તેથી આ લેખમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો અને ઉત્તરો આપવામાં આવ્યા છે જે ક્યારેય પણ પૂછાઈ શકે છે.
પ્રશ્ન ૧- ભારતના કયા શહેરને ‘નવાબોનું શહેર’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- ભારતના ઉત્તર પ્રદેશની રાજધાની લખનૌને ‘નવાબોનું શહેર’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે અવધી સંસ્કૃતિ, તહેજીબ, મુઘલકાલીન ઇમારતો અને શાહી ખાન-પાન માટે પ્રસિદ્ધ છે.
પ્રશ્ન ૨- ઉત્તર પ્રદેશના કયા શહેરને ‘મંદિરોનું શહેર’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- ઉત્તર પ્રદેશના મથુરા અને બનારસને (વારાણસી) ‘મંદિરોનું શહેર’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે અહીં હજારો પ્રાચીન હિન્દુ મંદિરો છે.
પ્રશ્ન ૩- ભારતના કયા શહેરને ‘સુવર્ણ નગરી’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- ભારતમાં રાજસ્થાન રાજ્યના જેસલમેર શહેરને ‘સુવર્ણ નગરી’ (Golden City) કહેવામાં આવે છે. અહીંની પ્રસિદ્ધ ઇમારતો અને સુંદરતાના કારણે તેનું આ ઉપનામ છે.
પ્રશ્ન ૪- ભારતના કયા શહેરને ‘હીરાનું શહેર’ કહેવામાં આવે છે? ઉત્તર- ભારતમાં સુરતને ‘હીરાનું શહેર’ (Diamond City) કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે વિશ્વના હીરા કટિંગ અને પોલિશ ઉદ્યોગનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
પ્રશ્ન ૫- કયા શહેરને ‘મોતીઓનું શહેર’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- ભારતમાં હૈદરાબાદ શહેરને ‘મોતીઓનું શહેર’ (City of Pearls) કહેવામાં આવે છે. તે સદીઓથી મોતી અને હીરાના વેપારનું કેન્દ્ર રહ્યું છે.
પ્રશ્ન ૬- ભારતના કયા શહેરને ‘ભારતનું માન્ચેસ્ટર’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- અમદાવાદને ‘ભારતનું માન્ચેસ્ટર’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેનો કાપડ ઉદ્યોગ અને વસ્ત્ર ઉત્પાદન ઇંગ્લેન્ડના માન્ચેસ્ટરની જેમ ફૂલ્યું-ફાલ્યું હતું અને તેની ટેક્સટાઇલ મિલો પ્રસિદ્ધ હતી.
પ્રશ્ન ૭- ભારતના કયા શહેરને ‘નીલું શહેર’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- ભારતમાં રાજસ્થાનના જોધપુરને ‘નીલું શહેર’ (Blue City) કહેવામાં આવે છે કારણ કે અહીં જૂના શહેરના ઘણા ઘરો અને ગલીઓને વાદળી રંગથી રંગવામાં આવ્યા છે.
પ્રશ્ન ૮- ભારતનું કયું શહેર ‘પીત્તળ નગરી’ તરીકે ઓળખાય છે?
ઉત્તર- ઉત્તર પ્રદેશનું મુરાદાબાદ શહેર ‘પીત્તળ નગરી’ તરીકે ઓળખાય છે. તે પીત્તળમાંથી બનેલી વસ્તુઓના ઉત્પાદન અને નિકાસ માટે વિશ્વ સ્તરે જાણીતું છે.
પ્રશ્ન ૯- ભારતના કયા શહેરને ‘કેસરની રાજધાની’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- જમ્મુ અને કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લાના પંપોર શહેરને ‘ભારતની કેસર રાજધાની’ (Saffron Capital of India) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પંપોર તાલુકાએ કેસરની ખેતી માટે વિશિષ્ટતા હાંસલ કરી છે. અહીં ઉગાડવામાં આવતું કાશ્મીરી કેસર પોતાના ઘેરા લાલ રંગ, સુગંધ અને હાઈ ક્વોલિટી માટે પ્રસિદ્ધ છે. જમ્મુ અને કાશ્મીર ભારતનું એકમાત્ર મુખ્ય કેસર ઉત્પાદક રાજ્ય છે.
પ્રશ્ન ૧૦- ભારતના કયા શહેરને ‘સંગમ સિટી’ કહેવામાં આવે છે?
ઉત્તર- ભારતમાં ઉત્તર પ્રદેશના પ્રયાગરાજ શહેરને ‘સંગમ સિટી’ (Sangam City) કહેવામાં આવે છે કારણ કે અહીં ગંગા, યમુના અને સરસ્વતી નદીઓનો પવિત્ર સંગમ છે.
