Iran General Knowledge Facts: ઈરાન એક દેશ છે, જે હંમેશા ચર્ચામાં રહે છે. એશિયા ખંડમાં સ્થિત આ દેશ ફરી એકવાર ચર્ચામાં છે, કારણ કે આ વખતે ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાએ મળીને તેના પર હુમલો કરી દીધો છે. આ હુમલામાં રાજધાની તેહરાન સહિત ઘણા મુખ્ય શહેરોમાં ઘણું નુકસાન થયું છે. ઈરાને પણ વળતી કાર્યવાહી કરતા ઈઝરાયેલ અને અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર મિસાઈલ હુમલો કર્યો છે. ઈરાન સાથે જોડાયેલી જનરલ નોલેજની જાણકારી યુપીએસસી (UPSC) સહિત ઘણી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ અને ઇન્ટરવ્યુમાં પૂછવામાં આવી શકે છે. આવો આવા જ 10 સવાલો અને તેમના જવાબો વિશે જાણીએ.
1. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ કોણ છે?
ઈરાનના વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિનું નામ મસૂદ પેજેશ્કિયન છે. તેઓ જુલાઈ 2024 થી આ પદ પર બિરાજમાન છે. પેજેશ્કિયન વ્યવસાયે હાર્ટ સર્જન રહ્યા છે અને તેઓ સુધારવાદી જૂથમાંથી આવે છે. ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ બાદ ગઠિત અંતરિમ નેતૃત્વ પરિષદમાં તેઓ એક મુખ્ય વ્યક્તિ બની ગયા છે.
2. અમેરિકાથી ઈરાનનું અંતર કેટલું છે?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનું હવાઈ અંતર 7,258 માઈલ અથવા કહીએ તો 11,681 કિલોમીટર છે. જ્યાં ઈરાન એશિયા ખંડમાં આવે છે, ત્યાં અમેરિકા ઉત્તર અમેરિકા ખંડમાં સ્થિત છે. આમ છતાં અમેરિકાએ ઈરાનના પાડોશી દેશોમાં પોતાના સૈન્ય મથકો બનાવેલા છે.
3. ઈરાનનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે?
ક્ષેત્રફળની દ્રષ્ટિએ ઈરાન દુનિયાનો 17મો સૌથી મોટો દેશ છે. ઈરાન 16,48,195 સ્ક્વેર કિલોમીટરમાં ફેલાયેલું છે, જ્યાં ઉત્તર તરફ પહાડીઓ છે તો દક્ષિણ તરફ રણ જેવો શુષ્ક વિસ્તાર છે. સાઉદી અરેબિયા પછી મિડલ ઈસ્ટમાં ઈરાન બીજો સૌથી મોટો દેશ છે.
4. ઈરાનની વસ્તી કેટલી છે?
ઈરાનની વસ્તી લગભગ 9.32 કરોડ છે. આ દુનિયાભરમાં 17મો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો મુલ્ક છે. અહીં નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે ઈરાનની લગભગ 60% વસ્તી 39 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની છે. આનો અર્થ એ છે કે એક મોટી વસ્તી યુવા છે. દેશની 75% વસ્તી શહેરોમાં રહે છે.
5. ઈરાનની રાજધાનીનું શું નામ છે?
ઈરાનની રાજધાનીનું નામ તેહરાન છે, જે દેશનું સૌથી મોટું શહેર પણ છે. તેની વસ્તી લગભગ 1 કરોડની આસપાસ છે. 1795 થી જ તેહરાન ઈરાનની રાજધાની છે. તે પહેલા ઈસ્ફહાન અને શિરાજ પણ રાજધાની રહી ચૂક્યા છે.
6. ઈરાનનું સત્તાવાર ચલણ શું છે?
આ દેશનું સત્તાવાર ચલણ ઈરાનિયન રિયાલ છે. પરંતુ રોજિંદા જીવનમાં અહીંના લોકો તોમાનનો ઉપયોગ કરે છે. 1 તોમાન 10 રિયાલ બરાબર હોય છે. ઈરાન પર લાગેલા પ્રતિબંધોને કારણે અહીંના ચલણમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
7. ઈરાનની સરહદો કેટલા દેશો સાથે લાગે છે?
ઈરાન 7 દેશો સાથે પોતાની સરહદો વહેંચે છે. પશ્ચિમમાં ઈરાક અને તુર્કી સાથે તેની બોર્ડર લાગે છે. ઉત્તરમાં આર્મેનિયા, અઝરબૈજાન અને તુર્કમેનિસ્તાન સાથે ઈરાનની સરહદ છે. તેવી જ રીતે પૂર્વમાં અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન સ્થિત છે. આ સિવાય, તેની દરિયાકાંઠાની રેખા કેસ્પિયન સાગર (ઉત્તર) અને ફારસની અખાત/ઓમાનની અખાત (દક્ષિણ) સાથે પણ લાગે છે.
8. ઈરાન પાસે કયા-કયા કુદરતી સંસાધનો છે?
ઈરાન કુદરતી સંસાધનોની બાબતમાં ઘણો સમૃદ્ધ દેશ છે. મિડલ ઈસ્ટનો આ દેશ કુદરતી ગેસના ભંડારની બાબતમાં દુનિયાભરમાં ત્રીજા અને તેલ ઉત્પાદનમાં નવમા સ્થાને છે. તેની અર્થવ્યવસ્થા પેટ્રોલિયમ નિકાસ પર ખૂબ જ નિર્ભર છે, જે વર્તમાનમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની નાકાબંધીને કારણે ખતરામાં છે.
9. ઈરાનમાં કેવા પ્રકારની શાસન વ્યવસ્થા છે?
ઈરાન ‘ઈસ્લામી પ્રજાસત્તાક’ છે, જ્યાં ધર્મતંત્ર અને લોકશાહીને મિશ્રિત કરીને શાસન ચલાવવામાં આવે છે. દેશનું સૌથી શક્તિશાળી પદ સુપ્રીમ લીડરનું હોય છે. તેમની પાસે સેના, ન્યાયતંત્ર અને વિદેશ નીતિ પર અંતિમ નિર્ણય લેવાનો અધિકાર હોય છે. તેની સમાંતરમાં જ એક રાષ્ટ્રપતિ અને સંસદ (મજલિસ) પણ હોય છે, જે જનતા દ્વારા ચૂંટવામાં આવે છે. આ સિવાય, ‘ગાર્ડિયન કાઉન્સિલ’ નામની એક શક્તિશાળી સંસ્થા પણ છે, જેનું કામ સંસદના કાયદાઓની સમીક્ષા કરવાનું છે.
10. ઈરાનની સત્તાવાર ભાષા કઈ છે?
ઈરાનની સત્તાવાર ભાષા ફારસી છે. સરકારી કામકાજ, અભ્યાસ અને મીડિયા સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોમાં માત્ર આ જ ભાષાનો ઉપયોગ થાય છે. આ ભાષા ઇન્ડો-યુરોપિયન ભાષા પરિવારનો હિસ્સો છે અને તેને અરબી લિપિમાં લખવામાં આવે છે. આ સિવાય દેશમાં લોકો અઝરબૈજાની, કુર્દિશ, લૂરી અને અરબી જેવી ભાષાઓ પણ બોલે છે.
