Daily Walking Benefits: શું દરરોજની વૉકિંગથી યાદશક્તિ અને એકાગ્રતા વધી શકે છે? મગજના સ્વાસ્થ્ય પર કસરતની અસર જાણો

Arati Parmar
5 Min Read
Daily Walking Benefits

Daily Walking Benefits: દરરોજ ચાલવું શારીરિક પ્રવૃત્તિઓમાંની સૌથી સરળ પ્રવૃત્તિઓમાંની એક છે. તેના માટે જિમ કે મોંઘાં સાધનોની જરૂર પડતી નથી. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે નિયમિત ચાલવાથી થતા ફાયદા માત્ર વજન અને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પૂરતા મર્યાદિત નથી? તે મગજની કાર્યક્ષમતા, યાદશક્તિ, ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતા અને ભાવનાત્મક સ્વાસ્થ્યને પણ મદદ કરી શકે છે.

સંશોધનો જણાવે છે કે નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિથી મગજમાં રક્તપ્રવાહ, ચેતાતંત્રની કાર્યક્ષમતા અને કેટલીક બૌદ્ધિક ક્ષમતાઓમાં સુધારો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને વધતી ઉંમરે ચાલવું મગજનું સ્વાસ્થ્ય જાળવી રાખવા માટે ઉપયોગી આદત બની શકે છે. ચાલો સમજીએ કે દરરોજ ચાલવાથી મગજને કઈ રીતે ફાયદો થઈ શકે છે.

- Advertisement -

દરરોજ ચાલવાથી યાદશક્તિ, એકાગ્રતા અને વિચારવાની ક્ષમતાને કેવી રીતે ફાયદો થઈ શકે છે?

મગજના સ્વાસ્થ્ય માટે માત્ર માનસિક પ્રવૃત્તિઓ જ નહીં, પરંતુ શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે તમે ચાલો છો, ત્યારે શરીરના સ્નાયુઓ સક્રિય થાય છે અને હૃદયના ધબકારા વધે છે. તેનાથી શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે અને મગજ સુધી ઑક્સિજન તથા પોષક તત્ત્વો પહોંચવામાં મદદ મળે છે.

NCBI અનુસાર, એક સમીક્ષામાં વૃદ્ધો પર કરવામાં આવેલા અભ્યાસોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં નવ અભ્યાસોમાં વૉકિંગના કાર્યક્રમ બાદ ઓછામાં ઓછા એક બૌદ્ધિક કાર્ય (Cognitive Function)માં સુધારો જોવા મળ્યો હતો. ખાસ કરીને છ અભ્યાસોમાં એક્ઝિક્યુટિવ ફંક્શન અને ત્રણ અભ્યાસોમાં યાદશક્તિ સંબંધિત ફાયદા સામે આવ્યા હતા. જોકે, બધા અભ્યાસોનાં પરિણામો એકસરખાં નહોતાં. તેથી દરરોજ ચાલવાથી દરેક વ્યક્તિની યાદશક્તિ ચોક્કસપણે વધી જશે એવું કહેવું યોગ્ય નથી.

- Advertisement -

વૉકિંગ દરમિયાન મગજમાં રક્તપ્રવાહ પર શું અસર પડે છે?

આપણું મગજ સતત ઑક્સિજન અને ગ્લુકોઝની જરૂરિયાત ધરાવે છે. આ બંનેની પૂર્તિ લોહી દ્વારા થાય છે. જ્યારે તમે ચાલો છો, ત્યારે હૃદયના ધબકારા અને શ્વાસ લેવાની ગતિ વધે છે. તેનાથી શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણની જરૂરિયાત વધે છે.

NCBI અનુસાર, નિયમિત ઍરોબિક પ્રવૃત્તિઓથી મગજની રક્તવાહિનીઓની કાર્યક્ષમતામાં પણ હકારાત્મક ફેરફાર થઈ શકે છે. તેને સેરિબ્રલ બ્લડ ફ્લો એટલે કે મગજમાં રક્તપ્રવાહ કહેવામાં આવે છે. વધુ સારો રક્તપ્રવાહ મગજના કોષો સુધી જરૂરી ઑક્સિજન અને પોષક તત્ત્વો પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.

- Advertisement -

શું વૉકિંગ મગજ સુધી લોહી પહોંચાડતી રક્તવાહિનીઓને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે?

મગજ સુધી લોહી પહોંચાડતી રક્તવાહિનીઓનું સ્વસ્થ રહેવું ખૂબ જરૂરી છે. વધતી ઉંમર, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અને ધૂમ્રપાન જેવી સ્થિતિઓને કારણે આ રક્તવાહિનીઓમાં કઠોરતા વધી શકે છે. તેનાથી મગજ સુધી લોહી પહોંચવાની પ્રક્રિયા પ્રભાવિત થવાનું જોખમ રહે છે.

નિયમિત ઍરોબિક કસરત રક્તવાહિનીઓની કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં અને તેમની કઠોરતા ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. તેનાથી મગજમાં રક્તપ્રવાહને નિયંત્રિત કરતી પ્રક્રિયાને પણ સહારો મળી શકે છે.

NCBI અનુસાર, એક અભ્યાસમાં 73 વૃદ્ધોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. સહભાગીઓને એક વર્ષ સુધી ઍરોબિક કસરત અથવા સ્ટ્રેચિંગ અને ટોનિંગના કાર્યક્રમમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું કે ઍરોબિક કસરત કરતા જૂથમાં મગજનો રક્તપ્રવાહ વધ્યો હતો અને ગરદનની મુખ્ય ધમની (Carotid Artery)ની કઠોરતા ઘટી હતી. યાદશક્તિના કેટલાક માપદંડોમાં થયેલા સુધારાનો સંબંધ રક્તવાહિનીઓની સારી સ્થિતિ સાથે પણ જોવા મળ્યો હતો.

વૉકિંગથી ઊંઘ, મૂડ અને તણાવમાં સુધારો મગજના સ્વાસ્થ્ય માટે કેમ જરૂરી છે?

મગજનું સ્વાસ્થ્ય માત્ર યાદશક્તિ અને વિચારવાની ક્ષમતા પર આધારિત નથી. સારી ઊંઘ, ભાવનાત્મક સંતુલન અને તણાવનો સામનો કરવાની ક્ષમતા પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. નિયમિત ચાલવાથી મૂડ સારો થઈ શકે છે, ચિંતા અને ઉદાસીનતાનાં લક્ષણો ઘટી શકે છે તથા ઊંઘની ગુણવત્તામાં સુધારો થઈ શકે છે. જ્યારે વ્યક્તિની ઊંઘ પૂરી થતી નથી, ત્યારે બીજા દિવસે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં, નવી માહિતી યાદ રાખવામાં અને નિર્ણયો લેવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. તેવી જ રીતે સતત તણાવ અને ચિંતા પણ એકાગ્રતા તથા માનસિક કાર્યક્ષમતાને અસર કરી શકે છે.

NCBI અનુસાર, એક સમીક્ષામાં વૉકિંગ સંબંધિત 75 ટ્રાયલ અને 8,636 સહભાગીઓના આંકડાઓનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં ચાલતા પુખ્ત વયના લોકોમાં શારીરિક રીતે નિષ્ક્રિય જૂથની સરખામણીએ ડિપ્રેશન અને ઍન્ઝાયટીનાં લક્ષણો ઓછાં જોવા મળ્યાં હતાં. જોકે, અભ્યાસો વચ્ચે ઘણો તફાવત હતો અને તેની અસર દરેક વ્યક્તિમાં એકસરખી હોવી જરૂરી નથી.

દરરોજ ચાલવું મગજના સ્વાસ્થ્યને સહારો આપતી એક સરળ અને ઉપયોગી આદત બની શકે છે. નિયમિત વૉકિંગથી મગજમાં રક્તપ્રવાહ, રક્તવાહિનીઓની કાર્યક્ષમતા, યાદશક્તિ અને કેટલીક બૌદ્ધિક ક્ષમતાઓમાં સુધારો થવાના સંકેતો સંશોધનોમાં મળ્યા છે. આ ઉપરાંત સારી ઊંઘ, સારો મૂડ અને તણાવ પર નિયંત્રણ પણ મગજના સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જોકે, વૉકિંગથી ડિમેન્શિયા કે અલ્ઝાઈમરથી બચવાની ગેરંટી મળતી નથી. તમારી ક્ષમતા અનુસાર નિયમિત ચાલવાની શરૂઆત કરો અને ધીમે ધીમે શારીરિક પ્રવૃત્તિ વધારો.

Share This Article