મહારાષ્ટ્ર FDAની તપાસમાં હોસ્પિટલ્સનો ખુલાસો, 11 રૂપિયાના IV સેટની MRP 325 રૂપિયા
Maharashtra FDA Hospital Probe: સામાન્ય રીતે વ્યક્તિને લાગે છે કે તે માત્ર હોસ્પિટલ બિલ અને દવાઓના પૈસા ચૂકવી રહ્યો છે. જોકે વાસ્તવમાં બાબત આનાથી ઘણી અલગ છે. તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્ર ડ્રગ એન્ડ ફૂડ એડમિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં હોસ્પિટલ્સની વાસ્તવિકતા સામે આવી છે. આ તપાસમાં સામે આવ્યું કે કેવી રીતે પ્રાઇવેટ હોસ્પિટલ લોકો પાસેથી બિનજરૂરી પૈસા વસૂલ કરે છે. હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન દર્દી અને તેના પરિવારજનો ડૉક્ટરની ફી, રૂમનું ભાડું અને દવાઓના ખર્ચ પર તો નજર રાખે છે, પરંતુ અનેક એવા મેડિકલ કન્ઝ્યુમેબલ્સ હોય છે, જેની કિંમત બિલમાં અલગથી ઉમેરવામાં આવે છે અને તેમની વાસ્તવિક ખરીદી કિંમતની જાણ દર્દીને હોતી નથી.
FDAની તપાસમાં થયો ખુલાસો
મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરમાં કરવામાં આવેલી તપાસમાં આ જ તફાવત સામે આવ્યો છે. મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA)ના સર્વેમાં કેટલીક હોસ્પિટલ્સમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કન્ઝ્યુમેબલ્સ જેવા કે સિરીંજ, સોય અને IV કૅન્યુલા માટેની ખરીદી કિંમત અને તેમના પ્રિન્ટેડ MRP વચ્ચે 2,841 ટકા સુધીનો તફાવત જોવા મળ્યો.
11 રૂપિયાના IV સેટની કિંમત 325 રૂપિયા
મહારાષ્ટ્ર FDAના કમિશનર તુકારામ મુંઢેના જણાવ્યા અનુસાર, સર્વેમાં એક IV ઇન્ફ્યુઝન સેટ એવું મળ્યું, જેની ટ્રેડ કિંમત આશરે 11.05 રૂપિયા હતી, જ્યારે તેના પર 325 રૂપિયાની MRP છપાયેલી હતી. આ જ રીતે આશરે 6.75 રૂપિયામાં ખરીદવામાં આવેલી સિરીંજ પર 57.20 રૂપિયાની MRP અને આશરે 29.41 રૂપિયામાં ખરીદવામાં આવેલા કેથેટર પર 310 રૂપિયાની MRP નોંધાયેલી હતી.
હોસ્પિટલના બિલમાં કેવી રીતે વધે છે ખર્ચ?
સારવાર દરમિયાન IV સેટ, સિરીંજ, કેથેટર, નેબ્યુલાઇઝર જેવી વસ્તુઓનો ઉપયોગ સામાન્ય હોય છે. દર્દીને તેનો ઉપયોગ ક્યારે અને કેટલી માત્રામાં થયો તેની જાણકારી તો મળે છે, પરંતુ હોસ્પિટલ દ્વારા આ વસ્તુઓ કઈ કિંમતે ખરીદવામાં આવી હતી, તેની સામાન્ય રીતે દર્દીના પરિવારજનોને જાણ હોતી નથી. મહારાષ્ટ્ર FDAના સર્વેમાં MRP અને હોસ્પિટલ્સની ખરીદી કિંમત વચ્ચે 150 ટકાથી લઈને 2,800 ટકાથી વધુનો તફાવત હોવાનું સામે આવ્યું છે. FDA કમિશનરે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો કોઈ વસ્તુ હોસ્પિટલને ખૂબ ઓછી કિંમતે મળી રહી છે અને તેની MRP ઘણી ગણી વધારે છે, તો આ તફાવતનો લાભ આખરે કોને મળી રહ્યો છે?
આ રીતે કરો બિલની તપાસ
સારવાર દરમિયાન તમે કેટલાક સરળ પગલાં લઈ શકો છો. સૌપ્રથમ હોસ્પિટલ પાસેથી આઇટમાઇઝ્ડ બિલ માગો અને તપાસો કે કયું કન્ઝ્યુમેબલ, કેટલી માત્રામાં અને કઈ કિંમતે ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યું છે. પેકેટ અથવા બિલ પર નોંધાયેલી MRP તપાસવી સૌથી યોગ્ય રહે છે. જો કોઈ વસ્તુની કિંમતમાં અસામાન્ય તફાવત જોવા મળે, તો હોસ્પિટલના બિલિંગ ડેસ્ક પાસેથી તેનું કારણ પૂછો.
દર્દીએ એ પણ પૂછવું જોઈએ કે કોઈ મોંઘા કન્ઝ્યુમેબલનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. મહારાષ્ટ્ર FDAએ પોતાનો રિપોર્ટ નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) સમક્ષ રજૂ કર્યો છે અને ખરીદી કિંમત તથા MRP વચ્ચેના તફાવતને લઈને તપાસની માંગ કરી છે. કેન્દ્ર સરકારે પણ NPPA પાસેથી આ મામલે રિપોર્ટ માગ્યો છે.
