Bombay High Court Marital Rights: એક જ ઘરમાં રહેવા છતાં પણ પોતાનાપણાની ભાવના ન હોવી, રોજિંદા સામાન્ય કામો માટે પણ પરવાનગી માંગવા માટે મજબૂર કરવી અને પોતાના જ ઘરમાં રસોઈ બનાવતા રોકવી એ કોઈપણ મહિલા માટે ખૂબ જ કષ્ટદાયક હોઈ શકે છે. આ જ આધારે બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેન્ચે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો સંભળાવ્યો છે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે પત્નીને રસોડામાં જતી રોકવી અને તેને બહારથી ખાવાનું લાવવા માટે મજબૂર કરવી એ માત્ર ઘરેલું વિવાદ નથી, પરંતુ તે માનસિક યાતનાનું એક સ્વરૂપ છે, જે તેની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડે છે.
પત્ની સાથે ‘નોકરાણી’ જેવું વર્તન
બોમ્બે હાઈકોર્ટે પતિ વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલા ઉત્પીડનના ફોજદારી આરોપોને રદ કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો. આ ચુકાદો જસ્ટિસ ઉર્મિલા જોશી-ફાલકેની બેન્ચે સંભળાવ્યો. પશ્ચિમ વિદર્ભના અકોલાની એક મહિલાના લગ્ન નવેમ્બર ૨૦૨૨ માં નાગપુરના એક પુરુષ સાથે થયા હતા. શરૂઆતમાં બધું બરાબર હતું, પરંતુ થોડા જ દિવસોમાં પતિ-પત્ની વચ્ચે વિવાદ શરૂ થઈ ગયો. પત્નીની ફરિયાદ મુજબ, તેની સાથે ઘરમાં એક ‘નોકરાણી’ ની જેમ વર્તન કરવામાં આવતું હતું અને તેના મૌલિક અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવતું હતું.
ઘરમાં રસોઈ બનાવતા રોકી, તલાકનું બનાવ્યું દબાણ
પત્નીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે તેને રસોડામાં જતી રોકવામાં આવતી હતી. ઘરમાં રસોઈ બનાવવાનો તેનો અધિકાર છીનવી લેવામાં આવ્યો અને તેને બહારથી ખાવાનું મંગાવવા માટે મજબૂર કરવામાં આવી. આ ઉપરાંત, પત્નીએ એવો પણ દાવો કર્યો કે તેના ઘરેણાં ઘરની બહાર ફેંકી દેવામાં આવ્યા, તેને તેના માતા-પિતાના ઘરે જતી રોકવા માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી કરવામાં આવી અને તેના પર તલાક માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું.
અદાલતે પતિની દલીલને ફગાવી દીધી
અદાલતે સાફ-સાફ કહ્યું કે પત્નીને સતત પરેશાન કરવી, તેના ક્યાંય પણ આવવા-જવા પર રોક લગાવવી અને તેને ઘરની પાયાની જરૂરિયાતોથી વંચિત રાખવી એ માનસિક ક્રૂરતાના ઉદાહરણો છે. પતિ પક્ષે દલીલ કરી હતી કે તલાક માટે અરજી દાખલ કર્યા પછી બદલો લેવા માટે ખોટી ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે. જોકે, અદાલત સમક્ષ રહેલા પુરાવાઓ અને ઘટનાક્રમની સમીક્ષા કર્યા પછી ન્યાયાલયે આ દલીલને ફગાવી દીધી.
પત્નીએ એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે પતિએ તેની સાસુના કહેવા પર તેને પરેશાન કરી. જોકે, ન્યાયાલયે જોયું કે આ આરોપો સામાન્ય અને અસ્પષ્ટ હતા. એ સ્પષ્ટ કરતા કે માત્ર પતિની માતા હોવાને કારણે તેને આરોપી બનાવી શકાય નહીં, ન્યાયાલયે સાસુ વિરુદ્ધના આરોપોને રદ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. આ ચુકાદો એક કડક સંદેશ આપે છે કે વૈવાહિક જીવનમાં રસોડામાં પ્રવેશવાના અધિકારથી વંચિત કરવી એ માત્ર એક ‘ઘરેલું નિયમ’ નથી, પરંતુ તે કોઈ વ્યક્તિની વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને ગરિમાનું ઉલ્લંઘન છે.
