Child Sexual Abuse Material: બાળકોના અશ્લીલ વીડિયો તમે જોઈ રહ્યા છો તો તમે પણ એક વિકૃત ગુનેગાર જ છો
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા કંપની Meta તેના પ્લેટફોર્મ પર બાળકોના યૌન શોષણ સંબંધિત ગેરકાયદે સામગ્રી (Child Sexual Abuse Material – CSAM) દેખાવા અને કેટલીક જાહેરાતો અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા. આ મુદ્દે ભારત સરકાર દ્વારા જવાબ માંગવામાં આવ્યો અને કંપનીએ ખેદ વ્યક્ત કર્યો.
પરંતુ આ સમગ્ર ઘટનામાં એક મોટો પ્રશ્ન માત્ર સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓનો નથી.
પ્રશ્ન એ પણ છે કે આવા વીડિયો અને ફોટા જોનાર કોણ છે? તેને આગળ મોકલનાર કોણ છે? અને આવા બજારને જીવંત કોણ રાખે છે?
ઘણા લોકો એવી ખોટી માન્યતા ધરાવે છે કે “હું તો માત્ર જોઈ રહ્યો છું, મેં કોઈ ગુનો કર્યો નથી.” પરંતુ હકીકત એ છે કે બાળકોના યૌન શોષણના વીડિયો કે ફોટા જોવું, ડાઉનલોડ કરવું, સાચવી રાખવું કે બીજા સુધી પહોંચાડવું એ ગંભીર ગુનાને પ્રોત્સાહન આપે છે. જ્યાં સુધી આવા કન્ટેન્ટની માંગ રહેશે, ત્યાં સુધી નિર્દોષ બાળકોનું શોષણ કરનાર લોકો તેને બનાવવાનો પ્રયાસ કરતા રહેશે.
બાળકોનું યૌન શોષણ કોઈ “મનોરંજન” નથી. તે એક બાળકના જીવન પર પડેલો કાયમી ઘા છે. આવા દરેક વીડિયો પાછળ કોઈ બાળકની પીડા, ડર અને તૂટેલું બાળપણ છુપાયેલું હોય છે.
આવું કન્ટેન્ટ શેર કરનારની માનસિકતા શું દર્શાવે છે?
જે વ્યક્તિ આવા વીડિયો કે ફોટા મિત્રો સુધી પહોંચાડે છે અથવા સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ એપ પર ફેલાવે છે, તે ઘણીવાર પોતાની જવાબદારી સમજતો નથી. કોઈ “મજા માટે”, કોઈ “જુઓ શું મળ્યું” કહીને, તો કોઈ વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે આવું કરે છે.
પરંતુ પરિણામ એક જ હોય છે – બાળકના શોષણને ફરી ફરી જીવંત કરવું.
આવી હરકત અસંવેદનશીલતા, બીજાની પીડા પ્રત્યે ઉદાસીનતા અને કાયદા પ્રત્યેની બેદરકારી દર્શાવે છે. આવા કન્ટેન્ટને આગળ ધપાવનાર વ્યક્તિ સીધો શોષણ ન કરતી હોય, છતાં તે આવા ગુનાની સાંકળને તોડવાને બદલે મજબૂત બનાવવામાં ભાગ ભજવે છે.
સમાજે શું કરવું જોઈએ?
– આવા કોઈ વીડિયો, ફોટા અથવા લિંક મળે તો તેને તરત જ ડિલીટ કરો.
– કોઈને ફોરવર્ડ ન કરો.
– સંબંધિત પ્લેટફોર્મ પર તેની ફરિયાદ કરો.
– શક્ય હોય ત્યાં કાયદા અમલવારી એજન્સીને જાણ કરો.
– બાળકોની સુરક્ષા અને ડિજિટલ જવાબદારી અંગે પરિવાર અને બાળકોને જાગૃત કરો.
આખરે…
સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓએ પોતાના પ્લેટફોર્મ વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે કડક પગલાં લેવા જ જોઈએ. પરંતુ એટલું જ મહત્વનું કામ સમાજનું પણ છે.
કારણ કે બાળ યૌન શોષણના આવા વીડિયો બનાવનારા જેટલા જ ખતરનાક તે લોકો પણ બની શકે છે, જે તેને જોઈને, સાચવીને અથવા આગળ મોકલીને આવા ગુનાને જીવંત રાખે છે.
દરેક બાળક સુરક્ષિત બાળપણનો હકદાર છે. તેથી આવા કન્ટેન્ટ સામે ચૂપ રહેવું નહીં, પરંતુ તેને રોકવામાં પોતાની જવાબદારી નિભાવવી એ દરેક નાગરિકનું કર્તવ્ય છે.
