Delhi Police ACP Suspension: દિલ્હી પોલીસમાં અધિકારીઓની બદલીને લઈને શરૂ થયેલો અસંતોષ હવે ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર પોતાના જ વિભાગના અધિકારીઓની બદલીના વિરોધમાં થયેલા પ્રદર્શનમાં સામેલ થયેલા આસિસ્ટન્ટ કમિશનર ઑફ પોલીસ (ACP) મનસ્વી વશિષ્ઠને સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે. સોમવારે દિલ્હી પોલીસના આશરે 150 કર્મચારીઓએ કરેલા પ્રદર્શનના એક દિવસ બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. બીજી તરફ, વકીલોના સંગઠને પોલીસ કર્મચારીઓના પ્રદર્શન દરમિયાન વકીલો વિરુદ્ધ ઉપયોગમાં લેવાયેલી ભાષા સામે સખત વાંધો ઉઠાવીને કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી છે.
પોલીસ કર્મચારીઓએ શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનમાં પોલીસ અને વકીલો વચ્ચે થયેલા વિવાદ બાદ ACP મનસ્વી વશિષ્ઠ અને શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનના તત્કાલીન સ્ટેશન હાઉસ ઑફિસર (SHO) ઇન્સ્પેક્ટર અરુણ કુમારની બદલીનો વિરોધ કર્યો હતો. પ્રદર્શનકારીઓની માગ હતી કે બંને અધિકારીઓને તેમની જૂની જગ્યાએ ફરીથી નિયુક્ત કરવામાં આવે.
પોલીસ સૂત્રોએ મંગળવારે ACP મનસ્વી વશિષ્ઠના સસ્પેન્શનની પુષ્ટિ કરી હતી. જોકે, સસ્પેન્શન અંગે દિલ્હી પોલીસ તરફથી તાત્કાલિક કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું નહોતું. પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલી ઘટનાઓને લઈને આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
પોલીસ અને વકીલો વચ્ચે તણાવ યથાવત
રોહિણી બાર એસોસિએશનના પ્રમુખ રાજીવ તહલાને મંગળવાર, 3 નવેમ્બરના રોજ જણાવ્યું હતું કે, પોલીસ મુખ્યાલય (PHQ) ખાતે ગઈકાલે થયેલા વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન વકીલો વિરુદ્ધ ઉપયોગમાં લેવાયેલી ભાષા સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે અને તેને કોઈપણ સંજોગોમાં સહન કરવામાં આવશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે આ મુદ્દે મેં ગઈકાલે સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો પણ પોસ્ટ કર્યો હતો. વકીલોનો સ્પષ્ટ અભિગમ છે કે આવી ભાષા સહન કરી શકાય નહીં. વકીલોને ‘કાળા કોટવાળા લોકો’ કહીને તેમણે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશથી લઈને જિલ્લા અને તાલુકા અદાલતોમાં પ્રેક્ટિસ કરતા સામાન્ય વકીલો સુધીના તમામ લોકોને તેમાં સામેલ કરી દીધા છે.
બાર એસોસિએશનના પ્રમુખે જણાવ્યું હતું કે પ્રદર્શન દરમિયાન કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ કાળા કોટવાળા લોકોનો સામનો કરવો જોઈએ. કોઈએ તો તેમને AK-47થી ગોળી મારી દેવાની વાત પણ કરી હતી. લોકશાહીમાં આવી ભાષા સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે અને તે મર્યાદાની તમામ હદો પાર કરે છે. કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી પોલીસ વહીવટીતંત્રની છે. જો પોલીસ કર્મચારીઓ આવી ભાષાનો ઉપયોગ કરે અથવા ગુંડાગીરીની વાત કરે તો અમે તેને સહન કરીશું નહીં. આ જ કારણ હતું કે વકીલોમાં રોષ ફેલાયો હતો અને તેઓ હડતાળ પર ઉતરી ગયા હતા. અમે પોલીસ કમિશનરને પણ સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો હતો કે તાત્કાલિક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે તરત કાર્યવાહી કરી અને તેના માટે અમે તેમનો આભાર માનીએ છીએ. જોકે, કેટલાક અન્ય લોકો પણ હતા. જે પોલીસ અધિકારીઓએ અયોગ્ય ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, તેમની સામે પણ કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
શું છે સમગ્ર મામલો?
આ વિવાદની શરૂઆત 23 ઑક્ટોબરે દિલ્હી પોલીસના શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનમાં બનેલી એક ઘટનાથી થઈ હતી. અહીં પોલીસ કર્મચારીઓ અને વકીલો વચ્ચે થયેલી અથડામણ દરમિયાન વકીલ લલિત બંસલના માથામાં ગંભીર ઈજા થઈ હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા હતા. આ ઘટના બાદ પોલીસ અને વકીલો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો હતો. શાહદરા અને અન્ય જિલ્લા અદાલતોના વકીલોએ પોલીસ અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માગ સાથે અનિશ્ચિત સમયની હડતાળ શરૂ કરી હતી. વકીલોની માગણીઓ વચ્ચે દિલ્હી પોલીસે 28 ઑક્ટોબરે બે અધિકારીઓની બદલી કરી હતી.
- ACP મનસ્વી વશિષ્ઠ: તેઓ ગાંધીનગરમાં સબ-ડિવિઝનલ પોલીસ ઑફિસર તરીકે ફરજ બજાવતા હતા. તેમની બદલી સ્પેશિયલ પોલીસ યુનિટ ફૉર વુમન એન્ડ ચિલ્ડ્રન (SPUWAC)માં કરવામાં આવી હતી.
- ઇન્સ્પેક્ટર અરુણ કુમાર: તેઓ શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનના તત્કાલીન SHO હતા. તેમની બદલી સિક્યુરિટી યુનિટમાં કરવામાં આવી હતી. આ બદલીઓ બાદ વકીલોએ પોતાની હડતાળ સમાપ્ત કરી હતી, પરંતુ પોલીસ વિભાગની અંદર આ નિર્ણયોને લઈને અસંતોષ ઊભો થયો હતો.
પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર પ્રદર્શન
સોમવાર, 2 નવેમ્બરના રોજ દિલ્હી પોલીસના આશરે 150 કર્મચારીઓ, જેમાં મહિલા પોલીસ કર્મચારીઓ પણ સામેલ હતી, પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર એકત્ર થયા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ હાથમાં પોસ્ટર અને પાટિયાં લઈને બંને અધિકારીઓની બદલી રદ કરવાની માગ કરી હતી. પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ કર્મચારીઓએ ‘વર્દીનું અપમાન સહન નહીં કરીએ’ તેવા નારા લગાવ્યા હતા.
પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું હતું કે પોલીસ કર્મચારીઓને અદાલતો અને પોલીસ સ્ટેશનોમાં ફરજ દરમિયાન ધમકીઓ અને દબાણનો સામનો કરવો પડે છે. તેમનો આરોપ હતો કે વકીલોના એક વર્ગ દ્વારા પોલીસ અધિકારીઓ પર અયોગ્ય દબાણ કરવામાં આવે છે. પ્રદર્શનમાં સામેલ ACP મનસ્વી વશિષ્ઠે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રદર્શન પોલીસ કર્મચારીઓ દ્વારા સ્વાભાવિક રીતે શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેઓ પણ તેમાં જોડાયા હતા.
તેમણે કહ્યું હતું કે પોલીસ કર્મચારીઓએ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સમક્ષ પોતાની વાત રજૂ કરવા માટે એક મંચ ઉપલબ્ધ કરાવવાની માગ કરી હતી અને તેના માટે ઔપચારિક અરજી પણ આપવામાં આવી હતી. વશિષ્ઠના જણાવ્યા અનુસાર, પોલીસ સ્ટેશનોમાં સુરક્ષાને લગતા પ્રશ્નો ઉઠાવવા જરૂરી છે. તેમનું કહેવું હતું કે જો પોલીસ સ્ટેશન જ સુરક્ષિત નહીં હોય તો સમાજમાં સુરક્ષા કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરી શકાશે?
પોલીસ કમિશનર સાથે મુલાકાત, પાંચ માગણીઓ રજૂ કરી
પ્રદર્શન દરમિયાન દિલ્હી પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા. નવી દિલ્હી DCP સચિન શર્મા સહિતના અધિકારીઓએ પ્રદર્શનકારીઓને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પોલીસ કર્મચારીઓએ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે વાતચીત કરવાની માગ કરી હતી અને પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમાર સાથે ‘સંપર્ક સભા’ યોજવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
ત્યારબાદ પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમારે પોલીસ મુખ્યાલયમાં સંપર્ક સભાનું આયોજન કર્યું હતું. તેમાં વિશેષ પોલીસ કમિશનરો અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ પોલીસ કર્મચારીઓની ફરિયાદો સાંભળી હતી.
આશરે સાત પોલીસ કર્મચારીઓના પ્રતિનિધિમંડળે ACP વશિષ્ઠના નેતૃત્વમાં પોલીસ કમિશનર સાથે મુલાકાત કરી હતી. પ્રતિનિધિમંડળે પાંચ મુખ્ય માગણીઓ રજૂ કરી હતી.
તેમાં નીચેની માગણીઓ સામેલ હતી:
- શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનની ઘટનામાં કથિત રીતે સામેલ વકીલો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
- પોલીસ કર્મચારીઓ સાથે મારપીટ અથવા ગેરવર્તન કરનારા વકીલો સામે FIR નોંધવામાં આવે.
- અદાલત પરિસરોમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે વિશેષ સુરક્ષા દળ તૈનાત કરવામાં આવે.
- પોલીસ કર્મચારીઓ સાથે ગેરવર્તન કરનારા વકીલોના લાઇસન્સ રદ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવે.
- શાહદરા પોલીસ સ્ટેશનની ઘટનામાં નોંધાયેલી FIRના આધારે તપાસ અને આરોપનામું દાખલ કરવાની કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવે.
પોલીસ કર્મચારીઓએ એવી પણ માગ કરી હતી કે અદાલતો અને પોલીસ સ્ટેશનોમાં વકીલો સાથે થતા વિવાદોનો સામનો કરવા માટે સ્પષ્ટ માનક કાર્યપદ્ધતિ (SOP) બનાવવામાં આવે.
દિલ્હી પોલીસનું શું કહેવું છે?
દિલ્હી પોલીસ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે પોલીસ કમિશનર અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ વિવિધ હોદ્દા પર ફરજ બજાવતા પોલીસ કર્મચારીઓની ફરિયાદો અને ચિંતાઓ ધીરજપૂર્વક સાંભળી હતી.
નિવેદન અનુસાર, પોલીસ કર્મચારીઓએ વિભાગની ગરિમા, વર્દીના સન્માન અને ફરિયાદોના ઉકેલ માટે વ્યવસ્થિત વ્યવસ્થાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. પોલીસ કમિશનરે પોલીસ કર્મચારીઓના વ્યાવસાયિક અભિગમ, પ્રતિબદ્ધતા અને શિસ્તની પ્રશંસા કરી હતી. ખાસ કરીને કાયદો અને વ્યવસ્થાની ફરજ તથા BRICS સમિટના સફળ આયોજનમાં પોલીસ કર્મચારીઓની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી.
પોલીસ કમિશનરે ખાતરી આપી હતી કે પોલીસ કર્મચારીઓની વાસ્તવિક ફરિયાદો પર યોગ્ય અને સમયસર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
દિલ્હી પોલીસે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે બાર એસોસિએશનો અને બાર કાઉન્સિલ ઑફ દિલ્હીના પ્રતિનિધિઓ સાથેની બેઠકમાં સંયુક્ત સંકલન સમિતિ રચવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ સમિતિ જિલ્લા સ્તરે અને પોલીસ મુખ્યાલયમાં પોલીસ કર્મચારીઓને ફરજ દરમિયાન આવતી સમસ્યાઓનો ઉકેલ શોધશે.
આ ઉપરાંત, બઢતી, MACP, આવાસ અને અન્ય નોકરી સંબંધિત બાબતો પર પણ ધ્યાન આપવાની વાત કરવામાં આવી છે.
2019ના પોલીસ પ્રદર્શનની યાદો ફરી તાજી
દિલ્હી પોલીસ મુખ્યાલયની બહાર પોલીસ કર્મચારીઓના આ પ્રદર્શનથી નવેમ્બર 2019માં થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનની યાદો ફરી તાજી થઈ છે.
તે સમયે દિલ્હી પોલીસના 2,000થી વધુ પોલીસ કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારજનો વકીલો સાથેના વિવાદ અને પોલીસ કર્મચારીઓ પર થયેલા હુમલાના વિરોધમાં મુખ્યાલયની બહાર એકત્ર થયા હતા.
તિસ હજારી અદાલતમાં પાર્કિંગના વિવાદ બાદ પોલીસ અને વકીલો વચ્ચેનો સંઘર્ષ તે સમયે ગંભીર બન્યો હતો. 2019નું પ્રદર્શન વરિષ્ઠ અધિકારીઓની ખાતરી બાદ સમાપ્ત થયું હતું. તે દરમિયાન પોલીસ કર્મચારીઓને કાનૂની અને તબીબી સહાય આપવાનું આશ્વાસન આપવામાં આવ્યું હતું.
આ વખતે પણ પોલીસ કર્મચારીઓએ વિભાગની અંદર ફરિયાદોના ઉકેલ માટે ઔપચારિક વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની માગ કરી છે.
