Knee Salvage Surgery India: ઘૂંટણમાં ગંભીર ઈજા બાદ ૩૦ વર્ષની એક મહિલા લાંબા સમયથી અસહ્ય દુખાવાથી પરેશાન હતી. તપાસમાં સામે આવ્યું કે તેનું મેનિસ્કસ (Meniscus) ફાટી ગયું હતું. તેણે પહેલા મેનિસ્કસ રિપેરની સર્જરી કરાવી, પરંતુ આ ઈલાજ સફળ રહ્યો નહીં. સ્થિતિ એવી બની ગઈ હતી કે નાની ઉંમરે જ ઘૂંટણ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવવું પડી શકે તેમ હતું. આનાથી બચાવવા માટે RML હોસ્પિટલમાં છેલ્લા વિકલ્પ તરીકે ‘ની-સેલ્વેજ’ (Knee-Salvage) ટેકનિક અપનાવવામાં આવી.
આમાં જાંઘના ટિશ્યુમાંથી નવું કુશન બનાવીને મેનિસ્કસની જગ્યાએ લગાવવામાં આવ્યું. સર્જરી બાદ મહિલાને દુખાવામાં રાહત મળી છે. અર્થરાઈટિસ અને ઘૂંટણ ટ્રાન્સપ્લાન્ટની જરૂરિયાત પણ ટળી ગઈ છે. ડોક્ટરોએ દાવો કરતા કહ્યું કે આ ટેકનિક દ્વારા દેશમાં પ્રથમ વખત સર્જરી કરવામાં આવી છે. ૧૩ જાન્યુઆરીએ ડો. રાહુલ ખરેની ટીમે ડો. પ્રણય ગુપ્તા, ડો. રવિ રંજન અને ડો. મોહિત રાજના સહયોગથી સર્જરી કરી. આશરે દોઢ કલાકમાં સર્જરી પૂરી થઈ ગઈ હતી.
વારંવાર આવતી હતી ઘૂંટણ બદલવાની નોબત
RML ના ઓર્થોપેડિક ડિપાર્ટમેન્ટના HOD ડો. રાહુલ ખરેએ જણાવ્યું કે જાંઘના હાડકા (ફીમર) અને પિંડલીના હાડકા (ટિબિયા) વચ્ચે રહેલું મેનિસ્કસ એ ઘૂંટણનું કુશન હોય છે. તે બંને હાડકાંને અંદરોઅંદર ઘસાતા અટકાવે છે. પહેલા આવા કિસ્સાઓમાં મેનિસ્કસ કાઢી નાખવામાં આવતું હતું. જેના કારણે થોડા જ વર્ષોમાં અર્થરાઈટિસ થઈ જતો હતો અને વારંવાર ઘૂંટણ બદલવાની નોબત આવતી હતી. બાદમાં મેનિસ્કસ ટ્રાન્સપ્લાન્ટની ટેકનિક આવી, પરંતુ ભારતમાં તે સરળ નથી.
રિપેર બાદ થઈ શકતી નહોતી હીલિંગ
ડો. રાહુલે જણાવ્યું કે ઘૂંટણમાં બે મેનિસ્કસ હોય છે. આમાં લોહીનો પુરવઠો ખૂબ જ ઓછો હોય છે. લગભગ બે-તૃતિયાંશ ભાગમાં લોહી પહોંચતું નથી, તેથી ઘણીવાર રિપેર કર્યા પછી પણ યોગ્ય રીતે હીલિંગ થઈ શકતું નથી. આ મહિલા સાથે પણ આવું જ થયું અને અગાઉ કરાવેલી સર્જરી નિષ્ફળ ગઈ. મેડિકલ ડાયરેક્ટર ડોક્ટર અશોક કુમાર અને મેડિકલ સુપ્રિટેન્ડન્ટ ડોક્ટર વિવેક દીવાનના સહયોગથી આ શક્ય બન્યું છે.
