Meghalaya HC Foreign Prisoners: મેઘાલય સરકારે હાઈકોર્ટને જણાવ્યું છે કે રાજ્યની વિવિધ જેલોમાં 28 વિદેશી નાગરિકો એવા છે, જેઓ પોતાની સજા પૂર્ણ કરી ચૂક્યા છે, પરંતુ તેમ છતાં હજુ પણ જેલોમાં બંધ છે. સરકારે એમ પણ જણાવ્યું કે તેમને તેમના દેશોમાં પરત મોકલવાની વ્યવસ્થા થાય ત્યાં સુધી રાખવા માટે એક અઠવાડિયાની અંદર ડિટેન્શન અથવા હોલ્ડિંગ સેન્ટર નક્કી કરી લેવામાં આવશે.
ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ માહિતી ગુરુવારે વિદેશી નાગરિકોને કસ્ટડીમાં રાખવા સાથે જોડાયેલા એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન ચીફ જસ્ટિસ રેવતી મોહિતે ડેરે અને જસ્ટિસ ડબલ્યુ ડિએંગડોહની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ આપવામાં આવી.
ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, આ પહેલાં મેઘાલય હાઈકોર્ટની એક ટીમે શિલોંગ જિલ્લા જેલની મુલાકાત લીધી ત્યારે જાણવા મળ્યું હતું કે 17 વિદેશી નાગરિકો પોતાની સજા પૂર્ણ કર્યા બાદ પણ કેદ છે. તેમાં 15 કેદીઓ બાંગ્લાદેશના છે અને એક-એક મ્યાનમાર તથા નાઇજીરિયાના છે.
અખબારના જણાવ્યા અનુસાર, મ્યાનમારનો નાગરિક પોતાની સજા પૂર્ણ કર્યા બાદ પણ 10 વર્ષથી વધુ સમયથી જેલમાં છે. તેવી જ રીતે, એક બાંગ્લાદેશી નાગરિક પોતાની સજાની અવધિ પૂર્ણ થયા બાદ ચાર વર્ષથી વધુ સમયથી જેલમાં છે. જ્યારે, બાકીના કેદીઓ પોતાની સજા પૂર્ણ થયા બાદ છ મહિનાથી લઈને કેટલાક વર્ષો સુધી જેલમાં બંધ રહ્યા છે.
એડિશનલ એડવોકેટ જનરલ ખાલિદ ખાને મંગળવારે કોર્ટને જણાવ્યું, ‘28 ઑગસ્ટ, 2026ના પત્ર દ્વારા મળેલા નિર્દેશોના આધારે’ – કે સજા પૂર્ણ થયા બાદ પણ માત્ર એક બાંગ્લાદેશી નાગરિક એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી જેલમાં રહ્યો.
ત્યારબાદ એ જ દિવસે કોર્ટે શિલોંગ જિલ્લા જેલની મુલાકાત લેવાનો નિર્ણય કર્યો, જેથી કેદીઓની સ્થિતિ જોઈ શકાય અને એ જાણી શકાય કે તેમને જરૂરી સુવિધાઓની સાથે કાનૂની મદદ મળી રહી છે કે નહીં.
મુલાકાત દરમિયાન કોર્ટને 17 એવા વિદેશી નાગરિકો મળ્યા, જેઓ પોતાની સંપૂર્ણ સજા ભોગવી ચૂક્યા બાદ પણ જેલમાં હતા.
બુધવારે થયેલી સુનાવણી દરમિયાન ચીફ જસ્ટિસ રેવતી મોહિતે ડેરે અને જસ્ટિસ વાનલુરા ડિએંગડોહની ડિવિઝન બેન્ચે જણાવ્યું કે એડિશનલ એડવોકેટ જનરલ તરફથી કોર્ટને આપવામાં આવેલી માહિતી ‘સંપૂર્ણપણે ગેરમાર્ગે દોરનારી અને ખોટી’ હતી.
પ્રિઝન ઇન્સ્પેક્ટર જનરલે કોર્ટને જણાવ્યું કે સજા પૂર્ણ કરનારા લોકો માટે કોઈ ડિટેન્શન સેન્ટર નથી અને જ્યાં સુધી તેમને પરત મોકલવામાં ન આવે અથવા તેમના રિપેટ્રિએશન માટે યોગ્ય પગલાં લેવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી તેઓ જેલમાં જ રહે છે.
હાઈકોર્ટે જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે અનેક ચુકાદાઓમાં માન્યું છે કે સજાની અવધિ પૂર્ણ થયા બાદ પણ કોઈ આરોપીને કસ્ટડીમાં રાખવો ગેરકાયદેસર છે અને તે ભારતના બંધારણના અનુચ્છેદ 21નું ઉલ્લંઘન છે.
કોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું, ‘વાસ્તવમાં કાયદા અનુસાર સજા પૂર્ણ થયા બાદ આ તમામ વિદેશી નાગરિકોને ડિટેન્શન સેન્ટરમાં મોકલવા જોઈતા હતા.’
કોર્ટે આગળ જણાવ્યું કે વળતરના પ્રશ્ન પર પણ યોગ્ય સમયે વિચાર કરવામાં આવશે.
ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ અનુસાર, ગુરુવારે સુનાવણી દરમિયાન અધિકારીઓએ અદાલતને ખાતરી આપી કે સંબંધિત દૂતાવાસો સાથે મળીને વિદેશી નાગરિકોને પરત મોકલવા માટે પગલાં લેવામાં આવશે. ખાને એવા વિદેશી નાગરિકોની યાદી પણ સોંપી, જેઓ સજા પૂર્ણ થયા બાદ પણ જેલોમાં બંધ છે, અને કોર્ટે તેને રેકોર્ડ પર લઈ લીધી.
કોર્ટે જણાવ્યું કે અધિકારીઓએ, જેમાં મેઘાલય સ્ટેટ લીગલ સર્વિસિસ ઓથોરિટી પણ સામેલ છે, કેદીઓને તેમના સંબંધિત દેશોમાં પરત ફરવા માટે જરૂરી ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરવી જોઈએ.
બેન્ચે એ પણ નિર્દેશ આપ્યો કે જે કેસોમાં વિદેશી નાગરિકોએ ભારતીય નાગરિકો સાથે લગ્ન કર્યા છે અને તેમના બાળકો છે, ત્યાં જરૂરી દસ્તાવેજો માટે અરજી કરવામાં મદદ કરવામાં આવે, જેમાં ફૉરેનેર્સ રજિસ્ટ્રેશન સાથે જોડાયેલી ઔપચારિકતાઓ પણ સામેલ છે.
આ કેસની આગામી સુનાવણી 17 સપ્ટેમ્બરે થશે.
