New Labour Codes India: ભારતમાં શુક્રવારથી ચાર નવા સંયુક્ત શ્રમ કાયદાઓ અમલમાં આવ્યા છે, જેનો મુખ્ય હેતુ કામદારોના હકોને વધુ મજબૂત બનાવવો, ઉદ્યોગ નિયમનને આધુનિક બનાવવું અને ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવી છે. આ નવા કાયદાઓ 29 જુના કાયદાઓને બદલી દેશે, જેથી compliance વધુ સરળ થશે અને વ્યવસાયિક વાતાવરણ વધુ પારદર્શક બનશે.
નિયમ પ્રમાણે હવે ફિક્સ-ટર્મ કર્મચારીઓને માત્ર એક વર્ષની સતત સેવા પછી ગ્રેચ્યુઇટીનો લાભ મળશે, જ્યારે અગાઉ પાંચ વર્ષની સેવા ફરજિયાત હતી. ઉપરાંત, રાષ્ટ્રીય મિનિમમ વેતન હવે બધા ક્ષેત્રોમાં લાગુ પડશે, માત્ર ચોક્કસ ઉદ્યોગોમાં જ નહીં.
પ્રથમ વખત ગિગ અને પ્લેટફોર્મ કામદારોને કાયદાકીય ઓળખ આપવામાં આવી છે. કોરોના પછી ગિગ વર્કમાં મોટી વૃદ્ધિ થઈ છે અને 2030 સુધી workforce 23.5 મિલિયન પહોંચવાનો અંદાજ છે, જે 2024/25માં લગભગ 10 મિલિયન છે.
40 વર્ષથી ઉપરના દરેક કામદારોને હવે નોકરીદાતાઓ દ્વારા મફત વાર્ષિક મેડિકલ ચેક-અપ આપવું ફરજિયાત બનશે. લખિત નિમણૂક પત્ર વિના કોઈને નોકરીએ રાખી શકાય નહીં અને સમયસર પગાર ચૂકવવો ફરજિયાત રહેશે. ખાસ કરીને IT કંપનીઓએ દર મહિના 7 તારીખ સુધી કર્મચારીઓને પગાર ચૂકવવો રહેશે.
ફિક્સ-ટર્મ સ્ટાફને હવે સ્થાયી કર્મચારીઓ જેટલા જ તમામ લાભો મળશે—જેમ કે રજાના હક, નક્કી કામના કલાકો અને આરોગ્ય સુવિધાઓ.
નવા કાયદાઓ અનુસાર મહિલાઓ હવે નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરી શકશે અને ‘hazardous’ ગણાતા ક્ષેત્રો, જેમ કે ખાણકામ, માં પણ પ્રવેશ મેળવી શકશે. શરત એટલી કે તેમની સંમતિ જરૂરી રહેશે અને સુરક્ષાની સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા નોકરીદાતાએ કરવી પડશે.
કંપનીઓ માટે layoff મંજૂરીની મર્યાદા 100થી વધારી 300 કરવામાં આવી છે, જે workforce મેનેજમેન્ટમાં વધુ લવચીકતા આપે છે.
વેતન, ઔદ્યોગિક સંબંધો, સામાજિક સુરક્ષા અને ઓક્યુપેશનલ સેફ્ટી—આ ચાર સંયુક્ત કાયદાઓ ભારતને વૈશ્વિક રોકાણ માટે વધુ આકર્ષક બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે.
