Noida Workers Protest: નોઇડામાં શ્રમિકોના આંદોલનને ચાર મહિનાથી વધુ સમય વીતી જવા છતાં ઘણા શ્રમિકો અને કાર્યકરો હજુ પણ જેલમાં બંધ છે. તેમની મુક્તિની માગણીને લઈને વિદ્યાર્થી નેતાઓ અને કાર્યકરોએ મંગળવારે (11 ઓગસ્ટ) દિલ્હીના જંતર-મંતર પર પ્રદર્શન કર્યું.
આ પ્રદર્શને એપ્રિલમાં થયેલા એ વિરોધ પ્રદર્શનો તરફ એકવાર ફરી લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે, જેમાં યોગ્ય મજૂરીની માગણી કરી રહેલા સેંકડો પ્રદર્શનકારીઓ અને કાર્યકરોને પોલીસે ધરપકડ કરી લીધા હતા.
મંગળવારનું પ્રદર્શન કેમ્પેઇન ફોર ધ રિલીઝ ઓફ વર્કર્સ એન્ડ એક્ટિવિસ્ટ્સ ઓફ નોઇડા (કારવાં) એ આયોજિત કર્યું હતું. આ એક અસ્થાયી માનવાધિકાર જૂથ છે. પ્રદર્શનમાં વિદ્યાર્થીઓ, કાર્યકરો, શ્રમિકો અને કલાકારોની સાથે-સાથે જેલમાં બંધ લોકોના પરિવારના સભ્યો પણ સામેલ થયા.
ધ હિન્દુના રિપોર્ટ અનુસાર, પ્રદર્શનકારીઓએ ઘટનાઓના ક્રમ અને સમયને લઈને પોલીસના રિપોર્ટ્સમાં કથિત વિરોધાભાષો અને વિસંગતતાઓને સામે રાખી. તેમણે પોલીસની કાર્યવાહીને ‘ગેરકાયદેસર અને પાયાવિહોણી’ બતાવી.
કારવાંના સભ્ય કેશવ આણંદે ધ હિન્દુને કહ્યું, ‘આઠ કાર્યકરોને જેલમાં બંધ થયાને ચાર મહિના થઈ ચૂક્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસે આમાંથી પ્રત્યેકની વિરુદ્ધ ઓછામાં ઓછી 11 FIR દાખલ કરી છે અને આકૃતિ ચૌધરી તથા સત્યમ વર્માની વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા (NSA) ના પ્રાધ્યાનો પણ લગાવ્યા છે. જોકે, પોલીસે અત્યાર સુધી અદાલતમાં કોઈ ઠોસ પુરાવા રજૂ કર્યા નથી.’
કેશવ આણંદ, શ્રમિકોના પ્રદર્શન દરમિયાન ‘હિંસા ભડકાવવાના’ મુખ્ય આરોપી બનાવવામાં આવેલા આદિત્ય આણંદના ભાઈ છે.
કેશવે એ પણ કહ્યું કે આકૃતિ ચૌધરી, સૃષ્ટિ ગુપ્તા, મનીષા ચૌહાણ અને રૂપેશ રોય સમેત ઘણા મામલાઓમાં મેજિસ્ટ્રેટની સામે રજૂ કરાયેલી ચાર્જશીટ અને રિમાન્ડ શીટમાં ઘટનાસ્થળ અને તારીખ જેવી મહત્વની જાણકારીઓ અલગ-અલગ આપવામાં આવી છે.
તેમણે કહ્યું, ‘એક ચાર્જશીટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 26 એપ્રિલે નોઇડા ફેઝ-2 પોલીસ સ્ટેશન પાસે એક જગ્યા પર આકૃતિનો ફોન તેમના બેગમાં મળ્યો હતો. તો બીજી તરફ, એક બીજી ચાર્જશીટમાં કહેવામાં આવ્યું કે તેમના ફોનની આખરી જ્ઞાત લોકેશન બોટાનિકલ ગાર્ડન મેટ્રો સ્ટેશન હતી, જ્યાંથી તેમની 11 એપ્રિલે સાંજે 7:04 વાગ્યે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પોલીસ કસ્ટડીમાં રહેતા તેઓ પોતાનો ફોન કોઈ બીજી જગ્યાએ કેવી રીતે રાખી શકતાં હતાં?’
ધરપકડ કરાયેલા લોકોના પરિવારના સભ્યોએ પણ પોલીસ પર ઉત્પીડનના આરોપ લગાવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે પોલીસ વગર વોરંટે તેમના ઘરોની તલાશી લઈ રહી છે, તેમની પાસેથી ઓળખ સંબંધી દસ્તાવેજો માગીને હેરાન કરી રહી છે અને તેમના સગા-સંબંધીઓ તથા મિત્રોની પૂછપરછ કરી રહી છે.
સૃષ્ટિની દોસ્ત નૂરીન સબાએ ધ હિન્દુને કહ્યું, ‘18 એપ્રિલે પોલીસ અમારા PG ના રૂમમાં આવી અને મારી પૂછપરછ કરી. તેમણે PG ના માલિકને અમને બહાર કાઢવા માટે પણ કહ્યું અને અમને ‘આતંકવાદી’ બતાવ્યા. અમે આ ગેરકાયદેસર કાર્યોને લઈને રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ સમેત ઘણા અધિકારીઓ પાસે ફરિયાદો દાખલ કરાવી છે, પરંતુ અત્યાર સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નથી.’
જ્ઞાત રહે કે આ ધરપકડો એપ્રિલમાં નોઇડાના ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં મજૂરી વધારવા, કામના કલાકો અને ઓવરટાઇમના બહેતર ચુકવણીની માગણીને લઈને થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો પછી થઈ હતી. આવા જ એક પ્રદર્શન દરમિયાન કથિત રીતે હિંસા ભડકી ગઈ, જેના પછી મોટા પાયે પોલીસ કાર્યવાહી શરૂ થઈ. ઘણા લોકોને કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા અને તેમની વિરુદ્ધ NSA હેઠળ મામલા નોંધવામાં આવ્યા. આ કાયદા હેઠળ કોઈ વ્યક્તિને વગર કેસે એક વર્ષ સુધી કસ્ટડીમાં રાખી શકાય છે.
