IIT બોમ્બેમાં બનેલી રામાયણ ઘટનામાં વધુ એક વળાંક આવ્યો છે. સંસ્થા દ્વારા જે આઠ વિદ્યાર્થીઓને સજા કરવામાં આવી હતી તેઓને સજાના બે મહિનાની અંદર માફી આપવામાં આવી છે. વિદ્યાર્થીઓની અપીલને પગલે, આ વર્ષે સ્નાતક થયેલા ચાર વિદ્યાર્થીઓનો દંડ 1.2 લાખ રૂપિયાથી ઘટાડીને 60,000 રૂપિયા કરવામાં આવ્યો છે. ચાર જુનિયર વિદ્યાર્થીઓ માટે હોસ્ટેલ સુવિધાઓમાંથી કાયમી સસ્પેન્શન ઘટાડીને છ મહિના કરવામાં આવ્યું છે. જો કે, પછીના જૂથના મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓને 40,000 રૂપિયાની દંડની રકમમાં કોઈ છૂટ મળી નથી.સંસ્થાનો પર્ફોર્મિંગ આર્ટ્સ ફેસ્ટિવલ (PAF) એ વાર્ષિક સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ છે. દર વર્ષે યોજાય છે. આ વર્ષે તે માર્ચમાં યોજાયો હતો. 31 માર્ચે કાર્યક્રમમાં એક નાટકનું મંચન કરવામાં આવ્યું હતું. જેને લઈને વિવાદ શરૂ થયો હતો.
રામાયણના પાત્રોની મજાક ઉડાવી
રાહોવન નાટકમાં રામાયણના દ્રશ્યો બતાવવામાં આવ્યા હતા. જે વિદ્યાર્થીઓએ તેનું સ્ક્રીનિંગ કર્યું હતું તેમાં વાંધાજનક દ્રશ્યો અને ડાયલોગ્સ સામેલ હતા. અશ્લીલ શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો. વિદ્યાર્થીઓના એક વર્ગની ફરિયાદ અનુસાર, રામાયણ પર આધારિત નાટકમાં મુખ્ય પાત્રોને ‘અપમાનજનક રીતે’ દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.
જૂનમાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી
ફરિયાદો બાદ, સંસ્થાએ શિસ્ત કાર્યવાહી સમિતિ (DAC)ની ભલામણોના આધારે પગલાં લીધાં. સમિતિએ મે મહિનામાં એક બેઠક યોજી હતી અને 4 જૂનના પત્રમાં નિર્દેશ પસાર કર્યો હતો. ઘણાને આ સજા ‘કઠોર’ લાગી. જો કે, સંસ્થાએ વિદ્યાર્થીઓને આદેશ સામે અપીલ કરવાની મંજૂરી આપી હતી. અપીલ બાદ ઓગસ્ટના પ્રથમ સપ્તાહમાં દંડમાં રાહત આપવામાં આવી હતી.
વિદ્યાર્થીઓ આ સજાને ખૂબ સારી રીતે સ્વીકારી રહ્યા છે
કેમ્પસના એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે જુનિયર વિદ્યાર્થીઓને કાયમી સસ્પેન્શનમાં છૂટછાટથી રાહત મળી હતી, પરંતુ આ એપિસોડમાં તેઓને દુર્વ્યવહારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. “તેઓ માત્ર રૂ. 40,000 નો દંડ ચૂકવે છે એટલું જ નહીં, તેઓએ છ મહિના માટે કેમ્પસની બહાર જગ્યા ભાડે પણ લેવી પડશે,” સૂત્રએ જણાવ્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓએ સેમેસ્ટર ફીના ભાગ રૂપે હોસ્ટેલ ફી ચૂકવવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે અને હવે ભાડું વધારાનો નાણાકીય બોજ છે. તેઓએ બહારનું ભોજન પણ કરવું પડશે કારણ કે સૂચનાઓમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે તેમને મેસ સહિત હોસ્ટેલની તમામ સુવિધાઓમાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવશે.
વિદ્યાર્થીઓએ માફી માંગી
જૂનમાં પત્ર મળ્યા બાદ વિદ્યાર્થીઓએ IIT-Bombayના વહીવટીતંત્રને અપીલ કરી હતી. સંસ્થાના કેટલાક પ્રોફેસરો અને કેટલાક ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ પણ તેમના સમર્થનમાં બહાર આવ્યા હતા. વિદ્યાર્થીઓએ અજાણતાં લોકોની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડવા બદલ વહીવટીતંત્રની માફી માંગી છે, સૂત્રએ ઉમેર્યું હતું કે, DAC એ શરૂઆતથી જ સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે વિરોધ વિશે બરાબર શું વાંધાજનક હતું.
DAC નિયમોમાં સૂચિબદ્ધ ત્રણ શ્રેણીઓમાં ‘નિશ્ચિત સમયગાળા માટે છાત્રાલયની આવાસ સુવિધા ગુમાવવી’ એ ‘મુખ્ય’ શિસ્તની ક્રિયાઓમાંની એક તરીકે સૂચિબદ્ધ છે. સંસ્થાના વરિષ્ઠ અધિકારીએ પુષ્ટિ કરી કે સજાની માત્રામાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ વિગતો પ્રદાન કરી નથી. અગાઉ, સંસ્થાએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે સજા વિદ્યાર્થીઓની શૈક્ષણિક કારકિર્દીને અસર કરશે નહીં. નાટકનું મંચન થયાના થોડા દિવસો પછી, તેનો એક વિડિયો વાયરલ થયો હતો, જેણે કલાત્મક સ્વતંત્રતા અંગે ચર્ચા જગાવી હતી. મુખ્ય પાત્રોના નામમાં થોડો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો, અને કેટલાક લોકોને મુખ્ય પાત્રોનું ચિત્રણ અપમાનજનક લાગ્યું હતું.
