Team India Blue Jersey History: અભિનંદન કે ટીમ ઇન્ડિયા એટલે કે ‘બ્લૂઝ’ ટી20 ચેમ્પિયન બની ગયા છે. જો તમે 8 માર્ચના રોજ અમદાવાદમાં ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે રમાયેલી ફાઈનલ મેચ જોઈ હોય, તો તમને જોવા મળ્યું હશે કે કેવી રીતે આખું સ્ટેડિયમ વાદળી રંગમાં રંગાયેલું હતું. તેનું કારણ એ છે કે ટીમ ઇન્ડિયાની જર્સીનો રંગ બ્લુ છે. ઘણીવાર આ ટીમને ‘બ્લૂઝ’ અથવા ‘બ્લુ ટીમ’ પણ કહેવામાં આવે છે. શું તમને ખબર છે કે ટીમ ઇન્ડિયા કેમ વાદળી રંગની જ જર્સી પહેરે છે અને તેને કેવી રીતે અને કોણે પસંદ કરી? તમને જણાવી દઈએ કે ટીમ ઇન્ડિયા એટલે કે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમને વાદળી રંગની જર્સી પહેરતા હવે 40 વર્ષ થઈ ગયા છે.
વર્લ્ડ ક્રિકેટમાં રમતી તમામ ટીમો સામાન્ય રીતે અલગ-અલગ રંગની જર્સી પહેરે છે, પરંતુ રસપ્રદ વાત એ છે કે ભારત સિવાય શ્રીલંકા અને ઇંગ્લેન્ડની ટીમો પણ વાદળી રંગના યુનિફોર્મમાં જ મેદાનમાં ઉતરે છે. બસ તેમનો વાદળી રંગ કાં તો થોડો આછો છે અથવા વધારે ઘેરો છે. જ્યારે આ ટીમો અંદરોઅંદર મેચ રમે છે, ત્યારે તેમણે પોતાની જર્સીનો રંગ બદલવો પડે છે.
ક્રિકેટના ત્રણ ફોર્મેટ છે – ટેસ્ટ, લિમિટેડ ઓવર (50-50) અને ટી20 (20-20). ટેસ્ટમાં તમામ ટીમો સફેદ યુનિફોર્મમાં હોય છે, પરંતુ અન્ય ફોર્મેટમાં તે રંગીન થઈ જાય છે. રંગીન યુનિફોર્મનો પ્રયોગ સૌથી પહેલા કોઈ ક્રિકેટ બોર્ડે નહીં, પરંતુ એક ટીવી ચેનલ બિઝનેસમેન કૈરી પેકરે કર્યો હતો.
કોણે પસંદ કર્યો ટીમ ઇન્ડિયા માટે વાદળી રંગ?
ભારતીય ક્રિકેટ ટીમની જર્સી માટે વાદળી રંગની પસંદગી કોઈ એક વ્યક્તિએ નથી કરી, પરંતુ તેની એક પ્રક્રિયા અને નિયમો હોય છે. આ કાર્ય ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ICC) ના નિયમો હેઠળ જ થયું છે. ભારતીય ટીમનો વાદળી રંગ મુખ્યત્વે ભારતીય તિરંગાના અશોક ચક્ર થી પ્રેરિત છે, જે વાદળી રંગનું હોય છે.
તિરંગાની વચ્ચે સ્થિત વાદળી રંગના અશોક ચક્રને એક તટસ્થ અને એકતાના પ્રતીક તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતીય ટીમે પહેલીવાર વાદળી જર્સી 1985 ની ‘બેન્સન એન્ડ હેજીસ વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ ઓફ ક્રિકેટ’ દરમિયાન પહેરી હતી. ત્યારે જર્સીનો રંગ આછો વાદળી હતો અને તેના પર પીળી પટ્ટીઓ હતી. આ પોશાક ઓસ્ટ્રેલિયાના આયોજકોએ ડિઝાઇન કર્યો હતો.
પહેલીવાર વર્લ્ડ કપમાં કલરફુલ જર્સી ક્યારે આવી?
વર્લ્ડ કપમાં રંગીન જર્સીનું ચલણ 1992 માં શરૂ થયું. તે સમયે ટીમ ઇન્ડિયાએ ઘેરા વાદળી રંગની જર્સી પહેરી હતી. ત્યારથી જ ભારતીય ખેલાડીઓને ‘મેન ઇન બ્લુ’ કહેવામાં આવે છે. વાદળી રંગ આકાશ અને સમુદ્રની વિશાળતા દર્શાવે છે, જે રમતમાં ટીમની અનંત શક્યતાઓ અને ઊંડાણને રજૂ કરે છે.
જર્સીના રંગોને લઈને નિયમો શું છે?
રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો: દરેક ક્રિકેટ બોર્ડ પોતાની ટીમની ઓળખ અને સાંસ્કૃતિક પ્રતીકોના આધારે રંગ પસંદ કરે છે. ઓસ્ટ્રેલિયાએ પીળો અને લીલો, ન્યુઝીલેન્ડે કાળો અને પાકિસ્તાને લીલો રંગ પસંદ કર્યો છે.
ICC ના ટેકનિકલ નિયમો: ICC ના ટુર્નામેન્ટમાં જો બે ટીમોની જર્સીનો રંગ એક જેવો હોય (જેમ કે ભારત, ઇંગ્લેન્ડ અને શ્રીલંકા), તો એક ટીમે ‘અલ્ટરનેટ જર્સી’ પહેરવી પડે છે. 2019 ના વર્લ્ડ કપમાં ભારત ઇંગ્લેન્ડ સામે નારંગી (ઓરેન્જ) રંગની જર્સીમાં ઉતર્યું હતું.
દ્રશ્યક્ષમતા (Contrast): રંગ એવો હોવો જોઈએ જે સફેદ બોલ સાથે વિરોધાભાસ (Contrast) પેદા કરે જેથી ખેલાડીઓ અને અમ્પાયરોને બોલ સ્પષ્ટ દેખાય.
બ્રોડકાસ્ટરની પસંદગી: બોર્ડ એ પણ ધ્યાન રાખે છે કે જર્સીનો રંગ ટીવી પર અને ફ્લડલાઇટ્સ નીચે કેવો દેખાશે.
અન્ય રમતગમતમાં પણ ભારતની બ્લુ જર્સી
ફિલ્ડ હોકી: ભારતીય હોકી ટીમને પણ ગર્વથી ‘મેન ઇન બ્લુ’ અને મહિલા ટીમને ‘વુમન ઇન બ્લુ’ કહેવામાં આવે છે.
ફૂટબોલ: ભારતીય ફૂટબોલ ટીમનું ઉપનામ જ ‘બ્લુ ટાઇગર્સ’ છે.
કબડ્ડી, બાસ્કેટબોલ અને વોલીબોલ: આ રમતોમાં પણ ભારતની કિટનો રંગ વાદળી જ રહે છે.
ઓલિમ્પિક અને એશિયન ગેમ્સ: ભારતીય દળના ટ્રેકસૂટમાં હંમેશા નેવી બ્લુ રંગ પ્રમુખતાથી દેખાય છે.
વર્લ્ડ ક્રિકેટમાં વાદળી રંગ પહેરતી અન્ય ટીમો
ઇંગ્લેન્ડ: તેમના ‘થ્રી લાયન્સ’ લોગો અને પરંપરા મુજબ તેઓ રોયલ બ્લુ કે ઘેરો વાદળી રંગ વાપરે છે.
શ્રીલંકા: તેમનો રંગ સમુદ્ર અને શાંતિનું પ્રતીક છે.
અફઘાનિસ્તાન: તેમના માટે આ રંગ દેશના કિંમતી પથ્થર ‘લાપિસ લાજુલી’ ને રજૂ કરે છે.
સ્કોટલેન્ડ અને નામીબિયા: આ ટીમો પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વાદળી રંગનો જ ઉપયોગ કરે છે.
જેમ ભારત, ઇંગ્લેન્ડ અને શ્રીલંકા ‘વાદળી’ ટીમો છે, તેમ પાકિસ્તાન, દક્ષિણ આફ્રિકા અને બાંગ્લાદેશ ‘લીલી’ ટીમો છે.
