US India Russia Oil Exemption: ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાને બે અઠવાડિયા થયા છે. બે અઠવાડિયામાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ મળીને પણ ઈરાનને હથિયાર હેઠા મૂકવા માટે મજબૂર કરી શક્યા નથી. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મોટા-મોટા દાવાઓ ચોક્કસપણે કરી રહ્યા છે, પરંતુ ખાડીમાં પોતાના સહયોગી દેશોને પણ ઈરાની હુમલાથી બચાવી શકતા નથી. ઉલટું, ઈરાનની હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) વ્યૂહરચનાએ અમેરિકા પર વૈશ્વિક દબાણ વધારી રાખ્યું છે.
આ સંજોગોમાં અમેરિકાએ પોતાની તાજેતરની વિદેશ નીતિમાં જે યુ-ટર્ન લીધો છે, તેના પર ઈરાને આ યુદ્ધ દરમિયાનનો સૌથી મોટો શાબ્દિક હુમલો કર્યો છે અને ત્યાં સુધી કહી દીધું છે કે વોશિંગ્ટનને ભારત અને અન્ય દેશો પાસે વિનંતી (ગુહાર) કરવાની નોબત આવી ગઈ છે.
ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન ઢીલા પડ્યા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તેવર
વાસ્તવમાં, ઓપરેશન સિંદૂર (Operation Sindoor) માં જ્યારથી ભારતે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના મધ્યસ્થતાના દાવાનું ખંડન કર્યું, ત્યારથી તેમણે ભારત સામે ટેરિફના નામે ધમકાવવાનું વલણ અપનાવી રાખ્યું હતું. ત્યાં સુધી કે તેમણે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાના નામે ભારત પર જ સૌથી વધુ ટેરિફ લગાવી દીધો હતો. પરંતુ, ઈરાન યુદ્ધની વચ્ચે અચાનક ટ્રમ્પના તેવર ઢીલા પડતા દેખાઈ રહ્યા છે.
અમેરિકા પર ઈરાનનો ઘણો મોટો શાબ્દિક હુમલો
ઈરાન યુદ્ધમાં અમેરિકાની આ સ્થિતિના બહાને ઈરાને વોશિંગ્ટન પર મોટો કટાક્ષ કર્યો છે. ભારત પ્રત્યે બદલાયેલા અમેરિકી સ્ટેન્ડને કારણે રશિયાને થઈ રહેલા ફાયદાવાળો એક રિપોર્ટ શેર કરતા ઈરાની વિદેશ મંત્રી સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ શનિવારે (14 માર્ચ, 2026) એક્સ (X) પર એક પોસ્ટ લખી છે:
“અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી તેલની આયાત બંધ કરવા માટે ભારતને ધમકાવવામાં મહિનાઓ લગાડી દીધા. ઈરાન સાથેના બે અઠવાડિયાના જંગ પછી વ્હાઇટ હાઉસ હવે ભારત સહિત દુનિયા પાસે રશિયન કાચું તેલ ખરીદવાની ભીખ માંગી રહ્યું છે. યુરોપને લાગ્યું હતું કે ઈરાન વિરુદ્ધ ગેરકાયદેસર યુદ્ધમાં સાથ આપવાથી તેને રશિયા વિરુદ્ધ અમેરિકાનું સમર્થન મળી જશે. દયનીય.” — સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચી, ઈરાનના વિદેશ મંત્રી
The U.S. spent months on bullying India into ending oil imports from Russia. After two weeks of war with Iran, White House is now begging the world—incl India—to buy Russian crude.
Europe thought backing illegal war on Iran would win U.S. support against Russia.
Pathetic. pic.twitter.com/fbkrXpXa9P
— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) March 13, 2026
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધથી રશિયાને થઈ રહ્યો છે ફાયદો
ઈરાની વિદેશ મંત્રી અરાઘચીએ જે રિપોર્ટ શેર કર્યો છે, તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે રશિયન તેલ પર બદલાયેલી અમેરિકી નીતિથી રશિયાને દરરોજ 15 કરોડ ડોલરનો નફો થઈ રહ્યો છે.
ઈરાન સંઘર્ષને કારણે વ્લાદિમીર પુતિનનું યુદ્ધનું ભથ્થું (ખજાનો) ભરાઈ રહ્યું છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ભારત અને ચીનને થતા વેચાણમાં વધારો થયો છે.
ખાડી દેશોને યુદ્ધને કારણે થઈ રહેલા નુકસાનનો ફાયદો રશિયાને મળી રહ્યો છે.
તેલ ટેન્કરો પરના હુમલાએ કાચા તેલની કિંમતોમાં આગ લગાડી દીધી છે.
ભારતના રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર અમેરિકી યુ-ટર્ન
ઈરાન યુદ્ધની વચ્ચે અમેરિકાએ ભારતને રશિયા પાસેથી કાચું તેલ ખરીદવા માટે 30 દિવસની છૂટ આપી છે.
રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાને કારણે ભારત અને અમેરિકાના દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં ગયા વર્ષે ઘણી કડવાશ આવી હતી.
અમેરિકાએ ભારતમાંથી થતી આયાત પર 25% ટેરિફ ઉપરાંત જે બીજો 25% ટેરિફ લગાવ્યો હતો, તે આના માટે દંડ સમાન હતો.
હવે અમેરિકાથી પણ એવા અહેવાલો છે કે ટ્રમ્પે ઈરાન પર જે હુમલો કર્યો, તેમાં કદાચ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તેની સામરિક મજબૂતીને આંકવામાં ઘણી મોટી ભૂલ થઈ ગઈ.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા વિશ્વભરનું લગભગ 25% કાચું તેલ, ગેસ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ પદાર્થો પસાર થાય છે.
ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થતા પહેલા ભારતની 45% તેલ અને ગેસની આયાત આ જ રસ્તે થઈ રહી હતી.
હવે યુદ્ધ લાંબુ ખેંચાતા આખી દુનિયામાં આ વસ્તુઓની અછત વધી રહી છે, જેનાથી અમેરિકી વહીવટીતંત્ર વૈશ્વિક દબાણમાં છે.
ભારત સહિત કેટલાક અન્ય દેશોને રશિયા પાસેથી 30 દિવસ સુધી કાચું તેલ ખરીદવાની છૂટ અમેરિકાએ આ જ મજબૂરીમાં આપવી પડી છે.
