Voter List Revision SC Hearing: સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે ચૂંટણી પંચને જણાવ્યું કે તેમના વિશેષ ગહન સુધારણા (SIR) આદેશમાં એ સ્પષ્ટપણે લખવામાં આવ્યું નહોતું કે આ સમગ્ર કવાયત ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર કરનારાઓની ઓળખ માટે પણ હતી. ચૂંટણી પંચના વકીલ રાકેશ દ્વિવેદીએ કોર્ટની આ વાત સ્વીકારી કે આદેશમાં આનો કોઈ સીધો ઉલ્લેખ નહોતો. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ જોયમલયા બાગચીની બેન્ચે કહ્યું કે આદેશમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું નહોતું કે નાગરિકતાની ચકાસણી કરવી એ આ અભિયાનનો એક હેતુ હતો.
મતદાર યાદીનું વિશેષ સુધારણા પારદર્શક
પોતાની દલીલો ચાલુ રાખતા ચૂંટણી પંચના વકીલ રાકેશ દ્વિવેદીએ કહ્યું કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા મતદાર યાદીનું આ વિશેષ સુધારણા સંપૂર્ણપણે નિષ્પક્ષ, ન્યાયી અને પારદર્શક હતું. તેમણે આ અભિયાનને મનસ્વી ગણાવવાની વાતનું ખંડન કર્યું અને કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરનારાઓની મનશા પર સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે તર્ક આપ્યો કે બિહારમાં આ પ્રક્રિયા દરમિયાન જે ૬૬ લાખ લોકોના નામ હટાવવામાં આવ્યા, તેમાંથી કોઈ પણ ફરિયાદ લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ કે હાઈકોર્ટમાં આવ્યું નથી અને ન તો તેમણે ચૂંટણી પંચમાં કોઈ અરજી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે ADR અને PUCL જેવી સંસ્થાઓ અને કેટલાક સાંસદોના કહેવા પર કોઈ નક્કર પુરાવા વિના વ્યાપક તપાસની પરવાનગી આપી શકાય નહીં.
અમેરિકાનો હવાલો અહીં આપી શકાય નહીં: ચૂંટણી પંચ
અરજદારોએ અમેરિકી કાયદાના ‘ડ્યુ પ્રોસેસ’ (યોગ્ય પ્રક્રિયા) નો હવાલો આપ્યો હતો, જેના પર ચૂંટણી પંચે કહ્યું કે અમેરિકી ધારણાઓને ભારતીય બંધારણમાં લાવી શકાય નહીં. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા પોતે નિયમોનું પાલન કરી રહ્યું નથી. ઉદાહરણ આપતા તેમણે કહ્યું કે અમેરિકી અદાલતોના ચુકાદાઓનો હવાલો આપવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ ત્યાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિને ટ્રાયલ માટે ઉઠાવી શકે છે અને હવે તેઓ ગ્રીનલેન્ડ પણ ઈચ્છે છે. તેમણે કહ્યું કે અરજદારો તે વ્યવસ્થાને અહીં લાવવા માંગે છે જે યોગ્ય નથી.
સમગ્ર પ્રક્રિયામાં સુરક્ષા નિયમોનું કડક પાલન
પારદર્શિતા પર ભાર મૂકતા વકીલ રાકેશ દ્વિવેદીએ જણાવ્યું કે બૂથ લેવલ એજન્ટોએ ઘરે-ઘરે જઈને ચકાસણી કરી અને મતદારોને ૫ કરોડથી વધુ SMS એલર્ટ મોકલવામાં આવ્યા. તેમણે દાવો કર્યો કે સમગ્ર પ્રક્રિયામાં સુરક્ષા નિયમોનું કડક પાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે શું કહ્યું હતું?
નોંધનીય છે કે આ પહેલા બુધવારે બેન્ચે ટિપ્પણી કરી હતી કે ચૂંટણી પંચ પાસે મતદાર યાદીના સુધારણા માટે અમર્યાદિત સત્તાઓ હોઈ શકે નહીં. આ પ્રક્રિયા માર્ગદર્શિકા, પારદર્શિતા અને કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતો હેઠળ હોવી જોઈએ. ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે મતદાર યાદીના પુનરીક્ષણની તે લોકો પર ગંભીર અસર પડી શકે છે જેમના નામ લિસ્ટમાં નથી. તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ વસ્તુથી લોકોના નાગરિક અધિકારો પ્રભાવિત થાય છે, તો આ પ્રક્રિયા ૧૯૫૦ ના અધિનિયમની કલમ ૨૧ અનુસાર જ હોવી જોઈએ.
