Ram Mandir Donation Controversy: કોંગ્રેસે અયોધ્યા રામ મંદિર ટ્રસ્ટમાં દાનની ચોરીના મામલાને લઈને મંગળવારે કેન્દ્ર સરકાર અને BJP પર પ્રહાર કર્યા અને Supreme Courtની દેખરેખ હેઠળ તપાસ કરાવવાની માગ કરી. પાર્ટીએ કહ્યું કે દાનની ચોરી કરનારાઓને જવાબદારીમાંથી બચાવી શકાય નહીં. દેશના ભક્તો દાનનો હિસાબ માગી રહ્યા છે. આસ્થા કોઈને જવાબદારીથી ભાગવાનો અધિકાર આપતી નથી. કોંગ્રેસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને સીધા સવાલો કર્યા અને તેમના પર મૌન ધારણ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો.
કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે ઑડિટમાં 2020માં જ વ્યવસ્થાપનની ખામીઓ અને દાનના રેકોર્ડમાં ગેરરીતિઓ તરફ ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી. પાર્ટીએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે CCTV કૅમેરામાં નોંધાયેલી 105 ઘટનાઓ છતાં સમગ્ર મામલાનું સત્ય સામે કેમ આવ્યું નથી. કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે લખ્યું, ‘દાનની ચોરી, આસ્થા સાથે છેતરપિંડી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી અજય સિંહ બિષ્ટ — મૌન તોડો. દેશ જાણવા માગે છે કે દાનની ચોરી કરનારા કોણ છે. તેમના ભાગીદારો કોણ-કોણ છે. Supreme Court ની દેખરેખ હેઠળ નિષ્પક્ષ તપાસ કેમ થઈ રહી નથી.’
ચેતવણી છતાં ચોરી કેવી રીતે ચાલુ રહી?
જયરામ રમેશે અનેક ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે વારંવાર ચેતવણી આપવા છતાં ચોરી કેવી રીતે ચાલુ રહી. જવાબદાર કોણ છે. મોટા દોષિતોને કેમ બચાવવામાં આવી રહ્યા છે. ઑડિટ ફર્મની સલાહને કચરાપેટીમાં કેમ ફેંકી દેવામાં આવી. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે ટ્રસ્ટની રચનાના થોડા મહિનાઓ બાદ નવેમ્બર 2020માં એક ખાનગી ઑડિટ ફર્મે ‘ઇન્ટરનલ ઑડિટ અને રિસ્ક મેનેજમેન્ટ’ અંગે સલાહ આપી હતી. ફર્મે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે વ્યવસ્થાપન અત્યંત બિનવ્યાવસાયિક છે, વ્યક્તિઓની જવાબદારીઓની કોઈ સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા નથી અને દાનનો વ્યવસ્થિત રેકોર્ડ રાખવામાં આવતો નથી. ફર્મે બિનવ્યાવસાયિક કર્મચારી વ્યવસ્થા અને નબળા ડેટા મેનેજમેન્ટ અંગે પણ ચેતવણી આપી હતી. તેણે ડેટા સંભાળ, કર્મચારીઓ અને દાનના સ્ટૉક રજિસ્ટર માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસિજર એટલે કે SOP લાગુ કરવાની ભલામણ કરી હતી. રમેશે આરોપ લગાવ્યો કે વર્ષો પછી પણ કોઈ SOP લાગુ કરવામાં આવી નથી.
તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે સરકારે 2026માં રચેલી SITને પણ સ્વીકારવું પડ્યું કે ગણતરીના ઓરડામાંથી 105 વખત રોકડ રકમ બહાર કાઢવામાં આવી હતી. કર્મચારીઓ જાણીજોઈને કૅમેરાની સામે ઊભા રહીને વીડિયો રેકૉર્ડ થતો અટકાવતા રહ્યા. જોકે, કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે SITની રચના પણ વાસ્તવિક દોષિતોને બચાવવા માટે કરવામાં આવી હતી. જયરામ રમેશે એક ઇજનેરનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો. મંદિરના નિર્માણ સાથે જોડાયેલા ઇજનેર દીનાનાથ વર્માએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમણે ચંપત રાયને જણાવ્યું હતું કે કોન્ટ્રાક્ટમાં 40 ટકા કમિશન લેવામાં આવે છે, ‘ઘોસ્ટ સ્ટાફ’ દર્શાવવામાં આવે છે અને બિલમાં સામગ્રીની માત્રા વધારીને બતાવવામાં આવે છે. ફરિયાદ કર્યા બાદ તેમને દૂર કરી દેવામાં આવ્યા હતા.
કોંગ્રેસે કિંમતી દાનની રસીદ ન મળવાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો. તપાસમાં આવા અનેક કિસ્સા સામે આવ્યા, જેમાં ભક્તોએ ખૂબ કિંમતી વસ્તુઓ દાનમાં આપી હતી, પરંતુ તેમને કોઈ રસીદ આપવામાં આવી નહોતી.
જયરામ રમેશે પૂછ્યું, ‘2020માં જ લેખિતમાં જોખમો અંગે જાણ કરવામાં આવી હોવા છતાં કોઈ કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવી નહોતી. ફરિયાદ કરનારને જ કેમ દૂર કરવામાં આવ્યા. ભક્તોના કિંમતી દાનની રસીદ કેમ આપવામાં આવી નહોતી.’ તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ચોરો ચોરી કરતા રહ્યા, જ્યારે RSS-BJP સાથે જોડાયેલા લોકો, જેઓ ક્યારેક ‘હું પણ ચોકીદાર’ કહેતા હતા, તેઓ ગાઢ નિદ્રામાં સૂતા રહ્યા. આ માત્ર સંયોગ હોઈ શકે નહીં.
કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે મંદિરની સંપત્તિની સુરક્ષા અને ટ્રસ્ટની દેખરેખની જવાબદારી જેમના પર હતી, તેમણે જાણીજોઈને એવી સ્થિતિ જાળવી રાખી, જેના કારણે દાન અને કિંમતી ભેટોની સુરક્ષા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થાય છે. શું આ માત્ર બેદરકારી હતી કે પછી ચોરોને બચાવવામાં આવી રહ્યા હતા. નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ કે કોને બચાવવામાં આવી રહ્યા હતા અને કયા મોટા લોકો આમાં સામેલ અથવા ભાગીદાર હતા.
चंदा चोरी, आस्था धोखा
प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी, गृह मंत्री अमित शाह और उत्तर प्रदेश के मुख्यमंत्री अजय सिंह बिष्ट चुप्पी तोड़िए! देश जानना चाहता है कि चंदा चोर कौन हैं? भागीदार कौन-कौन हैं? सुप्रीम कोर्ट की देखरेख में निष्पक्ष जाँच क्यों नहीं?
जब चेतावनियाँ आती रहीं, तो चोरियाँ कैसे चलती रहीं? ज़िम्मेदार कौन है? बड़े चोरों को आज भी क्यों बचाया जा रहा है?
1. ऑडिट फ़र्म की सलाह रद्दी की टोकरी में क्यों?
ट्रस्ट बनने (5 फ़रवरी 2020) के कुछ महीनों बाद, नवंबर 2020 में एक प्राइवेट ऑडिट फ़र्म ने ट्रस्ट को “इंटरनल ऑडिट और रिस्क मैनेजमेंट” पर सलाह दी थी। फ़र्म ने साफ़ लिखा:
* मैनेजमेंट “बहुत ही अनप्रोफ़ेशनल” है; किसकी क्या ज़िम्मेदारी है, यह तय नहीं।
* दान का कोई सिस्टमैटिक रिकॉर्ड नहीं।
* लेन-देन और डेटा एंट्री की कोई दूसरी या तीसरी जाँच नहीं।
* हज़ारों कर्मचारी, पर कोई HR डिपार्टमेंट नहीं।
* बैंक रिकंसिलिएशन और अकाउंटिंग के लिए क्वालिफ़ाइड स्टाफ़ नहीं।
* IT कंपनी के डेटा की सिक्योरिटी और वेरिफ़िकेशन का कोई इंतज़ाम नहीं।
चेतावनी दी गई कि अनप्रोफ़ेशनल स्टाफ़ और ख़राब डेटा मैनेजमेंट से गलत जानकारी और गुमराह करने वाली रिपोर्टिंग होगी।
सलाह दी गई कि हर लेन-देन, डेटा और स्टाफ़ के लिए SOP बने और गहनों जैसे दान के लिए सही स्टॉक रजिस्टर रखा जाए।
छह साल बाद भी SOP लागू नहीं हुए। नतीजा यह हुआ कि 2026 में सरकार द्वारा लीपापोती के लिए बनाई गई SIT ने भी माना कि गिनती वाले कमरे से 105 बार नकदी निकाली गई, जबकि कर्मचारी कैमरों के सामने खड़े होकर उन्हें ढक देते थे।
2. इंजीनियर ने 40% कमीशन पर चेताया, उसे ही हटाया गया!
मंदिर निर्माण से जुड़े इंजीनियर दीनानाथ वर्मा ने आरोप लगाया था कि उन्होंने चंपत राय को बताया कि ठेकों में 40% कमीशन लिया जा रहा है, फ़र्ज़ी मज़दूर (घोस्ट वर्कर) दिखाए जा रहे हैं और सामान बढ़ा-चढ़ाकर बिलों में चढ़ाया जा रहा है। वर्मा का कहना है कि कार्रवाई करने के बजाय उन्हें ही हटा दिया गया।
3. बेशकीमती दान, पर रसीद तक नहीं!
जाँच में दर्जनों ऐसी बेशकीमती चीज़ें मिलीं, जिनके लिए दान देने वालों को रसीद तक जारी नहीं की गई थी।
जब ख़तरा 2020 में ही लिखकर बता दिया गया था, तो उस पर काम क्यों नहीं हुआ? शिकायत करने वाले को ही क्यों हटाया गया? श्रद्धालुओं के कीमती दान की रसीद तक क्यों नहीं काटी गई?
चोर चोरी करते रहे और आरएसएस-भाजपा से जुड़े लोग ‘मैं भी चौकीदार’ कहकर लगातार सोते रहे! यह कोई संयोग नहीं हो सकता!
मतलब साफ़ है कि जिन्हें देव-द्रव्य की सुरक्षा की ज़िम्मेदारी, यानी ट्रस्ट की निगरानी और चौकीदारी, सौंपी गई थी, उन्होंने जानबूझकर इस व्यवस्था को ऐसी हालत में क्यों रहने दिया, जिसमें चढ़ावे की रकम और कीमती दान की सुरक्षा पर गंभीर सवाल उठे? क्या यह सिर्फ़ लापरवाही थी या चोरों को संरक्षण दिया जा रहा था? किसे संरक्षण दिया गया और किन-किन बड़े लोगों की मिलीभगत या भागीदारी थी, इसकी निष्पक्ष जाँच होनी चाहिए।
देश की जनता को आपकी सरकारी SIT की जाँच पर भरोसा नहीं है। जब चेतावनियों, शिकायतों और CCTV में सामने आई 105 घटनाओं के बावजूद बड़े जिम्मेदार लोगों की भूमिका पर सवाल कायम हैं, तो केवल कुछ कर्मचारियों के खिलाफ कार्रवाई से पूरा मामला कैसे समाप्त हो सकता है?
कांग्रेस की मांग स्पष्ट है: पूरे मामले की सुप्रीम कोर्ट की निगरानी में स्वतंत्र और निष्पक्ष जाँच हो। ऑडिट की चेतावनियों, ठेकों में कथित कमीशनखोरी, पूरी हेराफेरी और बेशकीमती दान का पूरा हिसाब सामने आए। छह साल से चल रही चोरी का पूरा आंकड़ा और ब्यौरा सामने आए। हर जिम्मेदार व्यक्ति की भूमिका की जाँच हो और दोषियों को कानून के अनुसार सज़ा मिले।
राम के नाम पर आए चढ़ावे का हिसाब देश मांग रहा है। श्रद्धालुओं की आस्था किसी को भी जवाबदेही से बचने का अधिकार नहीं देती।
— Jairam Ramesh (@Jairam_Ramesh) October 27, 2026
SITની તપાસ પર વિશ્વાસ નથી: કોંગ્રેસ
જયરામ રમેશે સ્પષ્ટ કહ્યું કે દેશના લોકોને સરકારની SITની તપાસ પર વિશ્વાસ નથી. ચેતવણીઓ, ઔપચારિક ફરિયાદો અને CCTVમાં કેદ થયેલી 105 ઘટનાઓ છતાં ઉચ્ચ હોદ્દા પર બેઠેલા લોકોની ભૂમિકા અંગે સવાલો યથાવત્ છે. માત્ર નીચલા સ્તરના કેટલાક કર્મચારીઓ સામે કાર્યવાહી કરીને સમગ્ર મામલાનો અંત કેવી રીતે લાવી શકાય.
કોંગ્રેસની માગ છે કે સમગ્ર મામલાની સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ Supreme Courtની દેખરેખ હેઠળ કરવામાં આવે. ઑડિટમાં આપવામાં આવેલી ચેતવણીઓ, કોન્ટ્રાક્ટમાં કથિત કમિશન, ગબનની સમગ્ર હદ અને તમામ કિંમતી દાનનો સંપૂર્ણ હિસાબ સામે આવવો જોઈએ. છ વર્ષથી ચાલી રહેલી આ ચોરીનો સંપૂર્ણ ખુલાસો થવો જોઈએ. દરેક જવાબદાર વ્યક્તિની ભૂમિકાની તપાસ કરવામાં આવે અને દોષિતોને કાયદા અનુસાર સજા મળે.
આ પહેલાં પણ કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો હતો કે વડાપ્રધાન મોદી વ્યાપક તપાસ શરૂ કરવાને બદલે ચોરોનાં પાપ છુપાવવાનો માર્ગ પસંદ કરી રહ્યા છે. પાર્ટીએ રામ મંદિર ટ્રસ્ટના પૂર્વ મહાસચિવ ચંપત રાય જેવા લોકોને બચાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે અને સવાલ કર્યો છે કે 4 જૂને ચંપત રાય સુધી ચોરીનો વીડિયો પહોંચ્યા બાદ FIR નોંધવામાં 21 દિવસનો વિલંબ કેમ થયો. પાર્ટીનું કહેવું છે કે દેશ રામના નામે આપવામાં આવેલા દાનનો હિસાબ માગી રહ્યો છે અને ભક્તોની આસ્થા કોઈને જવાબદારીથી બચવાનો અધિકાર આપતી નથી.
