PM Vishwakarma Yojana: કેન્દ્ર સરકારની ઘણી યોજનાઓ સીધેસીધી લોકોની આર્થિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે. કેટલીક યોજનાઓમાં રોકડ સહાય મળે છે, તો કેટલીકમાં ટ્રેનિંગ, ટૂલ્સ અને સસ્તી લોન આપવામાં આવે છે. એવી જ એક ખાસ યોજના છે પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા કૌશલ સન્માન યોજના, જેને ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩ ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજનાનો હેતુ પરંપરાગત કામ કરનારા કારીગરો અને શ્રમિકોને આત્મનિર્ભર બનાવવાનો છે. અત્યાર સુધી કરોડો લોકો આનાથી જોડાઈ ચૂક્યા છે. પરંતુ આજે પણ ઘણા લોકોને એ સ્પષ્ટ નથી કે આ યોજનાનો લાભ કયા લોકોને મળે છે અને કોણ તેના માટે અરજી કરી શકે છે અને કોને તેમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી. ચાલો તમને જણાવીએ કે કોણ-કોણ આ યોજનામાં ફાયદો લેવા માટે અરજી કરી શકે છે.
આ ૧૮ પ્રકારના કામ કરનારાઓને મળે છે લાભ: પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના ખાસ કરીને પરંપરાગત કામ કરનારા લોકો માટે છે. આમાં મોચી કે જૂતા બનાવનારા કારીગર, પથ્થર તોડનારા અને કોતરનારા, ફિશિંગ નેટ નિર્માતા, હથોડો અને ટૂલકિટ બનાવનારા, તાળા બનાવનારા, ધોબી અને દરજી સામેલ છે. આ ઉપરાંત માલાકાર (માળી), રાજમિશ્રી (કડિયો), ટોપલી, ચટાઈ અને ઝાડુ બનાવનારા, ઢીંગલી અને રમકડાં નિર્માતા, નાઈ, અસ્ત્રકાર, લુહાર, નાવ નિર્માતા અને મૂર્તિકાર પણ આ યોજનાના પાત્ર માનવામાં આવ્યા છે. કુલ મળીને આ ૧૮ એવા પરંપરાગત વ્યવસાયો છે, જેનાથી જોડાયેલા લોકો આ યોજના હેઠળ ટ્રેનિંગ અને આર્થિક સહાયતા મેળવી શકે છે.
કયા લોકો આ યોજનાથી નથી જોડાઈ શકતા?: દરેક યોજનાની જેમ પીએમ વિશ્વકર્મા યોજનામાં પણ કેટલીક શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે. જે લોકો સરકારી નોકરીમાં છે અથવા કોઈ સરકારી વિભાગ, પબ્લિક અંડરટેકિંગ કે સ્થાનિક સંસ્થામાં કામ કરે છે, તે આ યોજના માટે પાત્ર નથી. આ ઉપરાંત જે લોકો ટેક્સ ભરે છે, તેમને પણ આ યોજનાનો લાભ નહીં મળે. એક બીજી જરૂરી શરત ઉંમર ને લઈને છે. ભલે કોઈ વ્યક્તિ આ ૧૮ પરંપરાગત કામોમાંથી કોઈ એક સાથે જોડાયેલો હોય, પરંતુ જો તેની ઉંમર ૧૮ વર્ષથી ઓછી છે, તો તે આ યોજનામાં અરજી કરી શકતો નથી. ૧૮ વર્ષ પૂરા થયા પછી જ પાત્રતા માનવામાં આવે છે.
યોજના હેઠળ મળતા ફાયદા અને લોનની સુવિધા: પીએમ વિશ્વકર્મા યોજનાથી જોડાનારા લાભાર્થીઓને સૌથી પહેલાં એડવાન્સ ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે, જેથી તેમની સ્કિલ્સ વધુ સારી થઈ શકે. ટ્રેનિંગ દરમિયાન દરરોજ ₹૫૦૦ નું સ્ટાઇપેન્ડ આપવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ₹૧૫,૦૦૦ ટૂલકિટ ખરીદવા માટે આપવામાં આવે છે. યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત સસ્તા વ્યાજ દર પર લોન છે. પહેલા ચરણમાં ૧૮ મહિના માટે ₹૧ લાખ ની લોન આપવામાં આવે છે. તેને ચૂકવ્યા પછી લાભાર્થી ₹૨ લાખ સુધીની બીજી લોન લઈ શકે છે, જેને ૩૦ મહિનામાં પાછી આપવાનું હોય છે. આ યોજના નાના કારીગરો માટે મોટો સહારો બની રહી છે.
