India vs Ireland series analysis: ટી20 વિશ્વ ચેમ્પિયન ભારત પાસેથી કદાચ જ કોઈએ અપેક્ષા રાખી હશે કે તે આયર્લેન્ડ સામે બે મેચની ટી20 શ્રેણી 2-0 થી હારી જશે, પરંતુ બેલફાસ્ટમાં પહેલા 34 રન અને પછી એક રનથી મળેલી હારે ભારતીય ટીમની ઘણી નબળાઈઓ ઉજાગર કરી દીધી છે. આ માત્ર એક ખરાબ દિવસનું પરિણામ નહોતું, પરંતુ આખી શ્રેણીમાં સતત દોહરાવવામાં આવેલી ભૂલોનું પરિણામ હતું. આંકડા, મેચની પરિસ્થિતિઓ અને ક્રિકેટ નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય જણાવે છે કે ભારતની હાર પાછળ આઠ મુખ્ય કારણો રહ્યા.
પહેલા જાણો કે ભારત માટે હાર શા માટે ચોંકાવનારી રહી?
ભારતે ઓગસ્ટ 2023 થી અત્યાર સુધી ઓછામાં ઓછી બે મેચની કોઈ ટી20 શ્રેણી ગુમાવી નહોતી.
એટલે કે પહેલા હાર્દિક પંડ્યા, પછી રોહિત શર્મા અને ત્યારબાદ સૂર્યકુમાર યાદવની કેપ્ટનશીપમાં આપણે સતત વિજયી રહ્યા હતા.
18 ઓગસ્ટ 2023 થી લઈને 31 જાન્યુઆરી 2026 સુધી ઓછામાં ઓછી બે મેચની ટી20 દ્વિપક્ષીય શ્રેણીમાં ભારત હાર્યું નહોતું.
આયર્લેન્ડે ટી20 ના વિશ્વ ચેમ્પિયન ભારતનો આ વિજયી રથ રોકી દીધો.
એટલું જ નહીં, ભારતનો આ રીતે સતત 16 શ્રેણી જીતવાનો સિલસિલો પણ અટકી ગયો.
સતત બીજી મેચમાં ભારતની બેટિંગ અત્યંત ખરાબ રહી.
હવે ભારતીય ટીમની હારના કારણો વિશે જાણીએ
1. બેટિંગમાં ખરાબ શરૂઆતે દરેક મેચ મુશ્કેલ બનાવી દીધી
ભારત બંને મુકાબલામાં પાવરપ્લેનો ફાયદો ઉઠાવી શક્યું નહીં. પ્રથમ ટી20 માં 183 રનના લક્ષ્યાંકનો પીછો કરતા ભારત નિયમિત અંતરે વિકેટ ગુમાવતું રહ્યું અને 148 રન પર ઓલઆઉટ થઈ ગયું.
બીજી મેચમાં પણ 155 રન જેવા સાધારણ લક્ષ્યાંકનો પીછો કરતા ભારતે શરૂઆતની વિકેટો જલ્દી ગુમાવી દીધી, જેનાથી મધ્યક્રમ પર વધારાનું દબાણ આવી ગયું.
પ્રથમ ટી20 માં ભારતે 90 રન પર શરૂઆતના પાંચ બેટ્સમેનોને ગુમાવી દીધા હતા, જ્યારે બીજી ટી20 માં 35 રન પર ચાર વિકેટ અને પછી 74 રનના સ્કોર સુધી અડધી ટીમ પેવેલિયન પરત ફરી ચૂકી હતી.
ટી20 ક્રિકેટમાં મજબૂત શરૂઆત લક્ષ્યાંકનો પીછો સરળ બનાવે છે, પરંતુ ભારત બંને મેચમાં શરૂઆતથી જ બેકફૂટ પર જતું રહ્યું. પ્રથમ મેચમાં 16 રનની અને બીજી મેચમાં શૂન્યની ઓપનિંગ ભાગીદારી થઈ.
2. ભાગીદારી ન બની, તિલક વર્મા એકલા લડતા રહ્યા
માત્ર ટોચનો ક્રમ નહીં, ભારતનો મધ્યક્રમ પણ ફ્લોપ રહ્યો. બીજી ટી20 માં તિલક વર્માએ 55 રન બનાવીને ટીમને મુકાબલામાં જાળવી રાખી, પરંતુ બીજા છેડેથી તેમને સતત સહયોગ મળ્યો નહીં.
આવી જ હાલત પ્રથમ ટી20 માં અભિષેક શર્મા સાથે હતી. કુલ મળીને આ શ્રેણીમાં ભારતના માત્ર બે બેટ્સમેનો ચાલ્યા, જે બે ઇનિંગ્સમાં 50 ની નજીક કે તેથી વધુ રન બનાવી શક્યા.
આખી શ્રેણીમાં ભારતના બેટ્સમેન મોટી ભાગીદારી બનાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. વિકેટ સતત પડતી રહી અને કોઈ બેટ્સમેન મેચને અંત સુધી લઈ જવાની જવાબદારી નિભાવી શક્યો નહીં.
આ જ કારણ રહ્યું કે 155 રનનો લક્ષ્યાંક પણ મોટો સાબિત થયો.
3. આયર્લેન્ડની ડેથ બોલિંગ ભારત પર ભારે પડી ગઈ
આયર્લેન્ડના યુવા બોલરોએ શરૂઆતની ઓવરો અને છેલ્લી ઓવરોમાં અત્યંત શિસ્તબદ્ધ બોલિંગ કરી.
બીજી ટી20 માં જય મુંદ્રાએ 3/32 વિકેટ લીધી. મેટ હોલાર્ડે પણ 3/26 નું શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું.
બંને બોલરોએ દબાણના સમયે વિકેટ લઈને ભારતની રનગતિ પર સંપૂર્ણ લગામ લગાવી દીધી.
માત્ર એક રનથી મળેલી જીત એ દર્શાવે છે કે આયર્લેન્ડના યુવા બોલરોએ દબાણમાં ભારત કરતા વધુ સારી ક્રિકેટ રમી.
4. ટીમ સંયોજન અને બેટિંગ ક્રમ પર ઉઠ્યા સવાલો
શ્રેણી હાર્યા બાદ ટીમની પસંદગી અને રણનીતિ પર પણ સવાલો ઉઠ્યા.
પૂર્વ ભારતીય બેટ્સમેન સંજય માંજરેકરે કહ્યું કે ભારતને ઓલરાઉન્ડર ખેલાડીઓની સંખ્યા વધારવાને બદલે એક સ્પેશિયાલિસ્ટ મધ્યક્રમના બેટ્સમેનની જરૂર છે.
તેમણે એ પણ કહ્યું કે ઇંગ્લેન્ડ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં ટેકનિકલી મજબૂત બેટ્સમેન વધુ સફળ થઈ શકે છે.
ટીમ પસંદગીને લઈને વૈભવ સૂર્યવંશીને તક ન આપવા પર પણ ઘણી ચર્ચા થઈ.
5. આયર્લેન્ડે ભારત કરતા વધુ નિર્ભય અને બહેતર ક્રિકેટ રમી
ભારતની હારનું સૌથી મોટું કારણ માત્ર તેની ભૂલો જ નહીં, પરંતુ આયર્લેન્ડનું શાનદાર પ્રદર્શન પણ હતું.
પ્રથમ મેચમાં 182 રન બનાવીને ભારતને 34 રનથી હરાવ્યું.
બીજી મેચમાં માત્ર 154 રન બનાવીને પણ લક્ષ્યાંક બચાવી લીધો.
કેપ્ટન લોર્કન ટકરની આગેવાનીમાં ટીમે દબાણની દરેક પળમાં બહેતર નિર્ણયો લીધા.
ઝડપી બોલરો અને ફિલ્ડરોએ એક પણ સરળ તક છોડી નહીં.
6. સીમ અને બાઉન્સ વાળી પિચો પર બેટ્સમેનોનો સંઘર્ષ
ભારત છેલ્લા બે વર્ષમાં ટી20 ક્રિકેટની સૌથી સફળ ટીમોમાં રહ્યું છે, પરંતુ આયર્લેન્ડ પ્રવાસે એ પણ બતાવ્યું કે સીમ અને વધારાની ઉછાળ વાળી પરિસ્થિતિઓમાં બેટ્સમેનોને હજુ વધુ અનુભવ તથા વધુ સારી ટેકનિકલ તૈયારીની જરૂર છે.
બંને મેચમાં બેટ્સમેન પરિસ્થિતિઓ અનુસાર પોતાની રણનીતિ બદલી શક્યા નહીં અને સતત વિકેટ ગુમાવતા રહ્યા. સતત ફેરફારો પણ સમજની બહાર હતા.
પ્રથમ ટી20 માં જે પિચ પર વોશિંગ્ટન સુંદરને રમાડવામાં આવ્યો, તે પછીની મેચમાં સૂર્યાંશ શેડગે રમ્યા. આવા સંજોગોમાં સવાલ થાય છે કે પ્રથમ ટી20 માં પિચ ખોટી વંચાઈ હતી કે બીજી ટી20 માં.
સુંદર પ્રથમ ટી20 માં ન તો બેટિંગમાં ચાલ્યા અને બોલિંગ તો તેમની પાસે ડેથ ઓવર્સમાં કરાવવામાં આવી, જે તેમની વિશેષતા નથી. સૂર્યાંશે બીજી ટી20 માં 12.50 ની ઇકોનોમીથી રન આપ્યા. સાથે જ, સૂર્યાંશે પાંચ બોલમાં એક રન બનાવ્યા.
ભારતીય ખેલાડીઓએ તાજેતરમાં આઈપીએલ (IPL) રમ્યા હતા અને ભારતમાં સપાટ પિચો પર આઈપીએલ રમાય છે. આવા સંજોગોમાં આયર્લેન્ડમાં જેવી જ ઝડપી ઉછાળ વાળી પિચો મળી, ખેલાડીઓ તેના સાથે તાલમેલ બેસાડી શક્યા નહીં.
7. ઝડપી બોલિંગ પણ અપેક્ષાઓ પર ખરી ઉતરી નહીં
ઝડપી બોલિંગ વિભાગ પણ સતત ચર્ચામાં રહ્યો. પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણા પાસેથી મોટી અપેક્ષાઓ હતી, પરંતુ તે બંને મેચમાં અપેક્ષિત પ્રભાવ પાડી શક્યા નહીં.
ઘણા ક્રિકેટ વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે તેમને પોતાની બોલિંગમાં વધુ વિવિધતા, ખાસ કરીને યોર્કર અને ડેથ ઓવરની યોજનાઓ પર કામ કરવાની જરૂર છે.
સાથે જ, પ્રિન્સ યાદવે બીજી ટી20 માં ત્રણ વિકેટ લઈને સકારાત્મક સંકેત ચોક્કસ આપ્યા અને ભવિષ્યના વિકલ્પ તરીકે પોતાની દાવેદારી મજબૂત કરી.
8. શું શ્રેયસને તાલમેલ બેસાડવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે?
ભારતીય પસંદગીકારોએ અચાનક ચોંકાવનારો નિર્ણય લેતા શ્રેયસ અય્યરને કેપ્ટન બનાવ્યો. જે ખેલાડી અઢી વર્ષ પછી ટી20 ટીમમાં વાપસી કરી રહ્યો હોય, તેને સીધો કેપ્ટન બનાવી દેવામાં આવ્યો.
છેલ્લા અઢી વર્ષમાં ભારતીય ટીમની રણનીતિમાં શું ફેરફાર થયા અને વર્તમાન ખેલાડીઓની મજબૂતી અને નબળાઈ વિશે વાપસી કરનાર ખેલાડીને કેવી રીતે ખબર હશે, તેને લઈને પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
શ્રેયસ અને પ્રિન્સને બાજુ પર મૂકી દેવામાં આવે તો આ ટીમ લગભગ તે જ છે, જેણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ટી20 ક્રિકેટમાં ભારતનો દબદબો બનાવ્યો છે, પરંતુ અચાનક તેમને શું થયું, તેને લઈને સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
શ્રેયસ સારા કેપ્ટન રહ્યા છે, પરંતુ ક્રિકેટ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે કોઈ ખેલાડીને અચાનક ટીમમાં લાવીને કેપ્ટન બનાવી દેવાથી અન્ય ખેલાડીઓના મનમાં એક આ વિચાર પણ આવે છે કે કાલે કોઈ નવો ખેલાડી ટીમમાં ઘૂસતા જ કેપ્ટન બનાવી શકાય છે.
આ જ કારણોસર આયર્લેન્ડે ભારત વિરુદ્ધ તેના ઈતિહાસની પ્રથમ ટી20 શ્રેણી જીત નોંધાવી.
ભારત માટે સકારાત્મક બાબતો પણ રહી
હાર છતાં કેટલાક પ્રદર્શનો ઉત્સાહ વધારનારા રહ્યા.
પ્રિન્સ યાદવે ડેબ્યૂ મેચમાં 3/22 વિકેટ લઈને પ્રભાવિત કર્યા.
તિલક વર્માએ દબાણમાં અડધી સદી ફટકારી.
બોલરોએ બીજી ટી20 માં આયર્લેન્ડને માત્ર 154 રન પર રોકી દીધું, જેથી મેચ છેલ્લી ઓવર સુધી ગઈ.
હવે ઈંગ્લેન્ડ પ્રવાસે થશે અગ્નિપરીક્ષા
આયર્લેન્ડ સામે 2-0 ની હાર બાદ ભારતીય ટીમ હવે સીધી ઈંગ્લેન્ડ પ્રવાસે ઉતરશે, જ્યાં એક જુલાઈથી પાંચ મેચની ટી20 શ્રેણી શરૂ થશે. આ શ્રેણી ભારત માટે વાપસી કરવા અને આયર્લેન્ડ પ્રવાસની ભૂલોને સુધારવાની મોટી તક હશે.
