AEPS Scam Aadhaar Setting: કાર્ડ-OTP વગર ખાલી થઈ રહ્યા છે એકાઉન્ટ, આધારની સેટિંગ બદલીને AEPS સ્કેમથી બચો

Arati Parmar
4 Min Read

AEPS Scam Aadhaar Setting: ઓનલાઇન ઠગી કરનારાઓ સતત લોકોને છેતરવા માટે નવા-નવા રસ્તાઓ શોધતા રહે છે. તે જ યાદીમાં ઠગીની એક નવી રીત છે AEPS સ્કેમ. આમાં કોઈપણ વ્યક્તિનું બેંક એકાઉન્ટ તેના કાર્ડ કે કોઈ OTP ની જરૂર વગર ખાલી થઈ શકે છે. હકીકતમાં ઓનલાઇન ફ્રોડ કરનારાઓ NPCI દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવેલી ખાસ AEPS એટલે કે ‘આધાર ઈનેબલ્ડ પેમેન્ટ સર્વિસ’નો ઉપયોગ કરે છે. આ સર્વિસ હેઠળ બેંકિંગ માટે કાર્ડ કે OTP ની જરૂર પડતી નથી. માત્ર આધાર નંબર અને બાયોમેટ્રિક્સનો ઉપયોગ કરીને પૈસા એક ખાતામાંથી બીજામાં મોકલી શકાય છે.

આવામાં સ્કેમર્સને AEPS સ્કેમને અંજામ આપવા માટે માત્ર તમારા આધાર નંબર અને સોશિયલ મીડિયા પરથી એક સાફ ફોટાની જરૂર પડે છે. ત્યારબાદ તમારા ફોટાનો ઉપયોગ કરીને AI થી ડીપફેક વીડિયો બનાવવામાં આવે છે, જે આગળ ફેસ વેરિફિકેશન દ્વારા તમારું એકાઉન્ટ ખાલી કરવામાં કામ આવે છે.

- Advertisement -

આ સ્કેમથી બચવાના ઘણા રસ્તાઓ છે અને તેમાંથી સૌથી મહત્વનું છે આધારના બાયોમેટ્રિક્સને લોક રાખવું. ત્યારબાદ તમારા બાયોમેટ્રિક્સનો ઉપયોગ કરીને તમારી સાથે સ્કેમ કરવું લગભગ અશક્ય બની જાય છે. આ સેટિંગ્સ તમારા આધારના ખોટા ઉપયોગને પણ અટકાવે છે.

કેવી રીતે થાય છે AEPS સ્કેમ

આ સ્કેમ કરવા માટે NPCI ની એક સર્વિસનો ખોટો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ સર્વિસ કાર્ડ કે OTP વગર બેંકિંગ માટે ઓફર કરવામાં આવે છે. આમાં તમારા આધાર અને બાયોમેટ્રિક્સનો ઉપયોગ થાય છે. ઓનલાઇન સ્કેમર્સ દ્વારા ઠગી માટે આને જ હથિયાર બનાવવામાં આવ્યું છે.

- Advertisement -

આમાં AI દ્વારા તમારા ફોટામાંથી ડીપફેક વીડિયો બનાવવામાં આવે છે, જે ફેસ ઓથેન્ટિકેશન પાસ કરે છે. આ સિવાય આધાર નંબર જાણીને બેંક એકાઉન્ટ્સને ટાર્ગેટ કરવામાં આવે છે. આનાથી બચવા માટે જરૂરી છે કે તમે કેટલીક સેટિંગ્સને કડક કરી લો. આ બાબતે ભારતીય સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટરે (I4C) પણ તાજેતરમાં X પર પોસ્ટ કરીને માહિતી આપી છે.

- Advertisement -

AEPS સ્કેમથી બચવા માટે બે સરકારી સૂચનો

ભારતીય સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટરે X પર AEPS સ્કેમથી બચવા માટે બે સૂચનો જણાવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર:

  1. જો તમે AEPS સર્વિસનો ઉપયોગ નથી કરતા, તો બેંકમાં ફોન કરીને તમારા એકાઉન્ટ માટે આ સર્વિસ બંધ કરાવી દો. આનાથી તમારી સાથે ઠગી થવાનો સવાલ જ ખતમ થઈ જાય છે.

  2. જો તમે સર્વિસનો ઉપયોગ કરો છો, તો તમારા આધારના બાયોમેટ્રિક ડેટાને લોક કરી શકો છો. આવામાં જ્યારે પણ જરૂર હોય ત્યારે આધાર એપથી બાયોમેટ્રિક્સ ડેટાને અનલોક કરો અને કામ પૂરું થતા જ તેમને લોક કરી દો. આનાથી તમે AEPS સ્કેમથી સુરક્ષિત રહી શકો છો.

કેવી રીતે લોક કરવો આધાર બાયોમેટ્રિક ડેટા?

  • આધાર બાયોમેટ્રિક ડેટા લોક કરવા માટે ફોનમાં UIDAI ની નવી આધાર એપ ડાઉનલોડ કરી લો. ત્યારબાદ એપમાં લોગઈન કરો.

  • એપની હોમ સ્ક્રીન પર આધાર QR કોડની નીચે આપેલા Biometrics Unlocked પર ક્લિક કરો.

  • ત્યારબાદ Yes, Lock Biometrics પર ક્લિક કરો.

  • તમારી સ્ક્રીન પર Biometrics Locked નું નોટિફિકેશન પોપ-અપ થશે.

  • હવે તમે એપની હોમ સ્ક્રીન પર QR કોડની નીચે Biometrics Locked ના નામે ઓપ્શન જોઈ શકશો.

કેવી રીતે અનલોક કરવું બાયોમેટ્રિક લોક?

  • જરૂર પડ્યે જો તમારે બાયોમેટ્રિક લોકને અનલોક કરવું હોય, તો ઉપર જણાવેલ સ્ટેપ્સ ફોલો કરીને એપના હોમ પેજ પર પહોંચો.

  • ત્યારબાદ Biometrics Locked આઈકોન પર ક્લિક કરો.

  • Yes, Unlock Biometrics પર ક્લિક કરો.

  • તેના તરત જ બાદ તમારી સ્ક્રીન પર Biometrics Unlocked નું પોપ-અપ દેખાઈ જશે.

Share This Article