Space AI Satellite: નાની અમેરિકન કંપની સ્ટારક્લાઉડ (StarCloud) એ પણ ફ્રિજ જેટલો એક મોટી સેટેલાઇટ અવકાશમાં મોકલી, જેમાં NVIDIA ની શક્તિશાળી H100 ચિપ લગાવેલી હતી. આ સેટેલાઇટ સ્પેસએક્સના રૉકેટ દ્વારા નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં ગયો. એલોન મસ્કે કહ્યું હતું કે આવતા વર્ષથી તેમની કંપની સ્ટારલિંક દ્વારા અવકાશમાં એક આખું ડેટા સેન્ટર બનાવી શકે છે. મસ્કનું કહેવું છે કે ચાર-પાંચ વર્ષમાં સોલાર પેનલથી ચાલતી AI સેટેલાઇટ સૌથી સસ્તો અને ઝડપી રસ્તો હશે. પરંતુ અમેરિકા આ બાબતમાં ચીનથી પાછળ રહી ગયું છે, કારણ કે ચીને પહેલાથી જ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) વાળી પહેલી સેટેલાઇટ અવકાશમાં સફળતાપૂર્વક મોકલી દીધી હતી.
ચીને આ મોટી ઉપલબ્ધિ કેવી રીતે હાંસલ કરી?
રિપોર્ટ મુજબ, ચીન દ્વારા મોકલાયેલી સેટેલાઇટનું નામ ‘ડોંગફાંગ હુઇયાન ગાઓફેન ૦૧’ છે. આ સેટેલાઇટ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ માં લૉન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કામ અમેરિકા કરતાં પહેલાં થઈ ગયું. ચીનના સેટેલાઇટમાં જે AI મૉડલ લાગેલું છે, તેનું નામ JigonGPT છે.
જનરેટિવ AI: આ દુનિયાની પહેલી એવી સેટેલાઇટ છે જે અવકાશમાં જ તસવીરો જોઈને પોતે સમજી શકે છે અને નવી તસવીરો પણ બનાવી શકે છે. હાન યિન્હેએ કહ્યું કે, “અમે સૌથી પહેલા અવકાશમાં જનરેટિવ AI ની તાકાત સાબિત કરી છે.”
ડિજિટલ હ્યુમન પણ બનાવ્યો
આ સેટેલાઇટથી બનાવેલો એક ડિજિટલ હ્યુમન ‘વીબો’ સોશિયલ મીડિયા પર લોકો સાથે સીધી વાત કરી શકે છે. તે ખૂબ ઝડપથી જવાબ આપે છે કારણ કે ડેટા જમીન પર આવતો-જતો નથી. આનાથી સાબિત થઈ ગયું કે મોટી AI મશીનોને અવકાશમાં ચલાવી શકાય છે.
ચીનની સ્વદેશી ચિપ ટેક્નોલોજી
હાન યિન્હેએ જણાવ્યું કે અમેરિકાએ ચીનને સારી ચિપ્સ ન વેચી, તેથી અમે અમારું હાઇ-સ્પીડ GPU જાતે જ બનાવ્યું. “અમે એક સેટેલાઇટમાં ઘણા GPU જોડીને નવી સિસ્ટમ તૈયાર કરી. આ માત્ર ચિપ્સ જોડવી નથી, પણ પૂરી નવી ટેક્નોલોજી છે. અમે ગરમી અને વીજળીની સમસ્યા પણ હલ કરી. અમારું લક્ષ્ય છે અવકાશમાં મોટું સુપરકમ્પ્યુટર સેન્ટર બનાવવું.”
સેકન્ડોમાં નિર્ણય લેવાશે
હાન યિન્હેએ સમજાવ્યું કે આજે સેટેલાઇટની તસવીરો જમીન પર મોકલાય છે, પછી ત્યાં તેની પ્રોસેસ થાય છે. આમાં સમય લાગે છે. જો પૂર કે ભૂકંપની ચેતવણી આપવાની હોય તો મોડું થઈ જાય છે. અવકાશમાં જ AI હોવાથી સેકન્ડોમાં નિર્ણય થઈ જશે. આનાથી આપત્તિ પહેલાં ચેતવણી મળી શકશે.
ચીને કહ્યું કે “અમે બીજા દેશો સાથે મળીને કામ કરીશું. ઓછા ખર્ચે ઝડપી ડેટા સર્વિસ આપીશું. ટેક્નોલોજીના નિયમો પણ બધાની સાથે મળીને બનાવીશું.” હાને કહ્યું કે “આ માત્ર ટેકનિકલ રેસ નથી, આ નક્કી કરશે કે ભવિષ્યનું અવકાશ ડેટા સિસ્ટમ કોણ બનાવશે.”
૨૦૨૬માં વધુ મોટું પગલું
આવતા વર્ષે ૨૦૨૬ માં ચીન એક સેટેલાઇટમાં ઘણા GPU વાળું આખું સુપરકમ્પ્યુટિંગ પ્લેટફોર્મ અવકાશમાં મોકલશે. સાથે જ અવકાશ માટે ખાસ મજબૂત ચિપ પણ તૈયાર થઈ જશે. અવકાશમાં AI ની આ જંગ હવે વધુ ઝડપી બનવાની છે.
