Baloch Liberation Army: પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાનમાં વિદ્રોહીઓએ ફરી એકવાર ત્યાંની સરકાર અને આસિફ મુનીરની સેનાને લોહીલુહાણ કરી દીધી છે. બલૂચોના વિદ્રોહી સમૂહ બલૂચ લિબરેશન આર્મી (BLA) એ પાકિસ્તાની સેના વિરુદ્ધ આક્રમક અભિયાન ચલાવ્યું છે, જેને તેણે ઓપરેશન હેરોફ ફેઝ ૨ નામ આપ્યું છે. તેણે દાવો કર્યો છે કે તેના હુમલા બલૂચિસ્તાનના અનેક જિલ્લાઓમાં ૪૦ કલાકથી વધુ સમયથી ચાલુ છે. BLA નો દાવો છે કે પાકિસ્તાની સેના, પોલીસ અને ફ્રન્ટિયર કોરના ૨૦૦ થી વધુ જવાનો માર્યા ગયા છે, અને ઓછામાં ઓછા ૧૭ વ્યક્તિઓને પકડી લેવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ પાકિસ્તાન સરકારે દાવો કર્યો છે કે સેનાના વળતા હુમલામાં BLA ના ૧૪૫ વિદ્રોહીઓ માર્યા ગયા છે અને માત્ર ૧૭ સૈનિકોના મોત થયા છે.
દાવો ગમે તે પક્ષનો સાચો હોય પણ એક વાત સાફ છે, બલૂચિસ્તાનના લોકોનો વિદ્રોહ પાકિસ્તાન માટે એવો નાસૂર બની ગયો છે જેના માટે તે પોતે જવાબદાર છે. આ વિદ્રોહને સૌથી આગળથી લીડ કરનારા સમૂહનું નામ છે બલૂચ લિબરેશન આર્મી અથવા BLA. ચાલો આજે આપણે તે બલૂચ લિબરેશન આર્મીની વાર્તા જાણીએ. સમજીએ કે તેમનું લક્ષ્ય શું છે અને તે વધુ ઘાતક કેવી રીતે બની રહ્યું છે.
Q- બલૂચ લિબરેશન આર્મી શું છે?
બલૂચ લિબરેશન આર્મી અથવા BLA અફઘાનિસ્તાન અને ઈરાનની સરહદને અડીને આવેલા પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન પ્રાંતમાં લાંબા સમયથી સક્રિય અનેક વિદ્રોહી જૂથોમાં સૌથી મજબૂત છે. આ જૂથ બલૂચિસ્તાનને પાકિસ્તાનથી અલગ કરીને એક સ્વતંત્ર દેશ બનાવવાની માંગ કરે છે. BLA માને છે કે ૧૯૪૭ ના ભાગલા પછી બલૂચિસ્તાનને તેમની મરજી વિરુદ્ધ પાકિસ્તાનમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. તેઓ પાકિસ્તાન સરકાર અને મુખ્યત્વે પંજાબ ક્ષેત્ર પર બલૂચિસ્તાનના કુદરતી ગેસ અને ખનિજો જેવા સંસાધનોના કથિત શોષણનો આરોપ લગાવે છે. આ જૂથ ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) અને ગ્વાદર પોર્ટ જેવા પ્રોજેક્ટ્સનો સખત વિરોધ કરે છે.
Q- BLA નું લક્ષ્ય શું છે?
BLA નું સૌથી મોટું લક્ષ્ય બલૂચિસ્તાનને પાકિસ્તાનથી સ્વતંત્ર કરવાનું છે. તેમનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાનની આ સરકાર બલૂચિસ્તાનના સમૃદ્ધ ગેસ અને ખનિજ સંસાધનોનું ખોટી રીતે શોષણ કરે છે. બલૂચ લિબરેશન આર્મીનું કહેવું છે કે બલૂચિસ્તાનની કુદરતી સંપત્તિ બલૂચોની છે. તે આ સંસાધનો કાઢવા અને ત્યાંની સુરક્ષા પર પાકિસ્તાન સરકારના અંકુશને નકારે છે. બલૂચિસ્તાનનો પહાડી સરહદી વિસ્તાર બલૂચ વિદ્રોહીઓ માટે સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન અને તાલીમ સ્થળ તરીકે કામ કરે છે.
Q- BLA સમય જતાં વધુ ઘાતક કેવી રીતે બની?
એક સમયે BLA ને વિદ્રોહીઓનું નબળું જૂથ માનવામાં આવતું હતું પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં તેના હુમલાઓ વારંવાર, સંકલિત અને વધુ ઘાતક થઈ રહ્યા છે. આ જૂથે ૨૦૨૨ માં પાકિસ્તાની સેના અને નૌસેનાના ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરીને આર્મી અને ISI બંનેને ચોંકાવી દીધા હતા. ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં તેના વિદ્રોહીઓએ આખા બલૂચિસ્તાનમાં હાઈવે સહિત અનેક જગ્યાએ હુમલા કર્યા હતા. માર્ચ ૨૦૨૫ માં, તો તેમણે જાફર એક્સપ્રેસને જ હાઈજેક કરી લીધી હતી. BLA એ હવે પોતાની બ્રિગેડમાં મહિલા આત્મઘાતી હુમલાખોરોને પણ તૈનાત કરી છે. અમેરિકાએ તેને વિદેશી આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કર્યું છે.
Q- બલૂચ લિબરેશન આર્મીના નિશાન કોણ છે?
BLA અવારનવાર બલૂચિસ્તાનમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સુરક્ષા દળોને નિશાન બનાવે છે. તેણે દક્ષિણના બંદર શહેર કરાચીમાં પણ હુમલા કર્યા છે. આ વિદ્રોહીઓએ પાકિસ્તાની સેના અને ચીનના હિતો, ખાસ કરીને અરબ સાગર પર ગ્વાદરના વ્યૂહાત્મક બંદરને નિશાન બનાવ્યું છે. તેણે ચીન પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તે બલૂચિસ્તાનના શોષણમાં પાકિસ્તાન સરકારની મદદ કરે છે. BLA પર ચીની નાગરિકોની હત્યાનો આરોપ છે અને તેણે કરાચીમાં ચીની વાણિજ્ય દૂતાવાસ પર પણ હુમલો કર્યો છે.
Q- બલૂચિસ્તાન કેમ મહત્વનું છે?
બલૂચિસ્તાન ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) માં રોકાયેલા ચીનના ૬૫ અબજ ડોલરના રોકાણનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. બલૂચિસ્તાન મુખ્ય ખાણકામ પ્રોજેક્ટ્સનું ઘર છે, જેમાં રેકો ડિકનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે વિશ્વની સૌથી મોટી સોના અને તાંબાની ખાણોમાંની એક માનવામાં આવે છે. ચીન અહીં ખાણો ચલાવે છે, પરંતુ બલૂચોની આઝાદીના દાયકાઓ જૂના વિદ્રોહે આ પ્રાંતને અસ્થિર રાખ્યો છે. પાકિસ્તાન ગમે તેમ કરીને અહીંના સંસાધનો નીચોવવા માંગે છે, પરંતુ આ બગાવતે તેની યોજનાઓ સામે સુરક્ષા ચિંતાઓ ઊભી કરી છે.
