Greenland Nuclear Secret: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સતત ગ્રીનલેન્ડ પર કબજો કરવાની ધમકી આપી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડને અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જરૂરી ગણાવ્યું છે. શુક્રવારે તેલ કંપનીઓના અધિકારીઓ સાથેની બેઠકમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે આપણે ગ્રીનલેન્ડમાં કંઈક કરવા જઈ રહ્યા છીએ, નહીંતર રશિયા અને ચીન ત્યાં પોતાનો કબજો જમાવી લેશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે અમેરિકી સેના સાત દાયકાથી વધુ સમયથી ગ્રીનલેન્ડમાં હાજર છે. એક સમયે તો આ ટાપુ પર ચાર સૈન્ય મથકો હતા, જેમાં લડાકુ વિમાન, વ્યૂહાત્મક બોમ્બર, મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને પરમાણુ બોમ્બ પણ હતા. આ એ સમય હતો જ્યારે અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડમાં ગુપ્ત રીતે ન્યૂક્લિયર ઓપરેશન ચલાવી રહ્યું હતું.
ડેનમાર્કે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી જ એવી નીતિ અપનાવી હતી કે તે શાંતિના સમયે પોતાની જમીન પર પરમાણુ હથિયાર રાખવાની મંજૂરી આપશે નહીં. જોકે, પડદા પાછળ ડેનમાર્કે ચૂપચાપ અમેરિકાને ગ્રીનલેન્ડમાં પોતાના પરમાણુ હથિયાર રાખવાની મંજૂરી આપી દીધી હતી. આ જ ગાળામાં જ્યારે શીત યુદ્ધ ચરમસીમા પર હતું, ત્યારે અમેરિકાની વાયુસેનાનું B-52G સ્ટ્રેટોફોર્ટ્રેસ બોમ્બર ગ્રીનલેન્ડના ઉત્તર-પશ્ચિમ ખૂણામાં દરિયાઈ બરફ પર ક્રેશ થયું હતું. સૌથી ખતરનાક વાત તો એ હતી કે આ બોમ્બર વિમાનમાં ચાર પરમાણુ બોમ્બ રાખવામાં આવ્યા હતા.
આજે પણ ગુમ છે ન્યૂક્લિયર વોરહેડ
આ ક્રેશના કારણે ગ્રીનલેન્ડમાં રેડિયોએક્ટિવ લીક થયું અને મોટા પાયે સર્ચ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવ્યું. જોકે, ઘણા નિષ્ણાતોનો દાવો છે કે આ અકસ્માતનો એક ન્યૂક્લિયર વોરહેડ હજુ પણ ગ્રીનલેન્ડની બરફીલી ચાદરો પાછળ ક્યાંક હાજર છે. પરંતુ અમેરિકી ન્યૂક્લિયર હથિયાર ગ્રીનલેન્ડ સુધી પહોંચ્યા કેવી રીતે, તેની વાર્તા ખૂબ જ રસપ્રદ છે.
આર્કટિકમાં આવેલું ગ્રીનલેન્ડ અમેરિકી સેના માટે રણનીતિક રીતે ખૂબ મહત્વનું છે. અમેરિકાએ અનેકવાર તેને હાંસલ કરવાના પ્રયાસ કર્યા છે. ૧૯૫૧ માં અમેરિકા અને ડેનમાર્ક વચ્ચે સમજૂતી થઈ, જેનાથી વોશિંગ્ટનને ગ્રીનલેન્ડના વિસ્તાર અને એરસ્પેસ સુધી સંપૂર્ણ પહોંચ મળી ગઈ. ત્યારબાદ ૧૯૫૫ માં અમેરિકી વિદેશ વિભાગના એક અધિકારીએ કહ્યું કે અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડમાં જે કરવા માંગે છે તે કરી શકે છે.
અમેરિકાએ ગ્રીનલેન્ડમાં રાખ્યા પરમાણુ હથિયાર
આ પહેલા અમેરિકાએ ૧૯૫૩ માં ગ્રીનલેન્ડના ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં ‘થુલે મિલિટરી બેઝ’ (Thule Air Base) નું નિર્માણ શરૂ કર્યું. ૧૯૫૭ માં ગ્રીનલેન્ડ (ડેનમાર્ક) એ ચૂપકેથી અમેરિકાને થુલે એરબેઝ પર પરમાણુ હથિયાર રાખવાની મંજૂરી આપી દીધી. આ ગુપ્ત સમજૂતી પરમાણુ હથિયારો પર ડેનમાર્કની સત્તાવાર સ્થિતિનું ઉલ્લંઘન હતું. ૧૯૫૮ માં અમેરિકાની સ્ટ્રેટેજિક એર કમાન્ડે ત્યાં પરમાણુ બોમ્બની તૈનાતી કરી.
૧૯૫૮ થી ૧૯૬૫ દરમિયાન અમેરિકાએ થુલેમાં ૪૮ પરમાણુ હથિયાર રાખ્યા હતા. પરંતુ તેનાથી પણ વધુ ખતરનાક વાત અમેરિકી પરમાણુ હથિયારોથી સજ્જ ઉડાનો હતી. ૧૯૫૦ થી ૧૯૬૦ ના દાયકા દરમિયાન અમેરિકી બોમ્બર વિમાનો પરમાણુ બોમ્બ સાથે સતત ઉડાન ભરી રહ્યા હતા. તેનું એક કારણ સોવિયત સંઘના અચાનક હુમલાનો ડર હતો.
ચાર પરમાણુ બોમ્બ સાથે ક્રેશ થયું વિમાન
આવી જ એક ઉડાન દરમિયાન ૨૧ જાન્યુઆરી ૧૯૬૮ ના રોજ અમેરિકી સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સનું એક B-52G સ્ટ્રેટોફોર્ટ્રેસ બોમ્બર ગ્રીનલેન્ડના ઉત્તર-પશ્ચિમ ખૂણામાં ક્રેશ થયું હતું. ચાર પરમાણુ બોમ્બથી સજ્જ આ બોમ્બર માનવીય ભૂલને કારણે ક્રેશ થયું હતું. વિમાનના હીટિંગ વેન્ટમાં આગ લાગી હતી. ક્રૂ મેમ્બરોએ આગ બુઝાવવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ નિષ્ફળ રહ્યા. કોકપિટ ધુમાડાથી ભરાઈ ગયું અને ઈમરજન્સી લેન્ડિંગનો સમય નહોતો, તેથી ક્રૂએ ઈજેક્ટ કરવાનો નિર્ણય લીધો. સાતમાંથી છ ક્રૂ પેરાશૂટથી બહાર નીકળી ગયા પરંતુ એકનું મોત થયું.
ક્રેશને કારણે હથિયારો તૂટી ગયા અને રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થો બહાર નીકળી ગયા. જોકે, કોઈ ન્યૂક્લિયર ધડાકો થયો નહીં, પરંતુ રેડિયોએક્ટિવ પ્લુટોનિયમ ઘણા માઈલ સુધી બરફના મેદાનોમાં ફેલાઈ ગયું. આ ઘટના પછી અમેરિકાએ ગ્રીનલેન્ડ ઉપર ન્યૂક્લિયર ઉડાનો બંધ કરી દીધી. એવું કહેવાય છે કે એક પરમાણુ હથિયાર ક્યારેય શોધી શકાયું નથી.
