Israel Jewish Burial Tradition: તાજેતરમાં ઇઝરાયેલી સેના લેબનોનમાં તેના એ પાયલોટનો મૃતદેહ અથવા અવશેષો શોધી રહી હતી, જે 40 વર્ષ પહેલાં ત્યાં ગુમ થઈ ગયો હતો. તેવી જ રીતે ઇઝરાયેલે હમાસને કડકાઈથી કહ્યું હતું કે તેને બંધક બનાવેલા તેના દરેક નાગરિકનો મૃતદેહ જોઈએ છે, ભલે તેને ગમે ત્યાં દફનાવવામાં આવ્યો હોય. હમાસે 7 ઓક્ટોબર 2023ના રોજ લગભગ 251 ઇઝરાયેલીઓને બંધક બનાવ્યા હતા, જેમાં ઘણા મૃત્યુ પામ્યા હતા. માર્ચ 2026 સુધીમાં ઇઝરાયેલે તમામ મૃત બંધકોના મૃતદેહ મેળવી લીધા છે. છેલ્લો મૃતદેહ માસ્ટર સાર્જન્ટ રાન ગ્વિલીનો હતો.
તેને જાન્યુઆરી 2026 માં ગાઝાના એક કબ્રસ્તાનમાંથી મળી આવ્યો હતો. આખરે કેમ ઇઝરાયેલ તેના દરેક યહૂદી નાગરિકનો મૃતદેહ કોઈપણ સંજોગોમાં શોધે છે અને શોધી કાઢે છે? ભલે તેની શોધમાં તેને વર્ષોના વર્ષો લાગી જાય. 2025ના યુદ્ધવિરામમાં હમાસે 20 જીવિત અને 27-28 મૃત બંધકોના મૃતદેહ પરત કર્યા હતા, જ્યારે કેટલાક ઇઝરાયેલી સેનાએ પોતે મેળવ્યા હતા. કુલ મળીને હવે તમામ મૃતદેહો ઇઝરાયેલ પાસે છે.
હવે ઇઝરાયેલના એ પાયલોટની વાત કરીએ, જે 1986માં એરફોર્સ ઓપરેશન માટે લેબનોન તરફ ઉડ્યો હતો અને પછી ત્યાંથી પાછો ફરી શક્યો નહીં. તેનું વિમાન ત્યાં પડ્યું. ઇઝરાયેલ અત્યારે પણ તેની શોધ કરી રહ્યું છે.
કોણ છે તે પાયલોટ?
તે પાયલોટનું નામ રોન અરદ છે. તે ઇઝરાયેલી એરફોર્સનો પાયલોટ હતો, જેનું ફાઈટર જેટ 1986 માં લેબનોનમાં પડી ગયું હતું. ત્યારબાદ તેને અમાલ મિલિશિયાએ બંધક બનાવ્યો હતો. બાદમાં તેને હિઝબુલ્લાહ પાસે પહોંચાડી દેવામાં આવ્યો. 1980ના દાયકાના અંત પછી તેના જીવિત હોવાના કોઈ સમાચાર આવ્યા નથી. ઇઝરાયેલ સતત તેની શોધમાં લાગેલું રહ્યું. 2004ની તપાસમાં માનવામાં આવ્યું કે 90ના દાયકાના મધ્યમાં તેનું મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું છે, તેઓ અત્યાર સુધી તેના મૃત શરીરના અવશેષો લેબનોનમાં શોધી રહ્યા છે.
આ માટે અત્યારે કર્યું ખતરનાક ઓપરેશન
માત્ર આ કામ માટે આ મહિનાની શરૂઆતમાં ઇઝરાયેલે પૂર્વી લેબનોનમાં એક ખતરનાક સ્પેશિયલ ફોર્સ ઓપરેશન કર્યું, ત્યાં કબ્રસ્તાનમાં કબર ખોદીને તેના મૃતદેહના અવશેષો શોધવાનો પ્રયાસ કર્યો. તે મળી શક્યા નથી. આ જગ્યાએ ઓપરેશનમાં 41 લેબનોનીઓના મૃત્યુ થયા અને ડઝનબંધ લોકો ઘાયલ થયા. ઇઝરાયેલનું કહેવું છે કે તે પોતાના પ્રયત્નો ચાલુ રાખશે, કારણ કે ગુમ થયેલા સૈનિકને ઘરે લાવવો એ તેની પ્રતિબદ્ધતા છે.
દરેક મૃત યહૂદીના અંતિમ સંસ્કાર જરૂરી છે
તમને જણાવી દઈએ કે ઇઝરાયેલના યહૂદી મૂલ્યોમાં એ જરૂરી છે કે મૃતકના મૃતદેહ અથવા તેના અવશેષો મૃત્યુ પછી પણ કોઈપણ સંજોગોમાં શોધવામાં આવે. પછી અનિવાર્યપણે તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવે. કારણ કે ઇઝરાયેલના યહૂદીઓ તેને સૌથી જરૂરી માને છે, તેમનો વિશ્વાસ છે કે તેના વગર આત્માને શાંતિ મળતી નથી. ઇઝરાયેલ પહેલા પણ દાયકાઓ પછી પોતાના સૈનિકોના અવશેષો અને હાડકાં પરત લાવ્યું છે.
આ રાષ્ટ્રીય ફરજ છે
ઇઝરાયેલ માટે દરેક બંધકની જીવિત કે મૃત વાપસી રાષ્ટ્રીય ફરજ છે, જે સામૂહિક ચેતનાને પુનઃસ્થાપિત કરે છે. મૃતદેહોની ન્યાયી ઓળખ, યોગ્ય દફનવિધિ અને પરિવારોને સોંપવું એ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ ધરાવે છે.
24 કલાકની અંદર મૃતદેહ દફનાવવાની પરંપરા
યહૂદી ધર્મમાં મૃત શરીરની પૂર્ણ કબરને ઘણું મહત્વ આપવામાં આવે છે અને તે તેમના યહૂદી કાયદા ‘હલાકા’નો મુખ્ય ભાગ છે. યહૂદી પરંપરા મુજબ, શરીરને જેટલી જલ્દી બને તેટલી જલ્દી દફનાવવું જોઈએ. સામાન્ય રીતે 24 કલાકની અંદર, કારણ કે શરીરમાં ઈશ્વરીય આત્મા રહે છે અને દફન ન થવાથી આત્માને કષ્ટ થાય છે. શરીરને પૂર્ણ રૂપે તમામ અંગો સહિત દફનાવવું જરૂરી માનવામાં આવે છે.
જો શરીરનો કોઈ ભાગ અલગ થઈ જાય અથવા લાંબા સમય પછી મળે, તો પણ તેને દફનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. યહૂદીઓમાં મૃતદેહને કોઈપણ હાલતમાં બાળતા નથી. પરંપરાગત યહૂદી ધર્મમાં શરીરને બાળવું વર્જિત છે, કારણ કે માનવામાં આવે છે કે શરીર ઈશ્વરની અમાનત છે.
મૃત્યુ પછી કેવી રીતે થાય છે સંસ્કાર?
યહૂદી પરંપરામાં શરીરને “પવિત્ર” માનવામાં આવે છે, તેથી મૃત્યુ પછી તેનું ખૂબ સન્માન કરવામાં આવે છે. તેને સામાન્ય રીતે 24 કલાકની અંદર દફનાવવામાં આવે છે. તે પહેલાં મૃત શરીરને ગરમ પાણીથી ધોવામાં આવે છે, પ્રાર્થનાઓ કરવામાં આવે છે. અમીર હોય કે ગરીબ, બધાને એક સરખા સાદા સફેદ સુતરાઉ કે લિનનના કફનમાં લપેટવામાં આવે છે.
શબપેટી સંપૂર્ણ માટીની હોય છે
જો શબપેટી (Coffin) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, તો તે સંપૂર્ણ માટીની હોવી જોઈએ, તે કોઈપણ સંજોગોમાં લાકડાની ન હોવી જોઈએ. તેમાં ધાતુની ખીલીઓ પણ ન હોવી જોઈએ, જેથી શરીર અને શબપેટી બંને કુદરતી રીતે માટીમાં મળી શકે.
દફનાવ્યા પછી પરિવાર ‘શિવા’ (Shiva) મનાવે છે, જે સાત દિવસનો સઘન શોકનો સમયગાળો હોય છે. આ દરમિયાન પરિવારના લોકો ઘરે જ રહે છે અને જમીનથી ઓછી ઊંચાઈ ધરાવતી ખુરશીઓ પર બેસે છે. અરીસાઓને ઢાંકી દેવામાં આવે છે જેથી ધ્યાન બાહ્ય સુંદરતાને બદલે આંતરિક ચિંતન પર રહે.
