Spain Housing Crisis Strike: યુરોપની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા સ્પેન અત્યારે ઘેરા આવાસ સંકટ, આસમાને પહોંચેલા ભાડા અને મોંઘવારી સામે મોટા જનઆંદોલનનો સામનો કરી રહ્યું છે. 11 નવેમ્બરે દેશભરમાં લાખો કર્મચારીઓએ સામાન્ય હડતાળમાં ભાગ લીધો. છેલ્લા 14 વર્ષમાં સ્પેનમાં આ પ્રથમ દેશવ્યાપી સામાન્ય હડતાળ હતી. આંદોલનની અસર વેપાર, જાહેર પરિવહન અને અન્ય જરૂરી સેવાઓ પર પણ પડી.
રાજધાની મેડ્રિડ અને બાર્સેલોના સહિત અનેક મોટા શહેરોમાં હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા. દેખાવકારોની માગ છે કે સરકાર આવાસની વધતી કિંમતો અને બેફામ ભાડા પર નિયંત્રણ લાવે, સામાન્ય લોકો માટે સસ્તાં મકાનોની વ્યવસ્થા કરે અને મકાનમાલિકોની મનમાની પર રોક લગાવે.
જોકે આંદોલનની શરૂઆત શાંતિપૂર્ણ રીતે થઈ હતી, પરંતુ સાંજ થતાં બાર્સેલોનામાં પરિસ્થિતિ બગડી ગઈ. કેટલાક દેખાવકારોએ દુકાનોના કાચ તોડી નાખ્યા, કચરાપેટીઓ અને ફર્નિચરમાં આગ લગાવી તેમજ પોલીસ પર આતશબાજી કરી. પોલીસે ભીડને વિખેરવા માટે અશ્રુવાયુ અને અન્ય બળપ્રયોગ કર્યો.
14 વર્ષ બાદ પ્રથમ વખત દેશવ્યાપી સામાન્ય હડતાળ
સ્પેનમાં આ સામાન્ય હડતાળનું સૂત્ર હતું – ‘વેતન, આવાસ અને કિંમતો’ (સેલરીઝ, હાઉસિંગ, પ્રાઇસિસ). દેશનાં બે સૌથી મોટા શ્રમિક સંગઠનો જનરલ યુનિયન ઑફ વર્કર્સ (UGT) અને વર્કર્સ કમિશન્સ (CCOO)એ આ હડતાળને સમર્થન આપ્યું. તેમની સાથે ભાડૂત સંગઠનો અને આવાસ અધિકારો માટે કામ કરતા જૂથોએ પણ આંદોલનમાં ભાગ લીધો. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, આશરે 40 લાખ કર્મચારીઓએ આ હડતાળમાં ભાગ લીધો. આ દેશના કુલ કાર્યબળનો લગભગ પાંચમો ભાગ છે.
હડતાળની અસર ઔદ્યોગિક વિસ્તારો, બંદરો, પરિવહન અને વેપારી સંસ્થાઓમાં જોવા મળી. કેટલાક ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ભાગીદારી 90 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ. ફોક્સવેગન અને સીટ (SEAT)ની ફેક્ટરીઓમાં કામકાજ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયું હોવાના અહેવાલો મળ્યા. વીજળીની માગમાં પણ 15.5 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો.
બાર્સેલોનામાં દુકાનોમાં તોડફોડ અને આગચંપી
બાર્સેલોનામાં આખો દિવસ દેખાવો અને રેલીઓ બાદ સાંજે પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ બની ગઈ. શહેરના મુખ્ય વેપારી વિસ્તાર પાસેઇગ દે ગ્રાસિયા (પાસેઓ દે ગ્રાસિયા)માં કેટલાક દેખાવકારોએ મોટી બ્રાન્ડની દુકાનોને નિશાન બનાવી. દેખાવકારોએ દુકાનોના કાચ તોડી નાખ્યા અને અનેક સ્થળોએ આગ લગાવી. એક એપલ સ્ટોરના પ્રવેશદ્વારને પણ નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું. દુકાનની બહાર કચરાપેટીઓ અને ફર્નિચરમાં આગ લગાવવામાં આવી. જ્યારે હુલ્લડ નિયંત્રણ પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ત્યારે કેટલાક દેખાવકારોએ પોલીસ તરફ આતશબાજી કરી. ત્યારબાદ પોલીસ અને દેખાવકારો વચ્ચે અથડામણ થઈ.
એસોસિએટેડ પ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, કેટલાક દેખાવકારોએ ધાતુના બેરિકેડનો ઉપયોગ કરીને એપલ સ્ટોરમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો. બાર્સેલોનામાં સંભવિત હિંસાને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક દુકાનદારોએ અગાઉથી જ પોતાની દુકાનો બંધ કરી દીધી હતી અને સુરક્ષા માટે બારીઓ તથા પ્રવેશદ્વારોને ઢાંકી દીધાં હતાં.
મેડ્રિડમાં પણ પોલીસ અને દેખાવકારો વચ્ચે અથડામણ
રાજધાની મેડ્રિડમાં પણ સામાન્ય હડતાળની વ્યાપક અસર જોવા મળી. શહેરના મુખ્ય ખરીદી માર્ગ ગ્રાન વિયા (ગ્રાન વિયા) પર દેખાવકારોએ રસ્તો રોકી દીધો. દેખાવકારોના દબાણ અને સુરક્ષાની ચિંતાઓને કારણે પ્રાઇમાર્ક (પ્રાઇમાર્ક), એચએન્ડએમ (H&M) અને પુલ એન્ડ બેર (પુલ એન્ડ બેર) જેવી મોટી બ્રાન્ડનાં સ્ટોર બંધ કરી દેવામાં આવ્યા.
દેખાવકારો હાથમાં ઘરની ચાવીઓ લઈને સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા હતા. સામાન્ય લોકોની આવાસ સંબંધિત મુશ્કેલીઓને ઉજાગર કરવા માટે તેઓ ચાવીઓ વગાડી રહ્યા હતા. કેટલાક દેખાવકારોએ મેંગો સ્ટોર બંધ કરાવવાની માગ સાથે સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. મેડ્રિડના પ્લાઝા દે એસ્પાના વિસ્તારમાં પોલીસ અને દેખાવકારો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, પોલીસે દેખાવકારોને વિખેરવા માટે ફોમ બુલેટ, અશ્રુવાયુ અને પેપર સ્પ્રેનો ઉપયોગ કર્યો. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, રાત્રે નવ વાગ્યા સુધી GMT દેશભરમાં ઓછામાં ઓછા 73 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. હડતાળ સંબંધિત 1,044થી વધુ ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. તેમાં કચેરીઓ અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની નાકાબંધી તેમજ કચરાપેટીઓમાં આગ લગાવવા જેવી ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે.
વરસાદ છતાં હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા
મેડ્રિડમાં ભારે વરસાદ છતાં દેખાવકારોનો ઉત્સાહ ઓછો થયો નહોતો. સાંજના સમયે શહેરનો પાસેઓ ડેલ પ્રાદો વિસ્તાર દેખાવકારો અને છત્રીઓથી ભરાઈ ગયો હતો. સ્પેનિશ અધિકારીઓના અંદાજ મુજબ, મેડ્રિડમાં આશરે 1.20 લાખ લોકોએ દેખાવમાં ભાગ લીધો. દેખાવકારો ઘરના આકારવાળાં પોસ્ટર લઈને ચાલી રહ્યા હતા અને ‘અમારી પાસે ઘર નથી’ જેવાં સૂત્રો પોકારી રહ્યા હતા.
બાર્સેલોનામાં પણ દેખાવની મોટી અસર જોવા મળી. શહેર વહીવટીતંત્ર મુજબ, આશરે 55 હજાર લોકો રેલીમાં જોડાયા હતા. તેમણે ‘જીવો, માત્ર જીવતા ન રહો’ (લાઇવ. નોટ જસ્ટ સર્વાઇવ)ના બેનર પાછળ કૂચ કરી હતી. જોકે, આવાસ અધિકારો માટે કામ કરતા સંગઠનોએ બાર્સેલોનામાં દેખાવકારોની સંખ્યા ચાર લાખથી વધુ જણાવી હતી. આ રીતે દેખાવમાં જોડાયેલા લોકોની સંખ્યાને લઈને વહીવટીતંત્ર અને આંદોલનકારી સંગઠનોના દાવાઓમાં મોટો તફાવત રહ્યો.
યુવાનો માટે ઘર ખરીદવું અને ભાડું ચૂકવવું મુશ્કેલ
આ આંદોલન પાછળ સ્પેનનું ઘેરું આવાસ સંકટ સૌથી મોટું કારણ છે. દેશમાં મકાનોની ભારે અછત છે. રોઇટર્સના જણાવ્યા મુજબ, સ્પેનની કેન્દ્રીય બેંકનો અંદાજ છે કે દેશમાં આશરે 7.5 લાખ મકાનોની અછત છે. વર્ષ 2028 સુધીમાં આ આંકડો વધીને 10 લાખથી વધુ થઈ શકે છે. મકાનોની અછતને કારણે ભાડાનાં મકાનોની માગ વધી છે અને ભાડાં સતત મોંઘાં થઈ રહ્યાં છે. સ્પેનની યુથ કાઉન્સિલના આંકડા મુજબ, દેશમાં સરેરાશ માસિક ભાડું 1,176 યુરો (આશરે 1,315 ડૉલર) છે. આ કોઈ યુવાન વ્યક્તિની સરેરાશ માસિક આવકના લગભગ 98.7 ટકા જેટલું છે.
તેનો અર્થ એ છે કે ઘણા યુવાનો પોતાની લગભગ આખી કમાણી મકાનના ભાડામાં ખર્ચવા મજબૂર છે. આવી સ્થિતિમાં તેમના માટે ખોરાક, પરિવહન, આરોગ્ય અને અન્ય જરૂરિયાતો પાછળ ખર્ચ કરવો પણ મુશ્કેલ બની રહ્યો છે. મેડ્રિડમાં દેખાવમાં જોડાયેલા 36 વર્ષીય જીસસ ગોન્ઝાલેઝે જણાવ્યું કે તેઓ હોસ્પિટલના આઇટી વિભાગમાં કામ કરે છે, પરંતુ આટલી ઉંમર હોવા છતાં એકલા રહેવા માટે ઘર ખરીદી શકતા નથી.
તેમનું કહેવું હતું કે ભાડાં અને મકાનોની કિંમતો સતત વધી રહી છે અને સામાન્ય યુવાનો માટે સ્વતંત્ર રીતે રહેવું લગભગ અશક્ય બની રહ્યું છે. 25 વર્ષીય થિયેટર ટેકનિશિયન પાઉલા ડિયાઝે પણ પોતાની મુશ્કેલી જણાવી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ અત્યારે પોતાનાં માતા-પિતા સાથે રહે છે, કારણ કે નોકરી કરવા છતાં પોતાની કમાણીમાંથી ઘરનું ભાડું ચૂકવવું શક્ય નથી.
87 વર્ષીય મહિલાની હકાલપટ્ટીએ આંદોલનને નવી ધાર આપી
સ્પેનમાં આવાસ સંકટ સામેનું આંદોલન છેલ્લા ઘણા અઠવાડિયાંથી ચાલી રહ્યું છે. આ આંદોલનને વ્યાપક સમર્થન મળવાનું એક મોટું કારણ 87 વર્ષીય મારિકાર્મેન અબાસ્કાલ (Maricarmen Abascal) સાથે બનેલી ઘટના પણ છે. અહેવાલ મુજબ, 23 સપ્ટેમ્બરે મેડ્રિડમાં મારિકાર્મેન અબાસ્કાલને સ્ટ્રેચર પર તેમના એ એપાર્ટમેન્ટમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યાં હતાં, જ્યાં તેઓ 70 વર્ષથી વધુ સમયથી રહેતાં હતાં. ભાડામાં ભારે વધારાને કારણે તેઓ મકાનનું ભાડું ચૂકવવામાં અસમર્થ બન્યાં હતાં અને તેમને ઘરમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યાં હતાં.
જે કંપનીની માલિકીનું એ ફ્લેટ હતું, તેણે પાછળથી ઓછા ભાડે તેમને ફરી રહેવા દેવાની દરખાસ્ત કરી હતી. પરંતુ ત્યાં સુધીમાં અબાસ્કાલ હોસ્પિટલમાં દાખલ થઈ ચૂક્યાં હતાં અને કરાર પર હસ્તાક્ષર કરી શક્યાં નહોતાં. ત્યારબાદ તેમનું મૃત્યુ થયું હતું. મેડ્રિડ ટેનન્ટ્સ યુનિયને તેમના મૃત્યુ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે આ ઘટના દેશના ઇતિહાસમાં એક નિર્ણાયક વળાંક સાબિત થઈ છે. આ ઘટનાએ આવાસ અધિકારો અને ભાડૂતોની સુરક્ષાને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાને વધુ વેગ આપ્યો.

