Khan Sir Patna Case: પટનાના ચર્ચિત શિક્ષક ફૈઝલ ખાન ઉર્ફે ખાન સર આ સમયે ખૂબ જ ગંભીર કાનૂની સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. પટનામાં ખાન ગ્લોબલ સ્ટડીઝ ઇન્સ્ટિટ્યૂટની બહાર થયેલી ફાયરિંગ અને હિંસાના મામલામાં તેમની સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. પોલીસે આ મામલે ઘણા કડક પગલાં લીધા છે અને ખાન સર પર ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) અને આર્મ્સ એક્ટ હેઠળ અનેક ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. આ સમગ્ર વિવાદે માત્ર શિક્ષણ જગતને જ ચોંકાવ્યું નથી, પરંતુ ખાન સરની મુશ્કેલીઓ પણ ઘણી વધારી દીધી છે, કારણ કે તેમના પર લાગેલી કલમો ખૂબ જ ગંભીર શ્રેણીની છે.
શું સરન્ડર કરશે ખાન સર?
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે પટના પોલીસ હાલ ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક પગલાં લઈ રહી છે. પોલીસ સૂત્રોનું કહેવું છે કે વહીવટીતંત્ર ઉતાવળમાં ધરપકડ કરવાના મૂડમાં નથી અને તે ખાન સરના આત્મસમર્પણ કરવાની રાહ જોઈ રહ્યું છે. કાયદો અને વ્યવસ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને પોલીસ સોમવાર સુધી સ્થિતિ પર સંપૂર્ણ નજર રાખશે. બજારમાં એવી જોરદાર ચર્ચા છે કે ખાન સર સોમવારે પટના સિવિલ કોર્ટમાં સરન્ડર કરી શકે છે, જેથી કાનૂની પ્રક્રિયાને આગળ વધારી શકાય.
જામીન માટે કાનૂની ટીમની તૈયારી
બીજી તરફ ખાન સરની કાનૂની ટીમ પણ તેમને આ મોટી આફતમાંથી બચાવવા માટે પૂરી તાકાત સાથે જોડાઈ ગઈ છે. તેમની કાનૂની ટીમને પૂરો વિશ્વાસ છે કે તેઓ અદાલત સામે પોતાનો પક્ષ મજબૂતીથી રાખશે અને તેમને આગોતરા જામીન (એન્ટિસિપેટરી બેલ) ના રૂપમાં મોટી રાહત મળી જશે. જોકે, મામલો હાઈ-પ્રોફાઈલ હોવાને અને તેમાં ગોળીબાર સામેલ હોવાને કારણે કોર્ટમાંથી રાહત મેળવવી એટલી સરળ પણ નહીં હોય. રોશન આનંદ નામના અન્ય એક આરોપીને આ મામલે પોલીસ પહેલા જ જેલ મોકલી ચૂકી છે.
ખાન સર પર લાગેલી કલમો કેટલી ગંભીર?
ખાન સર પર પટના પોલીસે જે સૌથી ખતરનાક કાનૂની ગાળિયો કસ્યો છે, તે છે બીએનએસની કલમ ૧૦૯. આ કલમ સીધી રીતે હત્યાના પ્રયાસ (Attempt to Murder) સાથે સંબંધિત છે. કાયદા મુજબ આ કલમ ત્યારે લગાવવામાં આવે છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જાણીજોઈને બીજાની જાન લેવાની કોશિશ કરે છે, પરંતુ તે તેમાં સફળ થઈ શકતો નથી. આ ગંભીર ગુનામાં દોષિત સાબિત થવા પર આરોપીને પૂરા ૧૦ વર્ષ સુધીની જેલ અને ભારે દંડની સજા થઈ શકે છે.
આર્મ્સ એક્ટનો લાગ્યો કડક ગાળિયો
ગોળીબારની આ ઘટનાને કારણે ખાન સર પર આર્મ્સ એક્ટની ઘણી કલમોને પણ જોડવામાં આવી છે. પોલીસે મામલામાં આર્મ્સ એક્ટની કલમ ૨૫(૯), ૨૭ અને ૩૫ હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. આર્મ્સ એક્ટની કલમ ૨૫ હેઠળ સાર્વજનિક સ્થળે હથિયારના ગેરકાયદેસર પ્રદર્શન અથવા ઉપયોગ પર મહત્તમ ૨ વર્ષની સજાની જોગવાઈ છે. જ્યારે કલમ ૨૭ હેઠળ ખતરનાક હથિયારનો ઉપયોગ કરવા પર ઓછામાં ઓછી ૩ વર્ષની કેદ થઈ શકે છે.
સંયુક્ત જવાબદારીનો કાનૂની પેચ
આ મામલાનું એક અન્ય ગૂંચવણભર્યું પાસું આર્મ્સ એક્ટની કલમ ૩૫ છે, જે સંયુક્ત જવાબદારી (Joint Liability) સાથે જોડાયેલી છે. તેનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ પરિસરમાં હિંસા કે ફાયરિંગ થાય છે, તો ત્યાંના સંચાલક કે મુખ્ય વ્યક્તિને પણ તે ગુના માટે સમાન જવાબદાર ગણી શકાય છે. આ જ કારણસર કોચિંગ સંસ્થાનના વડા હોવાને નાતે ખાન સર પર આ કલમ લગાવવામાં આવી છે, જે તેમની મુશ્કેલીઓને બમણી કરી દે છે.
બિન-જામીનપાત્ર કલમોને કારણે વધી આફત
આ મામલામાં ખાન સરની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે તેમના પર લાગેલી મોટાભાગની કલમો સંપૂર્ણપણે બિન-જામીનપાત્ર (Non-Bailable) છે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે જો પોલીસ તેમની ધરપકડ કરી લે છે, તો પોલીસ સ્ટેશનથી તેમને જામીન નહીં મળે. તેમણે ફરજિયાતપણે કોર્ટ સામે હાજર થવું પડશે અને જેલ જવું પડશે. હત્યાનો પ્રયાસ અને કોચિંગ પરિસરની અંદર ખુલ્લેઆમ હથિયારોનો ઉપયોગ થવાને કારણે મામલાની સંવેદનશીલતા ઘણી વધી ગઈ છે.
