Great Nicobar Project: ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ પર સરકારે પગલાં વધુ આગળ વધાર્યા છે. બુધવાર (૧૦ જૂન, ૨૦૨૬) થી સ્થાનાંતરણ અને પુનર્વાસ વસ્તી ગણતરીનું કામ શરૂ થઈ ચૂક્યું છે. અંદામાન અને નિકોબાર પ્રશાસને આ સંબંધમાં મંગળવારે નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે.
સ્થાનાંતરણ અને પુનર્વાસ વસ્તી ગણતરીનું કામ શરૂ થવાનો અર્થ એ છે કે ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુ પર કેન્દ્ર સરકારના ૯૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના મેગા-ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ માટે જગ્યા બનાવવાનું કામ ઝડપી બનવાનું છે. ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ હેઠળ કન્ટેનર પોર્ટ, ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ અને ગ્રીનફિલ્ડ ટૂરિસ્ટ ટાઉનશિપનું નિર્માણ થવાનું છે.
કમલ બસ્તીથી પુનર્વાસ વસ્તી ગણતરી શરૂ
ધ હિન્દુના એક રિપોર્ટ અનુસાર કેમ્પબેલ બેના આસિસ્ટન્ટ કમિશનરની ઓફિસમાંથી મંગળવારે (૯ જૂન, ૨૦૨૬) એક જાહેર સૂચના બહાર પડી, જેમાં પુનર્વાસ અને સ્થાનાંતરણ પ્રક્રિયા માટે બુધવાર (૧૦ જૂન, ૨૦૨૬) થી કમલ બસ્તીના રિક્રિએશન હોલમાં દસ્તાવેજોની તપાસનું કામ થવાનું છે.
પ્રભાવિત પરિવારો પાસેથી માંગવામાં આવશે ૨૪ દસ્તાવેજ
નોટિસમાં ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટથી પ્રભાવિત થનારા તમામ પરિવારોને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ ૨૪ અલગ-અલગ પ્રકારના દસ્તાવેજો સાચવી રાખે, જેની જરૂરિયાત વસ્તી ગણતરીની ટીમને પડી શકે છે.
ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટના ડ્રાફ્ટ માસ્ટર પ્લાન હેઠળ તેમાં ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુમાં પહેલા એક મુખ્ય રસ્તો અને તેની સાથે જોડાયેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું નિર્માણ થવાનું છે.
ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટની સંપૂર્ણ ટાઈમલાઈન ૨૦૫૦ સુધીની છે.
ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ હેઠળ ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુમાં એક ગ્રીનફિલ્ડ ટાઉનશિપ વિકસિત થવાની છે, જેના માધ્યમથી પર્યટન-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા વિકસિત કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત અહીં ડિફેન્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, એક એરપોર્ટ અને એક ઈન્ટરનેશનલ કન્ટેનર પોર્ટનું નિર્માણ થવાનું છે.
ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટનો કોણ કરી રહ્યું છે વિરોધ
કેન્દ્ર સરકાર ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટને ખૂબ વધારે પ્રાથમિકતા આપી રહી છે, પરંતુ અનેક લોકો આના પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે અને સરકારને આના પર પુનર્વિચાર કરવા પણ કહી રહ્યા છે-
નિકોબારી ટ્રાઈબલ કાઉન્સિલ
માનવવૈજ્ઞાનિક
પર્યાવરણવિદ્
વિપક્ષી નેતા
તેમની ફરિયાદ છે કે આ પ્રોજેક્ટ વિસ્તારની ઈકોલોજી, ભૂગોળ અને મૂળ નિવાસીઓના અધિકારો માટે ખતરો છે.
ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ પર સરકારની દલીલ
સરકાર તરફથી સતત આ દલીલ આપવામાં આવી રહી છે કે આ પ્રોજેક્ટનો અસલ મકસદ આ ક્ષેત્રમાં ભારતની સામરિક હાજરીને મજબૂત બનાવવાનો છે, જેનાથી અત્યારે આપણે કોસો દૂર છીએ.
રક્ષા મંત્રાલયે સોમવારે (૮ જૂન, ૨૦૨૬) ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટના વ્યૂહાત્મક મહત્વ પર ફરીથી ભાર મૂક્યો છે.
આ પહેલા કેન્દ્રીય જનજાતીય બાબતોના મંત્રી જુઅલ ઓરામે આ પ્રોજેક્ટની અહેમિયત જણાવતા તેને ફ્રન્ટિયર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ માટે જરૂરી ગણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે ભારત પોતાના સંવેદનશીલ ભૂગોળને અવિકસિત ન છોડી શકે.
ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટની સામરિક અહેમિયત
મલક્કા જલડમરુમધ્ય પાસે ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટને મોદી સરકારે ૨૦૨૧ માં જ મંજૂરી આપી હતી.
મલક્કા જલડમરુમધ્ય પર અત્યારે ચીનનો પ્રભાવ છે અને અહીંથી લગભગ ૨૫% વૈશ્વિક વેપાર થાય છે.
ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટનો રનવે ૩,૩૦૦ મીટરથી વધુ લાંબો હશે, જ્યાંથી વાઈડ-બોડીના વિમાનોનું સંચાલન સરળ બનશે.
અહીં ૪૫૦ એમવીએ (MVA) નો હાઈબ્રિડ ગેસ-સોલર પ્લાન્ટ પણ પ્રસ્તાવિત છે, જેથી ઉર્જાના મામલે તે આત્મનિર્ભર રહે.
