US Iran Peace Deal: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી શાંતિ સમજૂતીને દુનિયાભરમાં એક મોટી કૂટનીતિક સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. અનેક મહિનાઓથી જારી તણાવ, સૈન્ય ટકરાવ અને દરિયાઈ વેપારમાં અવરોધો વચ્ચે આવેલા આ સમજૂતીથી પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિરતા પાછી આવવાની આશા જાગી છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા સમજૂતીની જાહેરાત બાદ કતાર, તુર્કિયે, બ્રિટન, જર્મની અને ફ્રાન્સ સહિત અનેક દેશોએ તેનું સ્વાગત કર્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓનું માનવું છે કે આ સમજૂતી માત્ર પ્રાદેશિક તણાવ જ નહીં ઘટાડે, પરંતુ વૈશ્વિક વેપાર, ઉર્જા પુરવઠો અને દરિયાઈ ટ્રાફિકને પણ રાહત આપશે. ખાસ કરીને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ) ફરીથી સંપૂર્ણપણે ખુલવાની સંભાવનાને આ સમજૂતીની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે.
દુનિયાના નેતાઓએ સમજૂતી પર શું પ્રતિક્રિયા આપી?
સમજૂતીની જાહેરાત બાદ વિવિધ દેશોના નેતાઓએ તેને શાંતિની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું. કતારના વડાપ્રધાન શેખ મોહમ્મદ બિન અબ્દુલરહમાન બિન જાસિમ અલ થાનીએ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બનેલી સહમતીનું સ્વાગત કરતા કહ્યું કે ભવિષ્યની વાટાઘાટો સકારાત્મક અને રચનાત્મક માહોલમાં આગળ વધવી જોઈએ. તુર્કિયેના રાષ્ટ્રપતિ રેચેપ તૈયપ એર્દોઆને તેને ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા સ્થાપિત કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ ગણાવ્યો. જ્યારે બ્રિટનના વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે કહ્યું કે આ સમજૂતી યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા, પ્રાદેશિક સ્થિરતા વધારવા અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને ફરીથી ખોલવાની દિશામાં મોટું પગલું છે. તેમણે આ સફળતામાં સામેલ મધ્યસ્થ દેશોની પણ સરાહના કરી. આવો, વિસ્તારથી અને મુદ્દાસર જાણીએ કે કોણે શું કહ્યું…
કતારના વડાપ્રધાન તેમજ વિદેશ મંત્રી મોહમ્મદ બિન અબ્દુલરહમાન અલ થાની
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી સમજૂતીનું સ્વાગત કર્યું.
સમજૂતી માટે માહોલ બનાવનારા પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય પક્ષોની સરાહના કરી.
આશા વ્યક્ત કરી કે આગળની વાટાઘાટો સકારાત્મક અને રચનાત્મક માહોલમાં આગળ વધશે.
કતારના વિદેશ મંત્રાલયે તેને સ્થાયી શાંતિ અને આર્થિક વિકાસની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું.
તુર્કિયેના રાષ્ટ્રપતિ રેચેપ તૈયપ એર્દોઆન
સમજૂતીને ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા સ્થાપિત કરવાની દિશામાં અહમ ઘટનાક્રમ ગણાવ્યો.
કહ્યું કે આખી દુનિયા લાંબા સમયથી આવા સમાચારની રાહ જોઈ રહી હતી.
પાકિસ્તાન, કતાર અને સાઉદી અરેબિયાના કૂટનીતિક પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી.
કોઈપણ ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહીથી બચવાની સલાહ આપી.
બ્રિટનના વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર
સમજૂતીને યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા બહાલ કરવાની દિશામાં મોટું પગલું ગણાવ્યું.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને સંપૂર્ણપણે ખોલવા પર ભાર મૂક્યો.
ટેકનિકલ વાટાઘાટો અને દરિયાઈ સુરક્ષા પ્રયાસોમાં સહયોગની ઓફર કરી.
કહ્યું કે ઈરાનને ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર હાંસલ કરવા દેવા જોઈએ નહીં.
જર્મનીના ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્જ
અમેરિકા અને ઈરાન બંનેને કૂટનીતિક સફળતા માટે અભિનંદન પાઠવ્યા.
કહ્યું કે આ સમજૂતી વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને નવી ઉર્જા આપી શકે છે.
પશ્ચિમ એશિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવાની દિશામાં તેને મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું.
ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોન
સમજૂતીને જલ્દી અને સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવાની અપીલ કરી.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને કોઈપણ પ્રતિબંધ વગર તરત જ ખોલવા પર ભાર મૂક્યો.
કહ્યું કે ફ્રાન્સ અને બ્રિટન દરિયાઈ ટ્રાફિક બહાલ કરવામાં સહયોગ આપવા તૈયાર છે.
ઈરાનના પરમાણુ અને બેલિસ્ટિક કાર્યક્રમો પર આગળ વાતચીતની આવશ્યકતા જણાવી.
પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ
ગહન વાતચીત બાદ સમજૂતી શક્ય બની શકી.
બંને પક્ષોના સૈન્ય અભિયાન સ્થાયી રૂપે સમાપ્ત કરવા પર સહમત થવાની માહિતી આપી.
જણાવ્યું કે ૧૯ જૂને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં ઔપચારિક હસ્તાક્ષર થશે.
કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કિયેને મધ્યસ્થતામાં સહયોગ માટે આભાર માન્યો.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસ
સમજૂતીનું સ્વાગત કરતા તેને સંઘર્ષના સ્થાયી સમાધાનની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું.
પાકિસ્તાન, કતાર, ઇજિપ્ત, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કિયેની ભૂમિકાની સરાહના કરી.
કહ્યું કે આ સમજૂતી આગળની વાટાઘાટો માટે મજબૂત પાયો તૈયાર કરશે.
તમામ પક્ષોને સમજૂતીને સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવાની અપીલ કરી.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ
જાહેરાત કરી કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સમજૂતી પૂરી થઈ ગઈ છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર અમેરિકી નૌસૈનિક નાકાબંધી હટાવવાની વાત કરી.
કહ્યું કે દુનિયાના જહાજો, તમારા એન્જિન ચાલુ કરી દો.
સમજૂતીને મોટી કૂટનીતિક ઉપલબ્ધિ ગણાવી.
ઈરાનના ઉપ વિદેશ મંત્રી કાઝેમ ગરીબાબાદી
શાંતિ સમજૂતીની પુષ્ટિ કરી.
કહ્યું કે ઈરાન અમેરિકાની પ્રતિબદ્ધતાઓની ચકાસણી કરશે.
યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા, નાકાબંધી હટાવવા અને ઈરાની સંપત્તિઓ જાહેર કરવાને મહત્વપૂર્ણ શરત ગણાવી.
સમજૂતીને ઈરાનની કૂટનીતિક અને વ્યૂહાત્મક સફળતા ગણાવી.
અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે રવિવારે કહ્યું કે તે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે થનારા મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગના ઔપચારિક હસ્તાક્ષર સમારોહમાં સામેલ થવાની આશા રાખી રહ્યા છે. જોકે, અંતિમ નિર્ણય અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર નિર્ભર કરશે કે તે સ્વયં તેમાં સામેલ થાય છે કે નહીં.
જેડી વેન્સે ફોક્સ ન્યૂઝને આપેલા એક ફોન ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું કે કાર્યક્રમની તૈયારીઓ હજુ અંતિમ તબક્કે નથી અને લોજિસ્ટિક્સ પર કામ જારી છે. તેમણે કહ્યું કે તે સ્વયં સમારોહમાં હાજર રહેશે, પરંતુ એ પણ શક્ય છે કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ ત્યાં ઉપસ્થિત હોય. વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી હજુ સુધી આ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી કે અમેરિકાનું પ્રતિનિધિત્વ કોણ કરશે, કારણ કે સુરક્ષા પ્રોટોકોલ મુજબ સામાન્ય રીતે રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ બંને એક જ વિદેશી કાર્યક્રમમાં સામેલ થતા નથી.
આ પણ વાંચો: Russia-Ukarine War: યુક્રેન પર રશિયાનો ભીષણ હુમલો, ઐતિહાસિક ધાર્મિક સ્થળને નુકસાન અને અનેકના મોત – Newz Cafe
