India Sri Lanka Oil Pipeline: ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી.પી. રાધાકૃષ્ણન શ્રીલંકાની ઐતિહાસિક મુલાકાતે છે. આ કોઈપણ ભારતીય ઉપરાષ્ટ્રપતિની શ્રીલંકાની પ્રથમ દ્વિપક્ષીય મુલાકાત છે, જે સંબંધોમાં નવો અધ્યાય ઉમેરે છે. ભારતીય ઉપરાષ્ટ્રપતિ રવિવારે સવારે ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિ મંડળ સાથે કોલંબો પહોંચ્યા હતા. યાત્રાના પ્રથમ દિવસે તેમણે શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ અનુરા કુમારા દિસાનાયકે સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ દરમિયાન ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચે સીધી પાઇપલાઇનને લઈને ચર્ચા થઈ હતી. વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્રીએ આ અંગે જાણકારી આપી છે.
ભારત-શ્રીલંકા વચ્ચે સીધી પાઇપલાઇન
કોલંબોમાં વિક્રમ મિસ્રીએ પત્રકારોને જણાવ્યું કે શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની બેઠકમાં ભારત અને દ્વીપીય દેશ સાથે ઓઇલ પાઇપલાઇનની સાથે જ ઉત્તર-પૂર્વી બંદર ટ્રિંકોમાલીમાં સૂચિત તેલ હબ પર પણ ચર્ચા થઈ હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આ પ્રોજેક્ટમાં સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) પણ સામેલ છે અને આના પર ૨૦૨૩ થી જ વાતચીત ચાલી રહી છે.
ભારતીય વિદેશ સચિવે આ પરિયોજનાને તાત્કાલિક શરૂ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેણે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાને ખોરવી નાખ્યો છે અને કિંમતોમાં ભારે વધારો કર્યો છે. આ સંઘર્ષની શરૂઆત પછી જ શ્રીલંકાને ઇંધણ અને વીજળીના વધતા ભાવોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ દ્વીપીય દેશ તેલ અને કોલસાની સંપૂર્ણ આયાત પર નિર્ભર છે.
ભારત, શ્રીલંકા અને UAE વચ્ચે સમજૂતી
ભારત, શ્રીલંકા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતે (UAE) એક વર્ષ પહેલા એક સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ સમજૂતીનો હેતુ દક્ષિણ એશિયાના આ બે પાડોશી દેશોને જોડતી એક મલ્ટી-પ્રોડક્ટ ઓઇલ પાઇપલાઇન બિછાવવાનો અને ટ્રિંકોમાલીમાં એક તેલ સંગ્રહ સંકુલ સ્થાપિત કરવાનો છે.
શ્રીલંકામાં બીજા વિશ્વયુદ્ધના સમયનું સંગ્રહ કેન્દ્ર
શ્રીલંકાના ટ્રિંકોમાલીમાં પહેલેથી જ બ્રિટિશ સંસ્થાનવાદી કાળનું ૯૯ ટેન્કવાળું એક તેલ સંગ્રહ કેન્દ્ર મોજૂદ છે. આને બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. એક ભારતીય તેલ કંપનીએ શ્રીલંકા સાથે સમજૂતી કરી છે, જેના હેઠળ ૧૪ ટેન્કનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ભારત અને શ્રીલંકાએ ગયા વર્ષે આ સૂચિત હબનો વિસ્તાર કરીને તેમાં એક રિફાઇનરી સામેલ કરવાની આશા વ્યક્ત કરી હતી. બંને પક્ષોએ વીજળીની વહેંચણી માટે પાવર લાઇન પર પણ ચર્ચા કરી હતી.
મિસ્રીના જણાવ્યા અનુસાર, વાર્તાલાપ દરમિયાન બંદર, ઉર્જા, ડિજિટલ અને કનેક્ટિવિટી જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતના રોકાણ અને ચાલી રહેલી પરિયોજનાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ હતી. રાષ્ટ્રપતિ દિસાનાયકેએ ડિજિટલ, આઈટી અને તકનીકી ક્ષેત્રોમાં ભારત સાથે સહયોગ વધારવાની આવશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો હતો. આ દરમિયાન ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી.પી. રાધાકૃષ્ણન દ્વારા ભારતીય માછીમારોની મુક્તિ માટે શ્રીલંકાનો આભાર માનવામાં આવ્યો હતો.
