ITR Filing Process: ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે ITR ફાઇલ કરવાની સીઝન શરૂ થઈ ચૂકી છે અને લાખો કરદાતાઓ સમય મર્યાદા પહેલા પોતાનું રિટર્ન દાખલ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. તેવામાં જો તમે પહેલીવાર ITR ફાઇલ કરવા જઈ રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ જરૂરી હોવાના છે. આજે અમે તમને જણાવીશું કે તમે જાતે પોતાનું ITR ઓનલાઇન કેવી રીતે ફાઇલ કરી શકો છો. આવો જાણીએ આની પૂરી પ્રક્રિયા વિશે.
સૌથી પહેલા તમને જણાવી દઈએ કે ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) એક સત્તાવાર દસ્તાવેજ છે, જેના દ્વારા કરદાતાઓ પોતાની આવક, ચૂકવવામાં આવેલા ટેક્સ, ટેક્સ છૂટ, રોકાણ, સંપત્તિ અને રિફંડ સાથે જોડાયેલી માહિતી આવકવેરા વિભાગને આપે છે. ITR ફાઇલ કરવાથી તમે ટેક્સ નિયમોનું પાલન કરો છો અને જો કોઈ ટેક્સ રિફંડ બનતું હોય તો તેને મેળવી શકો છો.
ITR ફાઇલ કરવા માટે ડોક્યુમેન્ટ્સ
ITR ફાઇલ કરતા પહેલા તમારી પાસે કેટલાક જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ જરૂર હોવા જોઈએ. આ ડોક્યુમેન્ટ્સ કંઈક આ પ્રકારના છે.
PAN કાર્ડ અને આધાર કાર્ડ
ફોર્મ ૧૬
બેંક સ્ટેટમેન્ટ
ફોર્મ 26AS અને AIS (Annual Information Statement)
બેંકમાંથી મળેલું વ્યાજ પ્રમાણપત્ર
વીમા પ્રીમિયમની રસીદો
દાનની રસીદો
શેર બજાર અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગત
PAN સાથે લિંક બેંક એકાઉન્ટની માહિતી
આધાર સાથે લિંક મોબાઇલ નંબર
ઓનલાઇન ITR ફાઇલ કેવી રીતે કરવી?
સૌથી પહેલા આવકવેરા વિભાગના ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર જાઓ અને PAN અથવા આધાર નંબર અને પાસવર્ડની મદદથી લોગિન કરો. જો તમે નવા યુઝર છો તો પહેલા રજીસ્ટ્રેશન કરવું પડશે.
લોગિન કર્યા પછી e-File > Income Tax Returns > File Income Tax Return પર ક્લિક કરો. Assessment Year 2026-27 પસંદ કરો અને ઓનલાઇન ફાઇલિંગનો વિકલ્પ પસંદ કરો.
હવે અહીં તમારે Individual, HUF અથવા અન્ય લાગુ શ્રેણીની પસંદગી કરવી પડશે. સાચી શ્રેણી પસંદ કરવી જરૂરી છે કારણ કે આ જ આધારે ટેક્સ નિયમો લાગુ થાય છે.
હવે તમારે સાચું ITR ફોર્મ પસંદ કરવું પડશે જેમ કે ITR-1, ITR-2, ITR-3 કે ITR-4.
ITR-1- પગારદાર કર્મચારીઓ માટે
ITR-2- કેપિટલ ગેઇન, વિદેશી સંપત્તિ અથવા એક કરતા વધુ મકાન ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે
ITR-3- વ્યવસાય અથવા પ્રોફેશનથી આવક ધરાવતા લોકો માટે
ITR-4- Presumptive Taxation Scheme પસંદ કરનારા કરદાતાઓ માટે
સાચું ITR ફોર્મ પસંદ કર્યા પછી પોર્ટલ તમને પૂછશે કે તમે રિટર્ન કેમ દાખલ કરી રહ્યા છો. જેમ કે આવક ટેક્સ મર્યાદા કરતા વધુ હોવી, ટેક્સ રિફંડ લેવું અથવા નુકસાનને આગળ લઈ જવું.
હવે તમારી આવક, રોકાણ, ટેક્સ છૂટ અને અન્ય નાણાકીય માહિતી દાખલ કરો. પહેલાથી ભરેલી માહિતીને પણ ધ્યાનથી ચકાસી લો.
રિટર્ન જમા કરતા પહેલા તમામ વિગતોની ફરીથી તપાસ કરો. કોઈ પણ ભૂલથી બચવા માટે આવક, બેંક એકાઉન્ટ અને ટેક્સની માહિતીને સારી રીતે ચકાસો.
ITR ફાઇલ કર્યા પછી ઈ-વેરિફિકેશન કરવું અનિવાર્ય છે. જો રિટર્ન દાખલ કરવાના ૩૦ દિવસની અંદર વેરિફિકેશન કરવામાં આવતું નથી, તો રિટર્ન અમાન્ય માનવામાં આવી શકે છે.
