Manish Tewari Congress Punjab Row: ચંડીગઢથી કોંગ્રેસ સાંસદ મનીષ તિવારીને પંજાબમાં આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી માટે બનાવાયેલી કોંગ્રેસની નવી ચૂંટણી સમિતિઓમાં સ્થાન નહીં મળ્યા બાદ પાર્ટીમાં ફરી એકવાર એ ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે શું હાઈકમાન્ડ સ્પષ્ટ બોલનારા અને સ્વતંત્ર વિચાર ધરાવતા નેતાઓ સામે કડક વલણ અપનાવે છે. મંગળવારે કોંગ્રેસે પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ઘણી સમિતિઓની રચના કરી, પરંતુ ત્રણ વખત સાંસદ રહી ચૂકેલા મનીષ તિવારીનું નામ તેમાં સામેલ નહોતું.
તિવારી ૨૦૦૯ અને ૨૦૧૯માં પંજાબની લુધિયાણા અને આનંદપુર સાહિબ લોકસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી જીતી ચૂક્યા છે. ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં તેમને ચંડીગઢ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડાવવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓએ સમિતિમાં તેમને સામેલ ન કરવા પાછળનું કારણ એ જણાવ્યું કે હવે તેઓ ચંડીગઢનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, પરંતુ પાર્ટીના સૂત્રોએ આ દલીલને ફગાવી દેતા કહ્યું કે ચંડીગઢ આજે પણ પંજાબ અને હરિયાણાની સંયુક્ત રાજધાની છે.
કોંગ્રેસના એક વરિષ્ઠ નેતાએ જણાવ્યું, “એવું નથી કે મનીષ પંજાબ ચૂંટણીમાં કોઈ મોટી ભૂમિકા ભજવવાની અપેક્ષા રાખતા હતા, પરંતુ અપમાનજનક વાત એ હતી કે આશરે ૧૦ દિવસ પહેલા રાહુલ ગાંધીએ પંજાબના ઘણા નેતાઓને ચર્ચા માટે બોલાવ્યા, પરંતુ તેમને ૪૫ વર્ષથી કોંગ્રેસમાં રહેલા અને બે વાર પંજાબથી સાંસદ રહેલા મનીષ તિવારીને બોલાવવાની જરૂર ન લાગી.”
તેમણે કહ્યું કે જેમ પહેલા શશિ થરૂર સાથે થયું, તે જ રીતે મનીષ તિવારી પણ ઓપરેશન સિંદૂર પછી સરકાર દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનો પક્ષ રાખવા માટે બનાવાયેલા સર્વદલીય પ્રતિનિધિમંડળનો ભાગ બનવાની કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે.
કોંગ્રેસના અન્ય એક પદાધિકારીએ પણ કહ્યું, “રાહુલ ગાંધી આ વાતથી જ નારાજ છે.”
ગુરુવારે મનીષ તિવારીએ ‘એક્સ’ (X) પર એક રહસ્યમય પોસ્ટ લખી.
તેમણે લખ્યું, “કાશ મારી પાસે વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓની અસુરક્ષાઓનો કોઈ ઈલાજ હોત! પરંતુ આ પણ સત્ય છે કે છેલ્લા ૪૫ વર્ષોમાં કોંગ્રેસે મને ઘણું આપ્યું છે અને મેં પણ મારી સંપૂર્ણ વયસ્ક જિંદગી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસની સેવા કરવામાં લગાવી દીધી છે. જે થવાનું છે, તે થઈને રહેશે…”
પાર્ટીમાં ઘણા લોકોને સૌથી વધુ નવાઈ એ વાતની છે કે કોંગ્રેસ કાર્યસમિતિ (CWC) ના સ્થાયી આમંત્રિત સભ્ય મનીષ તિવારી સમગ્ર રાજકીય જીવનમાં ગાંધી પરિવારના વફાદાર રહ્યા છે. ઈન્દિરા ગાંધીએ તેમને પહેલા એનએસયુઆઈ (NSUI) ના રાષ્ટ્રીય સચિવ બનાવ્યા હતા. આ પછી રાજીવ ગાંધીએ તેમને મહાસચિવ અને પછી અધ્યક્ષ બનાવ્યા. તેઓ ૧૯૮૬ થી ૧૯૯૩ સુધી સૌથી લાંબા સમય સુધી એનએસયુઆઈના અધ્યક્ષ રહ્યા. ૧૯૯૮માં સોનિયા ગાંધીએ તેમને ભારતીય યુવા કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ નિયુક્ત કર્યા.
આ પછી તિવારી પાર્ટીના સૌથી મુખર અને ચર્ચિત રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તાઓમાં સામેલ થઈ ગયા. પાછળથી તેમને મનમોહન સિંહ સરકારમાં સૂચના અને પ્રસારણ મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા. કોંગ્રેસે સમય-સમય પર તેમની લોકસભા બેઠક બદલી. પહેલા લુધિયાણા, પછી આનંદપુર સાહિબ અને ત્યારબાદ ચંડીગઢથી તેમને ચૂંટણી લડાવવામાં આવી. તેઓ દરેક વખતે ચૂંટણી જીતતા રહ્યા. ૨૦૨૪માં તેમણે ચંડીગઢ બેઠક ભાજપ પાસેથી છીનવી લીધી હતી.
આ મુદ્દે ભાજપે પણ કોંગ્રેસને ઘેરવાની તક છોડી નથી.
ભાજપના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ તરુણ ચુગે આરોપ લગાવ્યો કે મનીષ તિવારી સાથે થયેલો વ્યવહાર એ વાતનું ઉદાહરણ છે કે કોંગ્રેસ સંપૂર્ણ રીતે ગાંધી-વાડ્રા પરિવાર સામે ઝુકી ચૂકી છે.
તેમણે કહ્યું, “કોંગ્રેસમાં હવે લડાઈ યોગ્ય નેતાઓ વચ્ચે નથી, પરંતુ પરિક્રમાવાદીઓ અને મહા-પરિક્રમાવાદીઓ વચ્ચે છે, કારણ કે પરાક્રમવાદીઓ તો પહેલા જ પાર્ટી છોડી ચૂક્યા છે. કોંગ્રેસમાં યોગ્યતા, પ્રમાણિકતા અને સ્વતંત્ર વિચાર હવે બોજ બની ગઈ છે. હવે મનીષ તિવારીએ સમજી લેવું જોઈએ કે આજની કોંગ્રેસ ફક્ત એવા જ લોકોને આગળ વધારે છે જે ગાંધી-વાડ્રા પરિવારની પરિક્રમા કરે છે. યોગ્યતા, પ્રમાણિકતા અને સ્વતંત્ર વિચાર કોંગ્રેસમાં હવે નબળાઈ માનવામાં આવે છે. કોંગ્રેસ ‘ચમચા યુગ’માં પ્રવેશી ચૂકી છે. પાર્ટીમાં કાબેલિયતની કોઈ જગ્યા નથી. આગળ વધવાનો એક જ રસ્તો છે—એક પરિવાર પ્રત્યે આંખ બંધ કરીને વફાદારી નિભાવવી.”
તરુણ ચુગે ‘એક્સ’ પર જારી કરેલા પોતાના નિવેદનમાં કોંગ્રેસ પર યોગ્યતા કરતા વફાદારીને મહત્વ આપવાનો આરોપ લગાવ્યો.
બીજી તરફ, કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે સંગઠનમાં આ બદલાવ આવતા વર્ષે થનારી પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા ચૂંટણી તૈયારી મજબૂત કરવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
ત્રણ કાર્યકારી અધ્યક્ષ નિયુક્ત કરવાની સાથે-સાથે પાર્ટીએ રાજકીય મામલાઓની સમિતિ, ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન સમિતિ, ચૂંટણી પ્રચાર સમિતિ, ઘોષણા-પત્ર સમિતિ, પ્રચાર સમિતિ અને સમન્વય સમિતિની પણ રચના કરી છે.
આ ફેરબદલ હેઠળ કોંગ્રેસે અમરિંદર સિંહ રાજા વડિંગને પંજાબ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ અને પ્રતાપ સિંહ બાજવાને કોંગ્રેસ ધારાસભ્ય દળ (CLP) ના નેતા બનાવી રાખ્યા છે. જ્યારે, સુખવિંદર સિંહ ડેની, રાજ કુમાર વે ૨કા અને સંગત સિંહ ગિલજિયાંને કાર્યકારી અધ્યક્ષ બનાવાયા છે. પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ચરણજીત સિંહ ચન્નીને ચૂંટણી પ્રચાર સમિતિના અધ્યક્ષ, વિજય ઈન્દર સિંગલાને ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન સમિતિના પ્રમુખ, સુખજિંદર સિંહ રંધાવાને કોર સમિતિના પ્રમુખ અને અમર સિંહને ઘોષણા-પત્ર સમિતિના અધ્યક્ષ બનાવાયા છે.
