Jalalabad Name Change Parshuram Puri: એવા સમયે જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટી (SP) સમગ્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં બ્રાહ્મણ સંમેલન કરી રહી છે અને બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP) બ્રાહ્મણ ઉમેદવારોને ટિકિટ આપવાનું વચન આપી રહી છે, યોગી આદિત્યનાથની આગેવાનીવાળી ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે શાહજહાંપુરની જલાલાબાદ તાલુકાનું નામ બદલીને ભગવાન પરશુરામ પુરી કરવાનું એલાન કર્યું છે.
સોમવારે રાજ્ય કેબિનેટે આ નિર્ણયને મંજૂરી આપી દીધી. તેને આવનારી ચૂંટણીઓ પહેલા પ્રભાવશાળી બ્રાહ્મણ સમુદાયને પોતાના પક્ષમાં લાવવા માટે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ની મોટી રણનીતિનો હિસ્સો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
જાણકારી મળી છે કે નામ બદલવાની પ્રક્રિયા ગયા વર્ષે જ શરૂ થઈ ગઈ હતી. તે સમયે શાહજહાંપુરના જિલ્લાધિકારી ધર્મેન્દ્ર પ્રતાપ સિંહે રાજ્ય સરકારને પ્રસ્તાવ મોકલીને જલાલાબાદનું નામ બદલવાની ભલામણ કરી હતી. વિપક્ષ સતત યોગી આદિત્યનાથ સરકાર પર બ્રાહ્મણ સમુદાયની અવગણના કરવાનો આરોપ લગાવતું રહ્યું છે. આવા સમયે ઘણા બ્રાહ્મણો દ્વારા પૂજનીય ભગવાન પરશુરામના નામ પર જલાલાબાદ તાલુકાનું નામ રાખવાના નિર્ણયને BJP તરફથી આ આરોપનો જવાબ આપવાની કોશિશ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
લખનઉ યુનિવર્સિટીના નિવૃત્ત પ્રોફેસર એસ. કે. દ્વિવેદીએ કહ્યું, “સ્થળોના નામ બદલવાની રાજનીતિ પહેલાની સરકારોના સમયમાં પણ થતી રહી છે. કોઈ જગ્યાનું નામ ભગવાન પરશુરામના નામ પર રાખવું, કંઈક અંશે બ્રાહ્મણ સમુદાયને પોતાની તરફ આકર્ષિત કરવાની કોશિશ છે. રાજ્યની રાજનીતિમાં આ સમુદાયને ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. માત્ર નામ બદલવાથી બધું જ બદલાઈ જશે નહીં, પરંતુ ચૂંટણી વર્ષમાં આનાથી એક રાજકીય સંદેશ જરૂર જાય છે.”
યુપીમાં બ્રાહ્મણ રાજનીતિ
બ્રાહ્મણ ઉત્તર પ્રદેશની કુલ વસ્તીના લગભગ 10 થી 12 ટકા માનવામાં આવે છે. રાજ્યની ઘણી વિધાનસભા સીટો પર તેઓ કુલ મતદારોના પાંચમા ભાગથી પણ વધારે છે. રાજ્યના ઘણા બ્રાહ્મણ સંગઠનો દાવો કરે છે કે જો તેમની સાથે જોડાયેલા બીજા સવર્ણ સમુદાયો, જેવા કે ત્યાગી અને ભૂમિહાર, ને પણ સામેલ કરવામાં આવે તો તેમની વસ્તીનો હિસ્સો અને પણ વધારે થઈ જાય છે.
અખિલ ભારતીય બ્રાહ્મણ સંગઠન મહાસંઘના અધ્યક્ષ અસીમ પાંડેએ ધ પ્રિન્ટને કહ્યું કે બ્રાહ્મણ રાજ્યની વસ્તીના 13 ટકાથી વધારે છે અને આજે પણ સૌથી પ્રભાવશાળી જાતિ સમૂહ છે.
પાંડેએ કહ્યું, “ઉત્તર પ્રદેશમાં કોણ સત્તામાં આવશે, તે બ્રાહ્મણ નક્કી કરે છે અને સરકાર પાડવાની તાકાત પણ રાખે છે. રાજ્યનો ચૂંટણી ઇતિહાસ આ જ જણાવે છે.”
ગયા મહિને SP એ એલાન કર્યું હતું કે તે સમગ્ર ઉત્તર પ્રદેશના તમામ 18 મંડળોમાં પ્રબુદ્ધ સંમેલન આયોજિત કરશે. આ સંમેલનોનો મુખ્ય ફોકસ બ્રાહ્મણ સમુદાય રહેશે. પાર્ટી 5 ઓગસ્ટના પોતાના સહ-સંસ્થાપક જનેશ્વર મિશ્રની જન્મજયંતિ પર એક મોટી રેલી પણ કરવાની જઈ રહી છે.
BSP એ પણ બ્રાહ્મણ સમુદાય સુધી પહોંચ વધારી દીધી છે. પાર્ટી પ્રમુખ માયાવતીએ એલાન કર્યું છે કે 2027 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બ્રાહ્મણ ઉમેદવારોને મોટી સંખ્યામાં ટિકિટ આપવામાં આવશે. કોંગ્રેસ પણ બ્રાહ્મણ મતદારોને પોતાના પક્ષમાં કરવાની કોશિશ કરી રહી છે. હાલમાં જ વારાણસીમાં યુવા કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ રાહુલ ગાંધીના 56 મા જન્મદિન પર તેમને ભગવાન પરશુરામના રૂપમાં બતાવતા પોસ્ટર લગાવ્યા, જેનાથી રાજકીય વિવાદ ઊભો થઈ ગયો. આ પોસ્ટરોમાં રાહુલ ગાંધીના હાથમાં ફરસા અને સંવિધાનની એક નકલ બતાવવામાં આવી હતી. આ પોસ્ટર ગંગા કિનારે આયોજિત પૂજા દરમિયાન લગાવવામાં આવ્યા હતા.
વર્ષ 2020 થી જ યોગી સરકારને બ્રાહ્મણ સમુદાય સાથે પોતાના સંબંધોને લઈને વિપક્ષના નિશાના પર રહેવું પડ્યું છે. ખાસ કરીને ગેંગસ્ટર વિકાસ દુબેના પોલીસ એન્કાઉન્ટર પછી આ મુદ્દો અને પણ વધારે ઉઠ્યો.
ત્યારબાદ બ્રાહ્મણ આરોપીઓ સાથે જોડાયેલા ઘણા પોલીસ એન્કાઉન્ટર પણ વિવાદમાં રહ્યા. વિપક્ષી દળોએ આરોપ લગાવ્યો કે યોગી આદિત્યનાથ સરકાર બ્રાહ્મણ સમુદાયના લોકોને નિશાન બનાવી રહી છે.
રાજ્ય સરકારે આ આરોપોને હંમેશા નકારી કાઢ્યા છે. હવે જલાલાબાદનું નામ બદલીને ભગવાન પરશુરામ પુરી કરવા જેવા નિર્ણયોના માધ્યમથી તે બ્રાહ્મણ સમુદાયને પોતાના પક્ષમાં લાવવાની કોશિશ કરી રહી છે.
લાંબા સમયથી ચાલી રહી હતી તૈયારી
જાણકારી મળી છે કે જલાલાબાદનું નામ બદલવાની કોશિશ ઘણા સમયથી ચાલી રહી હતી. આ વર્ષની શરૂઆતમાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે આના માટે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય પાસેથી અનાપત્તિ પ્રમાણપત્ર (NOC) માંગ્યું હતું. ગૃહ મંત્રાલયે આની મંજૂરી આપી દીધી. ત્યારબાદ પ્રસ્તાવને શહેરી વિકાસ વિભાગ પાસે મોકલવામાં આવ્યો અને પછી અંતિમ મંજૂરી માટે રાજ્ય કેબિનેટની સામે રાખવામાં આવ્યો.
ઐતિહાસિક રીતે માનવામાં આવે છે કે જલાલાબાદનું નામ અકબરના પૂરા નામ જલાલુદ્દીન મોહમ્મદ અકબરના નામ પર પડ્યું હતું. ‘જલાલાબાદ’ નો મતલબ છે એવું શહેર, જેને તેમના નામ પર વસાવવામાં આવ્યું હોય અથવા વિકસિત કરવામાં આવ્યું હોય. સ્થાનિક ઐતિહાસિક જાણકારીઓ મુજબ, મુઘલ કાળ પહેલા આ જગ્યાનું નામ ધર્મપુરી હતું. બાદમાં મુઘલ શાસન દરમિયાન તેનું નામ બદલીને જલાલાબાદ કરી દેવામાં આવ્યું.
રાજ્ય સરકારે આ નિર્ણયની પાછળ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વનો પણ હવાલો આપ્યો છે. ઘણી હિન્દુ માન્યતાઓ મુજબ, આ શહેરને ભગવાન પરશુરામની જન્મસ્થળી માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2022 માં ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે આ જગ્યાને સત્તાવાર રીતે પરશુરામ જન્મભૂમિ જાહેર કરી હતી. સ્થાનિક લોકોનું માનવું છે કે અહીંનું મંદિર અને તીર્થ સ્થળ હજારો વર્ષ જૂનું છે.
આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરતા કેન્દ્રીય મંત્રી જિતિન પ્રસાદે તેને ઐતિહાસિક દિવસ ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું, “હું પ્રધાનમંત્રી, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથનો આભાર માનું છું. આ લાખો લોકોની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માંગ હતી, જે હવે પૂરી થઈ ગઈ છે. આ ડબલ એન્જિન સરકારની તાકાતને બતાવે છે. હવે અમારું ધ્યાન આ ક્ષેત્રના વિકાસ પર રહેશે અને મને વિશ્વાસ છે કે આ નિર્ણય એક સીમાચિહ્ન સાબિત થશે.”
જિતિન પ્રસાદ ઘણા વર્ષોથી જલાલાબાદનું નામ બદલવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. આ વર્ષે જ તેમણે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ અને મુખ્યમંત્રી યોગી સાથે મુલાકાત કરીને નામ બદલવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો અનુરોધ કર્યો હતો.
જિતિન પ્રસાદ પીલીભીતથી સાંસદ છે અને તેમનો સંબંધ શાહજહાંપુર જિલ્લા સાથે છે. આવા સમયે આ નિર્ણયથી તેમને બ્રાહ્મણ નેતૃત્વના મુખ્ય ચહેરા તરીકે રજૂ કરવામાં પણ મદદ મળશે.
