ITR Penalty Rules: જો તમે હજુ સુધી ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) દાખલ કર્યું નથી અથવા રિટર્ન જમા કરતી વખતે તમે કોઈપણ પ્રકારની ભૂલ કરી છે, તો આવી સ્થિતિમાં તમારી એક નાની બેદરકારી પણ તમને હજારો રૂપિયાના દંડનો સામનો કરાવી શકે છે. ITR અલગ-અલગ પ્રકારની ચૂક માટે અલગ-અલગ જોગવાઈઓ હેઠળ દંડ ફટકારે છે.
આવા સમયે જરૂરી છે કે તમે ITR ભરતા પહેલાં તમામ માહિતી યોગ્ય રીતે તપાસી લો અને નક્કી કરેલી સમયમર્યાદાની અંદર રિટર્ન દાખલ કરી દો, જેથી તમને કોઈપણ પ્રકારની મુશ્કેલીનો સામનો કરવો ન પડે. આવો જાણીએ કે તમારી કઈ ભૂલ પર કઈ કલમ હેઠળ કેટલો દંડ લાગી શકે છે.
ડેડલાઇન પછી ITR ભરવા પર લાગશે લેટ ફી
31 જુલાઈ 2026ની ડેડલાઇન પછી ITR દાખલ કરવા પર ઇન્કમ ટેક્સની કલમ 234F લાગુ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં જો તમારી કુલ આવક 5 લાખથી વધુ છે, તો તમને વધુમાં વધુ 5,000 રૂપિયા સુધીની લેટ ફી ચૂકવવી પડી શકે છે. જ્યારે, જો તમારી કુલ આવક 5 લાખ અથવા તેનાથી ઓછી છે, તો તમારા પર વધુમાં વધુ 1,000 રૂપિયાની લેટ ફી લાગશે.
ખોટી માહિતી અને ટેક્સના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા પર ભારે દંડ
- રિવાઇઝ્ડ ITR મોડું દાખલ કરવા પર કલમ 234-I હેઠળ 1,000થી 5,000 રૂપિયા સુધીનો દંડ લાગી શકે છે.
- આવક ઓછી દર્શાવવા પર કલમ 270A હેઠળ બાકી રહેલા ટેક્સના 50% સુધીનો દંડ લાગી શકે છે.
- ખોટી અથવા ખોટી સાબિત થતી માહિતી આપવા પર આ દંડ વધીને બાકી રહેલા ટેક્સના 200% સુધી થઈ શકે છે.
- નિયમોના વિરુદ્ધ એક દિવસમાં અથવા એક ટ્રાન્ઝેક્શનમાં 2 લાખ અથવા તેનાથી વધુ રોકડ સ્વીકારવા પર કલમ 269ST અને 271DA હેઠળ પ્રાપ્ત થયેલી સંપૂર્ણ રકમ જેટલો દંડ તમારા પર લગાવી શકાય છે.
સેલ્ફ એસેસમેન્ટ ટેક્સ ચૂકવ્યો નહીં તો શું થશે?
જો તમે તમારા સેલ્ફ એસેસમેન્ટ ટેક્સની ચુકવણી સમયસર જમા નથી કરતા, તો કલમ 140A અને 221 હેઠળ તમારા વિરુદ્ધ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તમારા પર બાકી રહેલા ટેક્સ જેટલો વધારાનો દંડ પણ લગાવી શકાય છે.
ITR ભરતા પહેલાં આ બાબતોનું રાખો ધ્યાન
- સમયમર્યાદા પહેલાં ITR દાખલ કરો.
- તમામ આવકના સ્ત્રોતોની સાચી માહિતી આપો.
- રિટર્ન સબમિટ કરતાં પહેલાં તમામ દસ્તાવેજો અને આંકડાઓ સારી રીતે તપાસી લો.
- જો કોઈ ટેક્સ બાકી હોય, તો ITR દાખલ કરતાં પહેલાં તેની ચુકવણી કરી દો.
- છેલ્લી ઘડીની ભીડથી બચવા માટે સમયસર રિટર્ન ફાઇલ કરો.

