Foreign deportation rules: કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને માહિતી આપી છે કે કોઈ વિદેશી નાગરિક, જેની નાગરિકતાની પુષ્ટિ થઈ નથી, તેને તેના પોતાના દેશની સંમતિ વગર પાછો મોકલી શકાય નહીં. સરકારનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રીયતા ચકાસ્યા વગર દેશનિકાલની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી શકાય નહીં.
કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે કોઈ વિદેશી નાગરિકને ત્યાં સુધી તેના દેશમાં પાછો મોકલી શકાય નહીં, જ્યાં સુધી તેનો પોતાનો દેશ તેની રાષ્ટ્રીયતાની પુષ્ટિ ન કરે અને તેને સ્વીકારવા માટે તૈયાર ન થઈ જાય.
રિટ અરજી પર સરકારનું સોગંદનામું
લાઇવલૉના એક રિપોર્ટ અનુસાર, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે રાજુબાલા દાસની રિટ અરજી પર આ સોગંદનામું દાખલ કર્યું છે.
આ સોગંદનામું સુપ્રીમ કોર્ટના માર્ચ, 2025ના આદેશના સંદર્ભમાં દાખલ કરવામાં આવ્યું છે.
રિટ અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે જેની નાગરિકતાની ઓળખ ન થઈ હોય, તેને વિદેશી જાહેર કરવામાં આવે.
યોગ્ય મુસાફરી દસ્તાવેજ અથવા પાસપોર્ટ જરૂરી
સુપ્રીમ કોર્ટમાં ગૃહ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે હાલની દેશનિકાલ પ્રક્રિયા હેઠળ કોઈ વિદેશી નાગરિકને સામાન્ય રીતે સંબંધિત રાજ્ય સરકાર, કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ પ્રશાસન અથવા ફૉર્નર્સ રીજનનલ રજિસ્ટ્રેશન ઑફિસ દ્વારા ડિપોર્ટ કરી શકાય છે, શરત એ છે કે તેની સજા અથવા કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ હોય, તેની પાસે યોગ્ય મુસાફરી દસ્તાવેજ અથવા પાસપોર્ટ હોય અને કોઈપણ ગુનાહિત કેસ બાકી ન હોય.
પાછા મોકલવા માટે રાષ્ટ્રીયતાની ચકાસણી જરૂરી
ગૃહ મંત્રાલય અનુસાર જો સંબંધિત વિદેશી નાગરિક પાસે કોઈ યોગ્ય મુસાફરી દસ્તાવેજ નથી, તો સરકાર માટે તેની રાષ્ટ્રીયતાની પુષ્ટિ કર્યા બાદ સંબંધિત દૂતાવાસ અથવા ઉચ્ચાયોગ મારફતે તેને મેળવવું જરૂરી હોય છે.
કોઈપણ વિદેશી નાગરિકને ડિપોર્ટ કરતા પહેલાં, તેની નાગરિકતાની પુષ્ટિ કરવાની પ્રક્રિયા દ્વારા સંબંધિત દેશના દૂતાવાસ અથવા ઉચ્ચાયોગ પાસેથી જરૂરી મુસાફરી દસ્તાવેજ મેળવવા જરૂરી છે.
ગૃહ મંત્રાલયનું સોગંદનામું
જે પણ વિદેશી નાગરિકની રાષ્ટ્રીયતા જાણીતી નથી અથવા તેની ચકાસણી થઈ નથી, તેને ત્યારે જ તેના દેશમાં પાછો મોકલી શકાય છે જ્યારે તેની રાષ્ટ્રીયતા ચકાસાઈ જાય, તેની પાસે માન્ય મુસાફરી દસ્તાવેજ હોય અને સંબંધિત દેશ તેને સ્વીકારવા માટે તૈયાર હોય.
રાષ્ટ્રીયતાની પુષ્ટિ વગર દેશમાંથી પાછા મોકલવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકાય નહીં.
‘રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે અવરજવર રોકવી જરૂરી’
સરકારે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી રાષ્ટ્રીયતાની ચકાસણી ન થાય અને ડિપોર્ટેશન શક્ય ન બને, ત્યાં સુધી આવા ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓની કાનૂની અવરજવર રોકવી જરૂરી છે.
સરકારની દલીલ છે કે તેમને ફરાર થવાથી રોકવા, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જાળવવા અને અંતે ડિપોર્ટેશન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે આવું કરવું જરૂરી છે.
કેન્દ્રે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાષ્ટ્રીયતાની ચકાસણી કરવી વિદેશી સરકારો પર નિર્ભર છે, જેના માટે કોઈ સમય મર્યાદા નક્કી કરી શકાય નહીં.
આવી સ્થિતિમાં સંબંધિત વિદેશી નાગરિકોને નિશ્ચિત કેન્દ્રોમાં રાખવા જરૂરી છે, જ્યાં સુધી તેમની રાષ્ટ્રીયતા નક્કી ન થઈ જાય અને તેમની વાપસી શક્ય ન બને.
