UGC Fake Universities List: UGCએ જાહેર કરી 32 ફેક યુનિવર્સિટીઓની યાદી, એડમિશન પહેલાં જરૂર ચકાસો માન્યતા

UGC Fake Universities List: ફેક યુનિવર્સિટીઓથી સાવધાન! રાજ્યસભામાં શિક્ષણ મંત્રાલયે આપી મોટી માહિતી, વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વની સલાહ

UGC Fake Universities List: ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં એડમિશનની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. આ દરમિયાન શિક્ષણ વિભાગે રાજ્યસભામાં દેશમાં ચાલી રહેલી ફેક યુનિવર્સિટીઓ વિશે માહિતી આપી છે. શિક્ષણ મંત્રાલયે બુધવારે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું કે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC)એ ફેબ્રુઆરી 2026માં જાહેર કરેલી પોતાની નવીનતમ યાદીમાં 32 સંસ્થાઓને ફેક યુનિવર્સિટી તરીકે ઓળખી છે.

મંત્રાલય તેવા પ્રશ્નોના જવાબ આપી રહ્યું હતું જેમાં એડ-ટેક (EdTech) પ્લેટફોર્મના ભ્રામક જાહેરાતો (જે 100% પ્લેસમેન્ટ, સારી સેલરીવાળી નોકરી અને મંજૂરી વિના સંસ્થાકીય સંલગ્નતાનું વચન આપે છે) અને ફેક યુનિવર્સિટી, અમાન્ય ડિગ્રી તથા માન્યતા વિના વિદેશી જોડાણો સાથે જોડાયેલી ફરિયાદોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

ફેક યુનિવર્સિટીનું નામ અને સરનામું

ડિસ્ટન્સ અને ઓનલાઇન અભ્યાસની આડમાં છેતરપિંડીનો પ્રયાસ

શિક્ષણ રાજ્યમંત્રી ડૉ. સુકાંત મજુમદારે કહ્યું કે UGCએ નોંધ્યું છે કે કેટલીક EdTech કંપનીઓ, રેગ્યુલેટર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત અથવા અધિકૃત યુનિવર્સિટી અને સંસ્થાઓ સાથે મળીને ઓપન એન્ડ ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ (ODL) અને ઓનલાઇન મોડમાં ડિગ્રી તથા ડિપ્લોમા પ્રોગ્રામની જાહેરાત કરી રહી છે.

જાહેર સૂચનામાં UGCએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવી પ્રકારની ફ્રેન્ચાઇઝી વ્યવસ્થાને મંજૂરી આપવામાં આવી નથી અને આવી વ્યવસ્થાઓ દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતા પ્રોગ્રામ અથવા ડિગ્રીને UGCની માન્યતા નથી. મંત્રીએ જણાવ્યું કે નિયમો અને કાયદા હેઠળ દોષી EdTech કંપનીઓ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ફેક યુનિવર્સિટીઓની ઓળખ કેવી રીતે થાય છે?

UGCએ વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય સંબંધિત લોકોને સલાહ આપી છે કે કોઈપણ કોર્સમાં પ્રવેશ લેતા પહેલાં UGCના ડિસ્ટન્સ એજ્યુકેશન બ્યુરો (DEB)ની વેબસાઇટ પર પ્રોગ્રામની માન્યતા અથવા અધિકૃત સ્થિતિની તપાસ કરી લેવી જોઈએ. જ્યાં UGCને કોઈ અનધિકૃત સંસ્થા દ્વારા ડિગ્રી પ્રોગ્રામ ઓફર કરવાની ફરિયાદ મળે છે, ત્યાં તે સંસ્થાને નોટિસ જારી કરીને જણાવે છે કે તેને ડિગ્રી આપવાનો અધિકાર નથી અને તેની પાસેથી સ્પષ્ટીકરણ માંગે છે. જો જવાબ સંતોષજનક ન હોય, તો સંસ્થાને UGCની ફેક યુનિવર્સિટીની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવે છે.

ફેક યુનિવર્સિટીઓ અને અનધિકૃત સંસ્થાઓ સામે કાર્યવાહી કરવા માટે UGCએ 30 મે 1996ના રોજ પોતાનું એન્ટી-મેલપ્રેક્ટિસ સેલ (AMPC) બનાવ્યું હતું. આ સેલ ફેક અથવા માન્યતા વિના ચાલતી યુનિવર્સિટી અને સંસ્થાઓ સામેની ફરિયાદોની તપાસ કરે છે, જે UGC એક્ટ, 1956નું ઉલ્લંઘન કરીને પ્રોગ્રામ ઓફર કરે છે અથવા ડિગ્રી આપે છે.

ફેક યુનિવર્સિટીઓથી વિદ્યાર્થીઓ કેવી રીતે બચી શકે?

હાયર એજ્યુકેશનની તૈયારી કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ માટે ફેક યુનિવર્સિટીઓની ઓળખ કરવી જરૂરી બની ગઈ છે. વિદ્યાર્થીઓએ એડમિશન પહેલાં યુનિવર્સિટીની માન્યતા ચકાસવી જોઈએ. વેબસાઇટ ડોમેન ધ્યાનથી તપાસવું જોઈએ. ઓફિશિયલ વેબસાઇટમાં https, edu.in અથવા ac.in હોય છે. ફી ભરવાની પદ્ધતિ, ઇન્ફોર્મેશન બુલેટિનમાં ભૂલો, અપ્રૂવર લેટર, NAAC ગ્રેડ અને લોકેશનની તપાસ કરીને પણ ફેક યુનિવર્સિટીઓની ઓળખ કરી શકાય છે.

વિદ્યાર્થીઓને ખાસ સલાહ

ફેક યુનિવર્સિટીની નવીનતમ યાદી UGCની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે. વિદ્યાર્થીઓને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ એડમિશન લેતા પહેલાં UGCની અધિકૃત વેબસાઇટ દ્વારા હાયર એજ્યુકેશન સંસ્થાઓની માન્યતા અને સ્ટેટસની તપાસ કરી લે. UGC અનધિકૃત સંસ્થાઓને કારણ બતાવો અને ચેતવણી નોટિસ પણ જારી કરે છે, સમયાંતરે ફેક યુનિવર્સિટીની રાજ્યવાર યાદી પ્રકાશિત કરે છે અને વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ તથા અન્ય સંબંધિત લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે પોતાની વેબસાઇટ અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ દ્વારા જાહેર સૂચનાઓ પણ બહાર પાડે છે.

આયોગે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પણ વિનંતી કરી છે કે તેઓ પોતાના અધિકારક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલી ફેક યુનિવર્સિટી અને સંસ્થાઓ સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરે અને જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં FIR નોંધે.