Bhavnagar Police Beat Faizal Lakhani: ખરેખર જ આરોપી કે ગુનેગાર છે તો સરઘસ કાઢવામાં વાંધો શું?
ભાવનગરમાં લિવ-ઇન પાર્ટનરની હત્યાના આરોપમાં પકડાયેલા ફૈઝલ ઉર્ફે ખટકીને પોલીસ ક્રાઇમ સીન રિકન્સ્ટ્રક્શન માટે બસ સ્ટેન્ડ પર લઈ ગઈ હતી.
પરંતુ ત્યાં જે થયું તેનો વીડિયો વાયરલ થયો છે.
વીડિયોમાં આરોપીને દોરડાથી બાંધીને પોલીસ દ્વારા જાહેરમાં માર મારવામાં આવતો અને બસ સ્ટેન્ડ વિસ્તારમાં ફેરવવામાં આવતો દેખાય છે.
પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ડી.પી. ઉનડકટે આ કાર્યવાહીને “અપવાદરૂપ કેસ” ગણાવી કહ્યું કે આવી કાર્યવાહીથી અસામાજિક તત્વોમાં પોલીસનો ડર રહે છે. અહેવાલ મુજબ આરોપી સામે અગાઉ પણ છ કેસ નોંધાયેલા છે.
હવે અહીંથી એક અલગ સવાલ ઊભો થાય છે…
ગુજરાતના DGPએ 12 મેના રોજ પોલીસને આરોપીઓને દોરડાથી બાંધવા, જાહેરમાં પરેડ કરાવવા, મારવા કે અપમાનિત કરવા જેવી કાર્યવાહી બંધ કરવાની સૂચના આપી હતી. કારણ કે આરોપીની ગરિમા જાળવવી અને કાયદેસરની પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
આ વાત કાયદાની દૃષ્ટિએ યોગ્ય છે.
પરંતુ…
જો કોઈ વ્યક્તિ ખરેખર સમાજ માટે ગંભીર ગુનો કરે, તો તેને સમાજ સામે શરમ અનુભવાય એમાં પણ શું વાંધો?
અહીં વાત પોલીસ દ્વારા માર મારવાની નથી.
વાત એ છે કે ગુનો કરનારને સમાજમાં પોતાના કૃત્યની ગંભીરતાનો અહેસાસ કેવી રીતે કરાવવો?
આપણે ઘણી વાર કહીએ છીએ—
“ગુનેગારોમાં પોલીસનો ડર હોવો જોઈએ.”
તો પછી પોલીસ જ્યારે કહે છે કે આવી કાર્યવાહીથી અસામાજિક તત્વોમાં ડર રહે છે, ત્યારે આપણે એ સવાલ પણ પૂછવો જોઈએ કે—
શું આ ડર કાયદાની સીમામાં રહીને ઊભો કરી શકાય?
કારણ કે આરોપી નિર્દોષ હોય તો તેનું જાહેર અપમાન અન્યાય છે.
પરંતુ જો કોર્ટમાં ગુનો સાબિત થાય પછી પણ સમાજ તેની સામે કોઈ નૈતિક નારાજગી વ્યક્ત ન કરી શકે, તો પછી—
સમાજમાં ગુનાની શરમ ક્યાંથી આવશે?
સજા આપવાનો અધિકાર ચોક્કસપણે કોર્ટનો છે.
પણ ગુનાને વખોડવાનો અધિકાર સમાજનો પણ છે.
એટલે ચર્ચાનો સાચો મુદ્દો કદાચ આ છે—
“પોલીસે આરોપીને મારવો જોઈએ કે નહીં?” કરતાં પણ મોટો સવાલ…
“ગુનેગાર સાબિત થયેલા વ્યક્તિને સમાજ સામે જવાબદાર ઠેરવવાની યોગ્ય રીત શું હોવી જોઈએ?”
કાયદાનો ડર પણ રહે…
અને કાયદાની મર્યાદા પણ ન તૂટે—
શું બંને શક્ય નથી?
તમારો અભિપ્રાય શું છે?
