BRICS Summit 2026: ભારત 18મા BRICS શિખર સંમેલનની યજમાની કરવા જઈ રહ્યું છે. આજથી શરૂ થઈ રહેલું આ સમિટ રવિવાર સુધી ચાલશે. તેમાં BRICS સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોના નેતાઓ તેમજ આઉટરીચ માટે આમંત્રિત દેશો સામેલ થશે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિન, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગ સાથે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સહિત વિશ્વના અન્ય અનેક દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો એક મંચ પર જોવા મળશે. વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, ભારતની BRICS અધ્યક્ષતાની થીમ ‘સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહયોગ અને સ્થિરતા માટે નિર્માણ’ છે. આ દરમિયાન નેતાઓ પરસ્પર હિતના વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરવાની સાથે-સાથે સામાન્ય પ્રાથમિકતાઓ પર BRICSની અંદર સહયોગને મજબૂત બનાવવાના ઉપાયો પર ચર્ચા કરશે.
આજથી BRICS સમિટની શરૂઆત
ભારતની અધ્યક્ષતા હેઠળ આ વર્ષે ભારતમાં 25થી વધુ શહેરોમાં 350થી વધુ બેઠકો અને ઉચ્ચ સ્તરીય કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. તેનો ઉદ્દેશ ત્રણ મુખ્ય સ્તંભો, એટલે કે રાજકીય અને સુરક્ષા, આર્થિક અને નાણાકીય તથા સાંસ્કૃતિક અને લોકો, પર BRICSની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવાનો હતો. આ બેઠકો અને બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ તેમજ લોકો વચ્ચેની પહેલો દ્વારા ભારતની અધ્યક્ષતાએ વ્યવહારુ અને વિકાસલક્ષી પરિણામો દ્વારા BRICS સહયોગને આગળ વધાર્યો છે.
આ સમિટ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે
વિદેશ મંત્રાલયે નિવેદનમાં જણાવ્યું કે ભારત BRICSનું સ્થાપક સભ્ય છે અને અગાઉ 2012, 2016 અને 2021માં ત્રણ વખત તેની અધ્યક્ષતા કરી ચૂક્યું છે. ભારતે 1 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ ચોથી વખત BRICSની અધ્યક્ષતા સંભાળી હતી. વર્ષ 2026 એક મહત્વપૂર્ણ પડાવ પણ છે, કારણ કે BRICSની રચનાને વીસ વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યાં છે. ભારતની અધ્યક્ષતા માટેનું BRICS લોગો પરંપરા અને આધુનિકતાના સંગમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેની પાંખડીઓમાં BRICS સભ્ય દેશોના જીવંત રંગો જોવા મળે છે, જે તેમની સામૂહિક શક્તિ અને એકતાને દર્શાવે છે. મધ્યમાં ‘નમસ્તે’ની મુદ્રા ભારતની ઉષ્મા, સન્માન અને સુમેળભર્યા સહયોગની ભાવનાને દર્શાવે છે.
આ દેશો લઈ રહ્યા છે ભાગ
BRICSમાં બ્રાઝિલ, ચીન, ઇજિપ્ત, ઇથિયોપિયા, ભારત, ઇન્ડોનેશિયા, ઈરાન, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતનો સમાવેશ થાય છે. BRICSના ભાગીદાર દેશોમાં બેલારુસ, ક્યુબા, બોલિવિયા, કઝાકિસ્તાન, મલેશિયા, નાઇજીરિયા, થાઇલેન્ડ, યુગાન્ડા, ઉઝબેકિસ્તાન અને વિયેતનામના નામ સામેલ છે.
ટ્રેડથી ડિફેન્સ સુધી આ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા
BRICSનો સહયોગ આતંકવાદ સામેની લડાઈ, જળવાયુ પરિવર્તન, ખાદ્ય અને ઊર્જા સુરક્ષા, વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ, ટેલિકોમ્યુનિકેશન, કૃષિ, શ્રમ અને રોજગાર, આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય માળખું, ટ્રેડ અને વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઇઝેશન સહિત અનેક વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર સતત વધી રહ્યો છે. છેલ્લા બે દાયકામાં BRICSએ પોતાની સભ્યતાનો સતત વિસ્તાર કર્યો છે અને સહયોગના ક્ષેત્રોને પણ વ્યાપક બનાવ્યા છે. તેનાથી ગ્લોબલ સાઉથના દેશો વચ્ચે સહયોગ અને વિકાસની નવી તકો ખુલી છે.
છેલ્લા 5 વર્ષમાં BRICS દેશો સાથે ભારતનો ટ્રેડ વધ્યો
BRICS દેશો સાથે ભારતનો ટ્રેડ છેલ્લા 5 વર્ષમાં નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. એસોચેમ ગ્લોબલ રિસર્ચ એન્ડ સ્ટ્રેટેજી સેન્ટરના રિપોર્ટ “ધ રાઇઝ ઑફ BRICS નેશન્સ: એન ઑપોર્ચ્યુનિટી ટુ સ્કેલ ઇન્ડિયન એક્સપોર્ટ્સ ટુ 200 બિલિયન ડૉલર્સ ટુ BRICS બાય 2030” અનુસાર, BRICS દેશો સાથે ભારતનો કુલ ટ્રેડ 2020-21માં 203 બિલિયન ડૉલરથી વધીને 2025-26માં 417 બિલિયન ડૉલર પર પહોંચી ગયો છે, જે દર્શાવે છે કે BRICS સમૂહ ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને વેપારી ભાગીદાર તરીકે ઉભરી રહ્યો છે.
એસોચેમના રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં BRICS સભ્ય દેશોને ભારતની નિકાસ 96 બિલિયન ડૉલર રહી હતી. એસોચેમનો અંદાજ છે કે જો ભારત દક્ષિણ-દક્ષિણ સહયોગને વધુ મજબૂત કરે અને પરંપરાગત નિકાસ બજારોથી આગળ વધીને નવી તકોનો લાભ ઉઠાવે, તો વર્ષ 2030 સુધીમાં BRICS દેશોમાં તેની નિકાસ 200 બિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચી શકે છે.
