ગ્રીનલૅન્ડમાં અમેરિકાની સૈન્ય પહોંચ વધશે, માલિકી નહીં પરંતુ કાયમી સુરક્ષા નિયંત્રણ અંગે થયો કરાર
US Denmark Security Deal: અમેરિકા અને ડેનમાર્કે ગ્રીનલૅન્ડની સુરક્ષાને લઈને કરારની જાહેરાત કરી છે. આ કરાર દ્વારા તે રાજદ્વારી વિવાદ ઉકેલાઈ ગયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, જે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગ્રીનલૅન્ડ પર કબજો કરવાની ધમકીઓથી શરૂ થયો હતો. ટ્રમ્પે આ કરારથી અમેરિકાને સુરક્ષા પર કાયમી નિયંત્રણ મળવાની વાત કહી છે. ડેનમાર્કના વડાપ્રધાને આ કરારને આર્કટિક અને ઉત્તર એટલાન્ટિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા મજબૂત કરનારો ગણાવ્યો છે. બીજી તરફ એક્સપર્ટ આ કરારને અમેરિકાના ગ્રીનલૅન્ડ પર માલિકી હક વિના ‘કાયમી નિયંત્રણ’ મેળવવાના પ્રયાસ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
ડેનમાર્ક સાથે ગ્રીનલૅન્ડ અંગેના સુરક્ષા કરારથી અમેરિકાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ આર્કટિક ટાપુ પર ખૂબ મોટી અને કદાચ કાયમી સૈન્ય ભૂમિકા મળી જશે. ટ્રમ્પે પોતે તેને ગ્રીનલૅન્ડની સુરક્ષા પર અમેરિકાનું કાયમી નિયંત્રણ ગણાવ્યું છે. જોકે ફૉક્સ ન્યૂઝે જણાવ્યું છે કે આ વ્યવસ્થાને સાર્વભૌમત્વનું હસ્તાંતરણ કહી શકાય નહીં.
હવે અમેરિકાનો કોઈ પણ દુશ્મન અમારી સ્પષ્ટ લેખિત મંજૂરી વિના ગ્રીનલૅન્ડમાં બેઝ બનાવી શકશે નહીં, ત્યાં પોતાની સૈન્ય હાજરી રાખી શકશે નહીં અને ન તો ત્યાં સંવેદનશીલ રોકાણ કરી શકશે. – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ
ગ્રીનલૅન્ડમાં અમેરિકાની પહોંચ
ન્યૂયોર્કમાં યુનાઇટેડ નેશન્સ જનરલ એસેમ્બલી દરમિયાન આગામી અઠવાડિયે ગ્રીનલૅન્ડ સાથે જોડાયેલા આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. જોકે તે ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલૅન્ડની સંસદીય પ્રક્રિયાઓને આધીન રહેશે. ફૉક્સ ન્યૂઝે એક વરિષ્ઠ અમેરિકી અધિકારીને ટાંકીને જણાવ્યું કે આ વ્યવસ્થા હેઠળ વૉશિંગ્ટનને ગ્રીનલૅન્ડ સુધી કાયમી પહોંચ મળશે, જેમાં મિલિટરી બેઝ બનાવવાનો અને હવાઈ માર્ગે ઉડાન ભરવાનો સમાવેશ થાય છે.
આ કરારથી અમેરિકાને પોતાની જરૂરિયાત અનુસાર વધારાના મિલિટરી ઠેકાણા બનાવવાની પણ મંજૂરી મળશે. જોકે આવી સુવિધાઓ અંગે ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલૅન્ડ સાથે સલાહ લેવી પડશે. આનાથી ગ્રીનલૅન્ડમાં વૉશિંગ્ટનની તાકાત ખૂબ જ વધી જશે, કારણ કે અમેરિકા પહેલેથી જ ઉત્તર-પશ્ચિમ ગ્રીનલૅન્ડમાં પિટુફિક સ્પેસ બેઝ ચલાવે છે. ટાપુ સુધી તેની સૈન્ય પહોંચ 1951ના સંરક્ષણ કરાર સાથે જોડાયેલી છે.
ગ્રીનલૅન્ડ દુનિયાનો સૌથી મોટો ટાપુ અને ડેનમાર્ક હેઠળનો એક સ્વાયત્ત વિસ્તાર છે, જ્યાં પોતાની સરકાર અને પોતાની સંસદ છે. – એક્સપર્ટ
અમેરિકાની તાકાત વધશે
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની તાજેતરની જાહેરાત અનુસાર, અમેરિકાના વિરોધીઓને વૉશિંગ્ટનની મંજૂરી વિના ગ્રીનલૅન્ડમાં મિલિટરી બેઝ બનાવવાથી, સૈનિકો તૈનાત કરવાથી અથવા સંવેદનશીલ રોકાણ કરવાથી રોકવામાં આવશે. માર્કો રુબિયોએ આ કરારને ગ્રીનલૅન્ડમાં અમેરિકાના સુરક્ષા હિતોને કાયમી રીતે સંબોધિત કરવાનો એક માર્ગ ગણાવ્યો છે.
આ ડીલની એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે આ કરારની કોઈ સમાપ્તિ તારીખ નહીં હોય. જો ગ્રીનલૅન્ડ ભવિષ્યમાં સ્વતંત્ર થઈ જાય, તો પણ તે અમલમાં રહેશે. જોકે એક્સપર્ટનું કહેવું છે કે તેનો અર્થ એ નથી કે અમેરિકા આ વિસ્તાર પર કબજો કરી લેશે. કરાર પર ઔપચારિક રીતે હસ્તાક્ષર થયા બાદ સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
ગ્રીનલૅન્ડ ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચે આવેલું છે અને આર્કટિકમાં વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. તેની ભૌગોલિક સ્થિતિએ ટાપુને અમેરિકાની મિસાઇલ સંરક્ષણ વ્યવસ્થા, અંતરિક્ષ દેખરેખ અને વ્યાપક આર્કટિક સુરક્ષા યોજના માટે મહત્વપૂર્ણ બનાવી દીધો છે.
