પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના 76મા જન્મદિવસ એટલે કે 17 સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતીય જનતા પાર્ટી અને અનેક BJP શાસિત રાજ્યોએ મોટા પાયે કાર્યક્રમોનું આયોજન કર્યું. અનેક સ્થળોએ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા, લાઇટ શો યોજાયા, બાઇક રેલીઓ કાઢવામાં આવી અને મોદીના લાંબા આયુષ્ય તેમજ તેમના 25 વર્ષના જાહેર જીવનને લઈને કાર્યક્રમો યોજાયા. પરંતુ હવે આ ભવ્ય કાર્યક્રમોને લઈને BJPની અંદરથી જ સવાલો ઉઠવા લાગ્યા છે.
- BJP નેતાએ સ્વીકાર્યું- સામાન્ય લોકોમાં ઉત્સાહ ઓછો રહ્યો
- ‘આશીર્વાદનો દીવો’ અભિયાનને અપેક્ષા મુજબ પ્રતિસાદ નહીં
- અગાઉ જન્મદિવસ પર ‘સેવા’ કાર્યક્રમો યોજાતા હતા
- ઉજ્જૈનમાં ભવ્ય લાઇટ શો
- બિહારમાં દીવા પ્રગટાવાયા, પરંતુ પૂર અંગે સોશિયલ મીડિયા પર સવાલ
- મોદીના જૂના ‘તેલ બચાવવા’ના સંદેશ સાથે પણ સરખામણી
- 1,366 કિલોમીટરની બાઇક રેલી
- BJP શાસિત રાજ્યોમાં અલગ-અલગ કાર્યક્રમ
- સવાલ માત્ર વિપક્ષે જ ઉઠાવ્યા નથી
- BJP સામે હવે મુખ્ય સવાલ શું?
‘ધ ટેલિગ્રાફ’ના 21 સપ્ટેમ્બરના અહેવાલ અનુસાર, પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓનું માનવું છે કે જે મોટા જનસમર્થન અને સ્વયંભૂ જનભાગીદારીની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી, તે જોવા મળી નથી. પાર્ટીની અંદર ચિંતા છે કે મોટા પાયે યોજાયેલા જન્મદિવસ સમારોહોની અસર વિપરીત પડી શકે છે.
BJP નેતાએ સ્વીકાર્યું- સામાન્ય લોકોમાં ઉત્સાહ ઓછો રહ્યો
અહેવાલમાં એક BJP નેતાને ટાંકીને જણાવવામાં આવ્યું છે કે સામાન્ય લોકોની પ્રતિક્રિયા ખૂબ ઉત્સાહજનક જોવા મળી નથી. પાર્ટીનો ઉદ્દેશ મોદીનો દેશસેવાનો સંદેશ અને તેમની ભૂમિકાને સામે લાવવાનો હતો, પરંતુ પાર્ટીના કેટલાક લોકોને આશંકા છે કે મોટા કાર્યક્રમોએ પ્રધાનમંત્રીની છબીને મજબૂત કરવાને બદલે વિપરીત સવાલ ઊભો કરી દીધો.
BJPના એક વરિષ્ઠ નેતા અનુસાર, અનેક સ્થળોએથી એવા અહેવાલ આવ્યા કે રાજ્ય સરકારોએ મોટા સ્તરે લાઇટ શોનું આયોજન કર્યું, પરંતુ સામાન્ય લોકો મોટી સંખ્યામાં પોતાના ઘરોમાંથી બહાર આવીને મોદી માટે દીવા પ્રગટાવતા જોવા મળ્યા નહીં.
‘આશીર્વાદનો દીવો’ અભિયાનને અપેક્ષા મુજબ પ્રતિસાદ નહીં
આ વખતે BJPએ ‘આશીર્વાદનો દીવો’ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. પાર્ટીએ લોકોને 17 સપ્ટેમ્બરની સાંજે ઓછામાં ઓછો એક માટીનો દીવો પ્રગટાવીને પ્રધાનમંત્રી મોદીના લાંબા આયુષ્ય માટે શુભેચ્છા આપવાની અપીલ કરી હતી. BJP અધ્યક્ષ નિતિન નવીન સહિત પાર્ટીના નેતાઓએ આ અભિયાનને મોટા સ્તરે ચલાવ્યું. પાર્ટીની અંદર તેને અમુક અંશે કોવિડ કાળના તે અભિયાનો સાથે જોડીને જોવામાં આવ્યું, જ્યારે પ્રધાનમંત્રીની અપીલ પર મોટી સંખ્યામાં લોકોએ થાળી વગાડી હતી અથવા ઘરની લાઇટો બંધ કરીને દીવા પ્રગટાવ્યા હતા. પરંતુ આ વખતે પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓ અનુસાર એવો સ્વયંભૂ જનઉત્સાહ જોવા મળ્યો નહીં.
અગાઉ જન્મદિવસ પર ‘સેવા’ કાર્યક્રમો યોજાતા હતા
અહેવાલ અનુસાર, BJP લાંબા સમયથી 17 સપ્ટેમ્બરના રોજ મોદીના જન્મદિવસ પર પ્રમાણમાં ઓછા દેખાડાવાળા ‘સેવા’ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરતી આવી છે. તેમાં રક્તદાન શિબિરો અને લોકો સાથે જોડાયેલા અન્ય કલ્યાણકારી કાર્યક્રમો સામેલ હતા. આ વખતે પાર્ટીએ તેનો વ્યાપ ઘણો વધારી દીધો. અનેક રાજ્યોમાં સરકારી ઇમારતો અને BJP કાર્યાલયોને રોશનીથી શણગારવામાં આવ્યા તથા અલગ-અલગ સ્થળોએ દીવા પ્રગટાવવા અને લાઇટ શોના કાર્યક્રમો યોજાયા.
ઉજ્જૈનમાં ભવ્ય લાઇટ શો
મધ્ય પ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં ક્ષિપ્રા નદીના કિનારે મોટા સ્તરે લાઇટ શોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. અહેવાલ અનુસાર, આ અભિયાનના સૌથી ભવ્ય કાર્યક્રમોમાં તેનો સમાવેશ થયો હતો. કાર્યક્રમના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર પણ પ્રસારિત કરવામાં આવ્યા. જોકે BJPના કેટલાક વર્ગોએ આવા કાર્યક્રમોની રાજકીય જરૂરિયાત અને ખર્ચને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા.
બિહારમાં દીવા પ્રગટાવાયા, પરંતુ પૂર અંગે સોશિયલ મીડિયા પર સવાલ
બિહારમાં મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીના નેતૃત્વમાં પટનામાં ગંગા કિનારે દીવા પ્રગટાવવાનો કાર્યક્રમ યોજાયો. પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર આ કાર્યક્રમને લઈને સવાલો પણ ઉઠ્યા. ટીકાકારોએ બિહારના પૂરગ્રસ્ત ગ્રામ્ય વિસ્તારોની સ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરીને પૂછ્યું કે જ્યારે રાજ્યના અનેક વિસ્તારો પૂરનો સામનો કરી રહ્યા હતા, ત્યારે જન્મદિવસના મોટા કાર્યક્રમ પર સંસાધનો ખર્ચ કરવાનો શું ઔચિત્ય છે.
તેના બીજા દિવસે BJP અધ્યક્ષ નિતિન નવીને બિહારના પૂર રાહત ભંડોળમાં રાજ્યસભા સાંસદ તરીકે ત્રણ મહિનાનો પગાર એટલે કે ₹6.35 લાખ આપવાની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું કે બિહારની પૂર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને સરકાર રાહત માટે તૈયાર છે.
મોદીના જૂના ‘તેલ બચાવવા’ના સંદેશ સાથે પણ સરખામણી
જન્મદિવસ સમારોહના ખર્ચને લઈને BJPની અંદર ઉઠી રહેલા સવાલોમાં પ્રધાનમંત્રીની પોતાની અગાઉની અપીલોનો પણ ઉલ્લેખ થયો. અહેવાલ અનુસાર, મે મહિનામાં પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ અને વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવોના દબાણ વચ્ચે મોદીએ લોકોને ઇંધણ બચાવવા, બિનજરૂરી વિદેશ પ્રવાસથી બચવા અને રસોઈના તેલનો વપરાશ ઘટાડવા જેવી અપીલો કરી હતી. આવી સ્થિતિમાં પાર્ટીના કેટલાક લોકોએ મોટા પાયે યોજાયેલા જન્મદિવસ સમારોહો અને આ અપીલો વચ્ચેના કથિત વિરોધાભાસ તરફ ધ્યાન દોર્યું.
1,366 કિલોમીટરની બાઇક રેલી
જન્મદિવસ સમારોહ હેઠળ સેંકડો નવી મોટરસાઇકલ સાથે રેલીઓ પણ કાઢવામાં આવી. તેનો ઉદ્દેશ મોદીના લોકસભા મતવિસ્તાર વારાણસીથી તેમના જન્મસ્થળ વડનગર સુધી અને ત્યારબાદ પરત યાત્રા કરીને તેમના 25 વર્ષના જાહેર જીવન અને ‘સેવા’નો સંદેશ પહોંચાડવાનો હતો. વારાણસી અને વડનગર વચ્ચેનું અંતર લગભગ 1,366 કિલોમીટર છે. આ રેલીઓને BJP નેતૃત્વ દ્વારા મોટા સ્તરે પ્રચારિત કરવામાં આવી.
BJP શાસિત રાજ્યોમાં અલગ-અલગ કાર્યક્રમ
મોદીના જન્મદિવસને લઈને અનેક BJP શાસિત રાજ્યોએ મોટા કાર્યક્રમો યોજ્યા. ગુજરાતમાં લગભગ 88 લાખ દીવા 18,500 સ્થળોએ પ્રગટાવવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી. ઉત્તર પ્રદેશમાં ગામો અને ગ્રામ પંચાયતો સુધી અભિયાન પહોંચાડવા માટે અનેક કાર્યક્રમોની જાહેરાત કરવામાં આવી. દિલ્હીમાં પણ ‘આશીર્વાદનો દીવો’ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું અને સરકારે લગભગ ₹13,800 કરોડના પ્રોજેક્ટના ઉદ્ઘાટન અથવા શિલાન્યાસને અભિયાન સાથે જોડ્યા. ઓડિશામાં લોકોને ઘર, મંદિર અથવા જાહેર સ્થળે દીવો પ્રગટાવીને ફોટો અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર મૂકવાની અપીલ કરવામાં આવી. હરિયાણામાં ‘નમો મેરેથોન’નું આયોજન કરવામાં આવ્યું, જ્યારે રાજસ્થાન અને મિઝોરમ સહિત અનેક રાજ્યોમાં રક્તદાન શિબિરો, સ્પર્ધાઓ, સેવા કાર્યક્રમો અને સરકારી યોજનાઓ સાથે જોડાયેલા અભિયાનો યોજવામાં આવ્યા.
સવાલ માત્ર વિપક્ષે જ ઉઠાવ્યા નથી
જન્મદિવસ સમારોહને લઈને વિપક્ષે સરકારી તંત્ર અને જાહેર નાણાંના કથિત ઉપયોગ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોંગ્રેસ નેતા પવન ખેડાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સરકારી અધિકારીઓ, શાળાઓ અને શિક્ષકો સહિત સરકારી સંસ્થાઓને કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા માટે સૂચના આપવામાં આવી હતી. પરંતુ ‘ધ ટેલિગ્રાફ’ના અહેવાલનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે હવે આવા સવાલો BJPની અંદર પણ ચર્ચાનો વિષય બની રહ્યા છે- ખાસ કરીને ત્યારે, જ્યારે પાર્ટીના પોતાના મૂલ્યાંકનમાં સામાન્ય લોકોની ભાગીદારી અપેક્ષા મુજબ રહી નથી.
BJP સામે હવે મુખ્ય સવાલ શું?
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે BJPની અંદર એક રાજકીય સવાલ જરૂર ઊભો કર્યો છે- શું પ્રધાનમંત્રીની આસપાસ મોટા પાયે યોજાતા કાર્યક્રમો અને વાસ્તવિક જનભાગીદારી વચ્ચેનું અંતર વધી રહ્યું છે? ‘ધ ટેલિગ્રાફ’ના અહેવાલમાં પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓની ચિંતા આ જ હોવાનું જણાવાયું છે કે જે અભિયાનનો ઉદ્દેશ મોદી પ્રત્યે જનસમર્થન અને લોકપ્રિયતા દર્શાવવાનો હતો, તેમાં અનેક સ્થળોએ સરકારી અને પાર્ટી સ્તરનું આયોજન તો મોટું દેખાયું, પરંતુ સ્વયંભૂ સામાન્ય જનભાગીદારી પ્રમાણમાં મર્યાદિત જોવા મળી.

