Starlink India Protest: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) સાથે જોડાયેલા સંગઠન સ્વદેશી જાગરણ મંચ (SJM) એ શુક્રવારે (23 ઑક્ટોબર) દિલ્હીમાં એલન મસ્કની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા સ્ટારલિંક સામે વિરોધ માર્ચ યોજી હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ કેન્દ્ર સરકારને સ્ટારલિંકને ભારતમાં વ્યાવસાયિક સેવાઓ શરૂ કરવાની મંજૂરી ન આપવાની માંગ કરી હતી. માર્ચ ત્રણ મૂર્તિ ચોકથી શરૂ થઈને ચાણક્યપુરી પોલીસ સ્ટેશન તરફ આગળ વધી હતી, પરંતુ પોલીસની બેરિકેડિંગને કારણે પ્રદર્શન ત્યાં જ અટકાવી દેવામાં આવ્યું હતું. પ્રદર્શનમાં સામેલ લોકોએ સ્ટારલિંકને ભારતમાં પ્રવેશ આપવાનો વિરોધ કર્યો હતો. પ્રદર્શનકારીઓએ ‘સ્ટારલિંક ડાઉન ડાઉન’, ‘એલન મસ્ક હોશમાં આવો’ અને ‘એલન મસ્ક ભારત છોડો’ના નારા લગાવ્યા હતા. તેમનું કહેવું છે કે આ સેવાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને દેશની ડિજિટલ સાર્વભૌમત્વને જોખમ થઈ શકે છે.
સ્વદેશી જાગરણ મંચનું કહેવું છે કે સ્ટારલિંક જેવી સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાથી સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે દેખરેખ રાખવી અને જરૂર પડે ત્યારે ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે. સંગઠને એવી આશંકા પણ વ્યક્ત કરી છે કે આ નેટવર્ક દ્વારા ભારતમાં ચીન અને પાકિસ્તાનથી આવતા સંદેશા અથવા પ્રચાર પહોંચી શકે છે. શુક્રવારે નવી દિલ્હીમાં પોલીસ બેરિકેડ્સ પર ચડીને અને તકતીઓ હાથમાં લઈને પ્રદર્શનકારીઓએ સંદેશ આપ્યો હતો કે ‘સ્ટારલિંકને ભારતમાં પ્રવેશવા દેવામાં ન આવે’.
સ્વદેશી જાગરણ મંચ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે જોડાયેલું સંગઠન છે, જે સ્વદેશી અને આર્થિક રાષ્ટ્રવાદ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર સક્રિય રહ્યું છે. સંગઠને તાજેતરમાં સરકારને સ્ટારલિંકને ભારતમાં સેવાઓ શરૂ કરવાની મંજૂરી ન આપવાની માંગ કરી હતી. તેની દલીલ છે કે કાયદો અને વ્યવસ્થા સામેના વર્તમાન પડકારો વચ્ચે સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા સુરક્ષા સંબંધિત જોખમો વધારી શકે છે. અલગતાવાદ, આતંકવાદ, રમખાણો અને વિરોધ પ્રદર્શનો જેવી પરિસ્થિતિઓમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે ઘણી વખત ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરવી જરૂરી બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં સરકારે સ્ટારલિંકને ભારતમાં કામ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં.
સ્વદેશી જાગરણ મંચની આ માંગ એવા સમયે સામે આવી છે, જ્યારે એલન મસ્કે તાજેતરમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણી પર ભારતમાં સ્ટારલિંકની શરૂઆતમાં વિલંબને લઈને નિશાન સાધ્યું હતું. મસ્કે અગાઉ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેટલાક ‘મોટા વેપારી જૂથો’ પોતાનું એકાધિકાર જાળવી રાખવા માટે સ્ટારલિંકનો માર્ગ રોકી રહ્યા છે. ત્યારબાદ તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર સવાલ કર્યો હતો, ‘શું અંબાણી જ ભારતના અસલી બોસ છે?’ ભારત સરકારે મસ્કના આરોપોને ફગાવીને કહ્યું હતું કે દેશનું નિયમનકારી માળખું નિષ્પક્ષ છે અને તમામ કંપનીઓ સાથે સમાન વ્યવહાર કરે છે. સરકારે ભેદભાવના આરોપોને પાયાવિહોણા અને ખોટા ગણાવ્યા હતા.
સંચાર મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, સ્ટારલિંક, રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી જૂથના સમર્થનવાળી યુટેલસેટ વનવેબને લાઇસન્સ મળી ચૂક્યાં છે. જોકે, સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી અને વ્યાવસાયિક સેવાઓ શરૂ કરતાં પહેલાં ત્રણેય કંપનીઓએ સુરક્ષા સંબંધિત શરતોનું પાલન કરવું પડશે. મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ત્રણેય કંપનીઓની સુરક્ષા સંબંધિત તપાસ ચાલી રહી છે અને નિયમનકારી પ્રક્રિયામાં તેઓ મોટાભાગે એક જ સ્તરે છે. સુરક્ષા મંજૂરી આપવી ગૃહ મંત્રાલયના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે.
