સુદાનની બે સેનાઓ સત્તા માટે એક બીજાનું લોહી વહાવી રહી છે, આ અથડામણ પાછળનું કારણ શું છે?
સુદાનમાં અર્ધલશ્કરી દળો અને સશસ્ત્ર દળો વચ્ચે ચાલી રહેલી હિંસક અથડામણ અટકવાનું નામ નથી લઈ રહી. સતત ચોથા દિવસે અથડામણ ચાલુ રહી હતી. અથડામણમાં મૃતકોની સંખ્યા વધીને 185 થઈ ગઈ છે. આ દરમિયાન યુરોપિયન યુનિયનના રાજદૂત અને અમેરિકી રાજદ્વારીઓ પર પણ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ પછી અમેરિકી વિદેશ મંત્રી એન્ટની બ્લિંકને આ ઘટનાને બેજવાબદાર ગણાવી છે. આ પહેલા, શનિવારે, ખાર્તુમમાં ભારતીય દૂતાવાસે એક એડવાઈઝરી જારી કરીને તમામ નાગરિકોને સાવચેતી રાખવા જણાવ્યું હતું.
સુદાનમાં શું થઈ રહ્યું છે?
આફ્રિકન દેશ સુદાન આ દિવસોમાં હિંસાની ઝપેટમાં છે. રાજધાની ખાર્તુમ સેના અને દેશના શક્તિશાળી અર્ધલશ્કરી દળ, રેપિડ સપોર્ટ ફોર્સિસ (RSF) વચ્ચે ભીષણ લડાઈનું સાક્ષી છે. શનિવારે શરૂ થયેલી હિંસક અથડામણ મંગળવારે ચોથા દિવસે પણ ચાલુ રહી હતી. યુએનના આંકડા અનુસાર આ અથડામણમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 185 લોકો માર્યા ગયા છે જ્યારે ઘાયલોની સંખ્યા 1800 છે.
હિંસા કેવી રીતે શરૂ થઈ અને તે પછી શું થયું?
શનિવાર, 15 એપ્રિલ: રાજધાની ખાર્તુમમાં વિસ્ફોટો અને ગોળીબારના કારણે શનિવારે દેશમાં તાજી હિંસા શરૂ થઈ. અર્ધલશ્કરી દળો અને સેનાએ એકબીજા પર એકબીજાની પોઝિશન પર હુમલો કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. અર્ધલશ્કરી રેપિડ સપોર્ટ ફોર્સ (RSF) એ એરપોર્ટ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો દાવો કર્યો હતો. અગાઉ તેણે કહ્યું હતું કે ખાર્તુમની દક્ષિણે તેના એક કેમ્પ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તે જ સમયે, સેનાએ કહ્યું કે આરએસએફના લડવૈયાઓએ સૈન્ય મુખ્યાલય પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
આરએસએફે અનેક આર્મી બેઝ પર હુમલો કર્યો: આર્મી
સેનાના પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર જનરલ નબિલ અબ્દાલ્લાહે જણાવ્યું હતું કે, “રેપિડ સપોર્ટ ફોર્સિસના લડવૈયાઓએ ખાર્તુમ અને અન્ય નજીકના સ્થળોએ આર્મી કેમ્પ પર હુમલો કર્યો હતો.” રોઇટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીએ પણ સાક્ષીઓને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે ઉત્તરીય શહેર મેરોવમાં ગોળીબાર થયો હતો. આરએસએફ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ખાર્તુમ એરપોર્ટ પર નિયંત્રણનો દાવો કર્યા બાદ તેણે રાજધાની ખાર્તુમમાં રાષ્ટ્રપતિ મહેલ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે. જો કે સેનાએ આ દાવાઓને નકારી કાઢ્યા હતા.
આ અથડામણો વચ્ચે શનિવારે જ હિંસાગ્રસ્ત સુદાનની રાજધાની ખાર્તુમમાં એક ભારતીયનું મોત થયું હતું. ખાર્તુમમાં ભારતીય દૂતાવાસે કહ્યું છે કે સુદાનમાં દાલ ગ્રૂપ સાથે કામ કરી રહેલા આલ્બર્ટ ઓગસ્ટિન નામના વ્યક્તિનું ગોળી વાગવાથી મોત થયું છે.
દેશમાં રવિવારે સુદાનની સેના અને અર્ધલશ્કરી જૂથ વચ્ચેની લડાઈનો બીજો દિવસ જોવા મળ્યો. રવિવારે રાજધાની ખાર્તુમની આસપાસના શહેરોમાં અને દેશભરમાં બખ્તરબંધ વાહનો, ટ્રક-માઉન્ટેડ મશીનગન અને યુદ્ધ વિમાનો સાથે ભીષણ લડાઈ થઈ હતી. સુદાન ડૉક્ટર્સ સિન્ડિકેટે જણાવ્યું હતું કે રવિવારે ઓછામાં ઓછા પાંચ નાગરિકો માર્યા ગયા હતા અને 78 ઘાયલ થયા હતા.
સોમવાર, 17 એપ્રિલ: રાજધાનીના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલી એક હોસ્પિટલમાં સોમવારે સવારે તોપથી હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, જેણે ફરી એકવાર આતંક અને ગભરાટ ફેલાવ્યો હતો. જો કે, તેનાથી કોઈ દર્દી કે હોસ્પિટલના સ્ટાફને કોઈ નુકસાન થયું નથી.
ખાર્તુમના લોકોએ જણાવ્યું કે સવારની નમાજ બાદ અથડામણ વધુ તીવ્ર બની હતી. આખી રાત ગોળીબાર અને વિસ્ફોટના અવાજો સંભળાયા. સોમવારે EU એમ્બેસેડર એડન ઓ’હારા પર તેમના ઘરે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તે જ સમયે, તેમણે આ હુમલાને રાજદ્વારીઓની સુરક્ષાની જવાબદારીઓનું ઘોર ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, તેમણે રાજદૂતને થયેલી ઈજાઓની વિગતો આપી નથી.
હિંસાની અસર શું છે?
હિંસાને કારણે રાજધાની સહિત દેશભરમાં સામાન્ય જનજીવન પ્રભાવિત થવા લાગ્યું છે. સાઉદીયા એરલાઈને કહ્યું કે તેણે સુદાનની અને ત્યાંથી આવતી ફ્લાઈટ્સ આગળની સૂચના સુધી સ્થગિત કરી દીધી છે. શનિવારે યુનાઇટેડ નેશન્સ વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામના ત્રણ કર્મચારીઓના મૃત્યુ બાદ સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ અસ્થાયી રૂપે તમામ કામગીરી અટકાવી દીધી હતી. યુએન એજન્સીના કાર્યવાહક નિર્દેશક, સિન્ડી મેકકેને રવિવારે જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા પરિસ્થિતિને કારણે સુદાનમાં તમામ કામગીરી હાલ પૂરતું સ્થગિત કરવામાં આવશે.
દરમિયાન, હિંસા સમાપ્ત કરવા માટે સુદાન પર રાજદ્વારી દબાણ વધી રહ્યું છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ, યુએન સેક્રેટરી-જનરલ, યુરોપિયન યુનિયનના વિદેશ નીતિના વડા, આરબ લીગના વડા અને આફ્રિકન યુનિયન કમિશનના વડા સહિતના ટોચના રાજદ્વારીઓએ બંને પક્ષોને લડાઈ સમાપ્ત કરવા હાકલ કરી હતી.
છેવટે, અથડામણનું કારણ શું છે?
તાજેતરની હિંસક ઘટનાઓનાં મૂળ ત્રણ વર્ષ પહેલાં થયેલા બળવામાં છે. ખરેખર, એપ્રિલ 2019 માં, લાંબા સમયથી નિરંકુશ ઓમર અલ-બશીરને લશ્કરી સેનાપતિઓ દ્વારા બળવો વચ્ચે સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારથી તે સાર્વભૌમ કાઉન્સિલ દ્વારા દેશનું સંચાલન કરી રહી છે. સેના અને આરએસએફની દુશ્મનાવટ રાષ્ટ્રપતિ ઓમર અલ-બશીરના શાસનકાળની છે. તાજેતરની અથડામણનું કારણ એ છે કે સુદાનની સેનાનું માનવું છે કે આરએસએફ અર્ધલશ્કરી દળ છે અને તેને સેનામાં સામેલ ન કરવી જોઈએ.
સુદાન હિંસા પર ભારતે કેવી પ્રતિક્રિયા આપી?
વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે એક નિવેદનમાં કહ્યું કે ખાર્તુમની સ્થિતિ અત્યંત ચિંતાજનક છે અને ભારત સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે. તે જ સમયે, એક ભારતીયના મૃત્યુ પર, જયશંકરે કહ્યું કે તે તેના વિશે ખૂબ જ દુઃખી છે અને દૂતાવાસ પરિવારને તમામ મદદ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. જયશંકરે ટ્વીટ કર્યું કે ભારતીય નાગરિકના મૃત્યુથી તેઓ દુખી છે. ભારતીય દૂતાવાસ વધુ ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કરવા માટે પીડિતાના પરિવાર અને તબીબી વિભાગના સંપર્કમાં છે.
તે જ સમયે, ખાર્તુમમાં મોટા પાયે હિંસા પછી, ભારતીય દૂતાવાસે ભારતીય નાગરિકોને ભારે સાવચેતી રાખવા અને ઘરની અંદર રહેવાની સલાહ આપી હતી. શનિવારે એક ટ્વિટમાં, મિશનએ ભારતીયોને શાંત રહેવા અને અપડેટ્સની રાહ જોવાની વિનંતી પણ કરી.
